ویترین قدرت‌نمایی چین
درگیری‌های نظامی میان هند و پاکستان، دو قدرت هسته‌ای جنوب آسیا، دیگر تنها یک چالش دوجانبه نیست، بلکه به آوردگاهی برای تقابل فناوری‌های نظامی شرق و غرب تبدیل شده است. در سال‌های اخیر، این تقابل شکل یک میدان آزمایش واقعی برای تجهیزات پیشرفته و راهبردهای عملیاتی نوین را به خود گرفته و قدرت‌هایی مانند آمریکا، روسیه، چین و اروپا با دقت تمام این تحولات را رصد می‌کنند.
در نبرد هوایی اخیر، هند با استفاده از جنگنده‌های مدرن رافائل فرانسوی، به اهدافی در کشمیر حمله کرد. این جنگنده‌ها با موشک‌های سایه طوفان و هامر تجهیز شده بودند و پشتیبانی آن‌ها را هواپیماهای میگ و سوخوی روسی برعهده داشتند. با این حال، نیروی هوایی پاکستان موفق شد پنج فروند از این هواپیماهای پیشرفته را ساقط کند. چنین موفقیتی برای پاکستانی‌ها، صرفاً یک پیروزی تاکتیکی نبود بلکه نشانه‌ای از تغییر موازنه نظامی منطقه‌ای بود.
برتری فناوری چینی در برابر تسلیحات غربی
پاکستان در این درگیری، برای نخستین بار به‌طور رسمی از جنگنده‌های J10C ساخت چین استفاده کرد و جنگنده‌های مشترک تولیدی با چین یعنی JF-17 را نیز به کار گرفت. درحالی‌که هند با میلیاردها دلار خرید از غرب، تلاش کرده بود برتری هوایی را حفظ کند، در میدان عمل با چالش‌هایی همچون تأخیر در پشتیبانی فنی، وابستگی شدید به قطعات و ناهماهنگی محیطی روبه‌رو شد.در حوزه پدافند هوایی، هند از سامانه‌های بومی آکاش‌ان‌جی و باراک-۸ بهره برد که دومی محصول همکاری با رژیم صهیونیستی است، در حالی که پاکستان از سامانه چینی HQ-9B استفاده کرد که توانست عملکرد قابل‌توجهی در رهگیری اهداف هوایی هند نشان دهد. این عملکرد، حتی اعتبار فناوری‌های دفاعی غرب را نیز زیر سؤال برد.
عملکرد متفاوت پهپادهای ترکی و اسرائیلی
نبرد پهپادها نیز صحنه تقابل مهمی میان فناوری‌های غیرغربی بود. پاکستان با به‌کارگیری پهپادهای تهاجمی ترکیه‌ای نظیر «سونگار» و یک مدل ناشناخته، موفق شد حملات دقیقی با تلفات پایین انجام دهد، در حالی که پهپادهای اسرائیلی Heron TP که در اختیار هند بودند، در میدان نبرد دچار اختلالات فنی، آسیب‌پذیری در برابر جنگ الکترونیک و ضعف در کنترل شدند. در برخی موارد، سامانه‌های الکترونیکی پاکستان حتی موجب سقوط این پهپادها شدند. هند همچنین از پهپادهای انتحاری اسکای‌استرایکر استفاده کرد که توسط اسرائیل طراحی شده و در هند مونتاژ می‌شوند. اما کارایی این پهپادها نیز در برابر تجهیزات دفاعی پاکستان زیر سؤال رفته است.کارشناسان بر این باورند که تجربه ترکیه در جنگ‌های نامتقارن، از جمله در سوریه و قره‌باغ، موجب ارتقای عملیاتی پهپادهایش شده، در حالی که طراحی پهپادهای اسرائیلی بیشتر بر اساس ماموریت‌های شناسایی بلندمدت است و برای نبردهای شدید مرزی نظیر کشمیر کارایی کمتری دارد.در همین راستا، سامانه راداری EL/W 2090 فالکون هند، که توسط رژیم صهیونیستی طراحی شده و ادعا می‌شد یکی از پیشرفته‌ترین رادارهای جهان است، نتوانست در جنگ‌های ۲۰۱۹ و اخیر، کارایی مطلوبی از خود نشان دهد. همین ناکامی‌ها سبب شده که هند از ادامه خرید تسلیحات از اسرائیل دلسرد شود.از سوی دیگر، چین تنها به فروش جنگنده‌ها و سامانه‌های دفاعی به پاکستان بسنده نکرده و پهپادهای پیشرفته‌ای مانند Wing Loong-II و CH-4 را نیز در اختیار اسلام‌آباد قرار داده است. همچنین سامانه HQ-9P، معادل چینی S-300 روسی، یکی دیگر از ابزارهای قدرتمند چین در زرادخانه پاکستان است. این همکاری نه‌تنها به تقویت توان دفاعی پاکستان منجر شده، بلکه اعتبار تسلیحات چینی در بازار جهانی را به طرز چشمگیری افزایش داده است.در سطح راهبردی، چین از این فرصت برای معرفی و تست فناوری‌های جدید خود نیز بهره گرفته است. جنگنده نسل ششم JH-XX که به تازگی از آن رونمایی شده، با فناوری‌های پیشرفته‌ای مانند پنهانکاری، هوش مصنوعی و جنگ شبکه‌محور طراحی شده و رقابتی مستقیم با F-35 آمریکا و سوخو-۵۷ روسیه را هدف قرار داده است.نکته مهم آن است که برخلاف غرب، چین تمایل بیشتری به انتقال فناوری به پاکستان دارد و همین امر باعث شده که اسلام‌آباد در سال‌های اخیر به خرید تجهیزات چینی روی آورد و استفاده از جنگنده‌های آمریکایی مانند اف-۱۶ را کنار بگذارد.
سود پنهان چین از جنگ دیگران
بر اساس گزارش‌ها، پس از این درگیری نظامی، ارزش سهام شرکت‌های تسلیحاتی چین افزایش یافته، در حالی که تولیدکنندگان غربی مانند داسو (سازنده رافائل) با افت ارزش مواجه شده‌اند. این تغییرات نشان‌دهنده یک واقعیت مهم است: چین اکنون نه‌تنها به عنوان یک صادرکننده بزرگ تسلیحات در حال صعود است، بلکه در میدان نبرد نیز توانسته است عملکرد خود را به اثبات برساند.تنش اخیر میان هند و پاکستان، صحنه‌ای برای رقابت ژئوپلیتیکی میان شرق و غرب بود که در آن، چین با بهره‌گیری از فناوری‌های مقرون‌به‌صرفه، قابل‌اعتماد و در دسترس، توانست دست بالا را پیدا کند و الگویی برای کشورهای در حال توسعه ارائه دهد که در جستجوی جایگزین‌هایی برای تسلیحات پرهزینه غربی هستند. این تحول می‌تواند توازن قدرت نظامی را در منطقه و حتی در سطح جهانی تحت‌تأثیر قرار دهد.