گرانی تلخ رطب!

سید محمدمهدی هاشمی

​​​​​​​
قیمت رطب مضافتی نسبت به یک ماه گذشته افزایش حدودا دو برابری را در بازار تجربه کرده است. البته قیمت انواع دیگر خرماهای پر مصرف در بازار مشهد مثل کبکاب، پیارم و زاهدی تقریبا بدون تغییر بوده اند. با توجه به شروع ماه محرم و برپایی هیئت های عزاداری سید و سالار شهیدان و افزایش استفاده از خرما؛ وضعیت قیمت انواع خرما را در بازار مشهد بررسی کردیم.
قیمت خرما در بازار مشهد و پس از پایان ماه مبارک رمضان در تعطیلات نوروز امسال، تغییرات چندانی با قیمت های آخرین ماه های سال 1403 نداشت؛ به طوری که قیمت خرمای رطب مضافتی دو ردیفه کارتنی درجه 1 در تاریخ 16 فروردین 169.500 تومان، هر کیلو خرمای زاهدی درجه یک 129.950 تومان، هر کیلو خرمای پیارم درجه یک بین 500.000 تا 600.000 تومان و هر کیلو خرمای کبکاب ظرفی 101.700 تومان بود. همین قیمت ها در تاریخ 4 خرداد امسال برای خرمای رطب مضافتی دو ردیفه کارتنی درجه یک به 226.000 تومان، هر کیلو خرمای زاهدی درجه یک 113.000 تومان، هر کیلو خرمای پیارم درجه یک بین 500.000 تا 600.000 تومان و هر کیلو خرمای کبکاب ظرفی 107.350 تومان رسیدند. همان طور که مشخص است به جز افزایش قیمت قابل توجه در قیمت رطب مضافتی، قیمت انواع دیگر خرما ثابت بوده یا صرفا نوسانات جزئی داشته یا حتی درباره قیمت خرمای زاهدی حدود 17.000 تومان کاهش هم داشته است. البته افزایش قیمت رطب مضافتی منحصر به بازه فروردین تا خرداد امسال نشد و افزایش قیمت آن تا تابستان هم ادامه پیدا کرد؛ به طوری که در تاریخ 4 تیر، قیمت خرمای رطب مضافتی دو ردیفه کارتنی درجه یک 330.000 تومان، هر کیلو خرمای زاهدی درجه یک 110.000 تومان، هر کیلو خرمای پیارم درجه یک بین 600.000 تا 650.000 تومان و هر کیلو خرمای کبکاب ظرفی 104.500 تومان است که به رغم قیمت انواع دیگر خرما صرفا افزایش قیمت رطب مضافتی را شاهد بودیم که در این زمینه موضوع را از رئیس اتحادیه صنف بارفروشان مشهد پیگیر شدیم.
کاهش عرضه، علت افزایش قیمت است
محمد قنبری شکوه در گفت و گو با «خراسان رضوی» با بیان این که روال بازار بر اساس عرضه و تقاضاست، به دلیل افزایش قیمت خرما در بازار مشهد اشاره می کند و می افزاید: وقتی عرضه بار از نظر موجودی کم باشد خب قطعا قیمت آن در بازار هم بالا خواهد رفت. به عنوان مثال سیب زمینی که خاطرتان هست در نیمه دوم سال گذشته و حتی اوایل امسال گران بود؛ الان چه بر سر قیمت آن آمده است؟ اتفاقا خود شما هم بارها پیگیر بودید که چرا قیمت ها پایین نمی آید؟ خب الان سیب زمینی در کف قیمتی کیلویی ۷.۰۰۰ تا ۸.۰۰۰ تومان (در میدان بار) رسیده است. قیمت خرما هم از همین منطق پیروی می کند و تا زمانی که خرمای جدید وارد بازار نشود باید از خرمای قدیم که داخل سردخانه نگهداری شده، استفاده کنیم. موجودی داخل استان خودمان در بحث خرما تقریبا می شود گفت که صفر است و اگر کسی هم خرما داشته باشد مربوط به همان کشاورز جیرفتی یا اهل بم است. به همین علت در خرما افزایش قیمت داشته ایم و خیلی هم گران شده است ولی قطعا ان شاءا... بار جدید که وارد بازار شود، کاهش قیمت خواهیم داشت، معمولا از مرداد به عنوان خرما پزان یاد می شود و ما باید انتظار خرمای جدید را از شهریور ماه به بعد داشته باشیم.
قنبری شکوه در پاسخ به سوال خبرنگار ما مبنی بر این که چرا افزایش قیمت ها صرفا در نرخ رطب مضافتی رخ داده است؟ اظهار می کند: خرمای مضافتی معمولا دارای شیره است که نگهداری آن هم سخت تر است اما خرمای خشک چون شیره ندارد، نگهداری آن هم به مراتب راحت تر است، به طور کلی هر چه شیره خرما بیشتر باشد نگهداری آن سخت تر است و زودتر هم ترش می شود. به همین علت نگهداری خرمای رطب مضافتی برای مدت طولانی مثلا یک ساله سخت است. این خرما را به مرور می فروشند و آن قسمتی هم که باقی می ماند، کمتر است که در بازار می بینید. وی ادامه می دهد: از طرفی در سالی که گذشت مشکلی هم برای خرمای سراوان و بعضی شهرهای دیگر پیش آمده بود و فکر می‌کنم در آن زمان یک بارندگی خارج فصل داشتیم که باعث ترش شدگی خرما روی درخت و کاهش تولید شده بود، لذا به تناسب، خرمایی هم که قابلیت نگهداری داشت کمتر شده بود. قطعا اگر ما خرمای بیشتری می‌داشتیم امروز هم شاهد این رشد قیمتی در نرخ رطب مضافتی نمی بودیم و همان مسئله عرضه و تقاضا این جا مطرح است، تولید کمتر بوده و خرمایی هم که به انبارها و سردخانه ها منتقل شده از سال های قبل کمتر بوده است. البته تا عید که خودمان هم خرما را در کنار دیگر میوه ها به صورت تنظیم بازاری عرضه می کردیم قیمت خرما خیلی افزایش نداشت و دقیقا بعد از ماه مبارک رمضان این افزایش ها صورت گرفت. این افزایش قیمت هم هیچ عامل دیگری به جز کمبود و کاهش مقدار نگهداری شده در سردخانه ها ندارد.