شکارچی راز خانه‌های قدیمی
حسن عارفی مهر
نشست نقد و بررسی رمان «ناخن کشیدن روی صورت شفیع‌الدین» اثر قاسم فتحی، با حضور جمعی از نویسندگان و منتقدان ادبی در کافه‌کتاب آفتاب مشهد برگزار شد.
به گزارش خراسان، در ابتدای این نشست میلاد حسینی، منتقد ادبی گفت: «در رمان ما با فضایی هرج و مرج گونه رو به رو هستیم اما نویسنده به طرز ماهرانه‌ای آن را به نفع داستان مدیریت کرده است. زبان اثر روان و فاقد ادا و اصول است. لحن گفتاری مناسبی دارد.»
حسینی در ادامه به درک دقیق نویسنده از موقعیت‌ها و شخصیت‌ها اشاره کرد و افزود: «رمان، بر اساس موقعیت سه‌ضلعی قبر، خانواده و همسایه‌ها ساخته شده است. این رمان به هیچ وجه پیش‌بینی‌پذیر نیست. به طور کلی ما با اثری قابل توجه با فضاسازی قوی و شخصیت‌پردازی دقیق رو به رو هستیم.
جهان معلق و رازآلود نویسنده
حسین لعل‌بذری، نویسنده رمان «افتاده بودیم در گردنه حیران»، به‌عنوان دومین سخنران این نشست ضمن اشاره به تجربه روزنامه‌نگاری نویسنده کتاب و تأثیر این تجربیات بر خلق رمان گفت: «فتحی با توجه به تجربه روزنامه‌نگاری و حضور پررنگ در جامعه، توانسته به موضوعی بپردازد که رنج بیشتری را در خود احساس می‌کند. در رمان با جهانی معلق، مغشوش و پر از رنج و اندوه مواجهیم که از بدنه شهر جدا افتاده است. داستان در محدوده خانه و اقامتگاه‌های اطراف آن می‌گذرد و ما هیچ‌گاه از آن فراتر نمی‌رویم؛ نه اسم خیابانی از مشهد می‌شنویم و نه باشخصیت‌های دیگری مواجه می‌شویم. فقط بخشی از شهر به تصویر کشیده شده و همین کفایت می‌کند. به قاسم فتحی دست‌مریزاد می‌گویم که دچار پراکندگی نشده و تا حد زیادی موفق بوده و رمانی خوش‌خوان خلق کرده است.»
غلظت مفهوم و حرف‌های بی‌شمار برای گفتن
لیلا صبوحی دیگر منتقد حاضر در این نشست نیز ضمن اشاره به برخی ویژگی‌های این کتاب گفت: فشردگی جملات، حامل بار معنایی قابل‌توجهی است. غلظت مفهوم در برخی بخش‌ها، چشمگیرتر از بخش‌های دیگر است. داستان حول چند خط اصلی می‌چرخد و خانه‌ای با قبر درونش، ستون فقرات روایت را تشکیل می‌دهد. فضای اثر، مخاطب را به‌شدت درگیر می‌کند، اما انگیزه‌های محرک داستان، چه در محتوا و چه در روایت، کمی ضعیف هستند. این کتاب به‌رغم حجم کم، حرف‌های بسیاری برای گفتن دارد.
قبرها ضامن ماندگاری خانه‌ها!
قاسم فتحی نویسنده این کتاب نیز گفت: موضوع اصلی این کتاب به خانه‌ای قدیمی در اطراف حرم مطهر امام رضا (ع) برمی‌گردد. خانه‌ای که آسمان‌خراش‌ها و هتل‌های بلندمرتبه دوره‌اش کرده‌اند. این روزها نگه‌داشتن این خانه‌ها در اطراف حرم و تبدیل نکردن آن‌ها به آپارتمان و اقامتگاه اصلاً کار ساده‌ای نیست. شما هر لحظه وسوسه‌های می‌شوید این خانه‌ها را تبدیل به اقامتگاه یا هتل کنید و از آن به درآمد برسید. در بعضی از خانه‌ها هنوز قبر وجود دارد و به دلیل وجود همین قبرها، خانه‌ها را تخریب نمی‌کنند درواقع قبرها ضامن نگه‌داشتن خانه‌ها شده‌اند.
شکارچی سوژه
در پایان این نشست نیز وحید حسینی ایرانی، درباره انتخاب سوژه‌ها توسط فتحی، گفت: قاسم فتحی چون روزنامه‌نگار است در سوژه یابی برای داستان‌هایش موفق عمل می‌کند و سوژه‌ها را به‌خوبی شکار می‌کند.
درباره کتاب ناخن کشیدن
در این رمان ما با یک خانواده‌ای روبه رو هستیم که در اطراف حرم زندگی می‌کنند که در عرض چند دقیقه می‌توانند وارد حرم شوند. این خانواده در خانه‌ای قدیمی زندگی می‌کنند که در اطراف آن، اقامتگاه‌ها و هتل‌های سر به فلک کشیده ساخته‌شده‌اند. این خانه‌ها محل اسکان زائران عرب هستند و ساکنان این محله قدیمی با ترجمه زبان برای زائران عرب امرارمعاش می‌کنند. دریکی از خانه‌ها که محور اصلی داستان در آن اتفاق می‌افتد یک قبر قدیمی ۵۰ ساله (از سال ۱۳۵۲) وجود دارد که ...