آیین «حسن حسین» بیدخت، نماد دلباختگی به سالار شهیدان
صفری
در شهرستان گناباد مراسم عزاداری ویژه ای وجود دارد که با گذشت سده های مختلف هنوز رنگ نباخته و هر سال با شور و حال خاصی با حضور عاشقان سید الشهدا(ع) برگزار می شود و آن، آیین سنتی «حسن حسین» شهر بیدخت است. در روز عاشورا این آیین مذهبی در امامزاده سلطان محمد عابد به اوج می رسد. یکی از جلوه های کهن و در عین حال جذاب، زیبا و پویای سوگواری در شهر بیدخت گناباد، همین آیین است که با توجه به قالب و محتوای آن، سراسر شور و شعور بوده و یک سوگواری کامل است و از ویژگی های بارز آن می توان به زنجیره انسانی، میانداری، چاووش خوانی و علم گردانی اشاره کرد. امسال نیز این مراسم عزاداری با شکوه خاصی برگزار شد. در اجرای این آیین عده ای از سینه زنان در وسط مسجد جامع بیدخت حلقه می زنند و هر نفر با دست چپ فرد کناری خود را گرفته و با دست راست بر سینه می زند و یک نفر هم در وسط حسن و حسین می گوید که همه عزاداران وی را همراهی می کنند. کلمات گام اول به مرور تغییر می کند و از کلماتی چون مظلوم، شهید، آقا، سرور و... استفاده می شود، اما جواب تمام این کلمات را سینه زنان با «حسین (ع)» پاسخ می دهند و بعد از پنج دور یک نفر با صدای بلند ابیاتی را از ترجیع بند محتشم کاشانی می خواند و در آخر هر مصرع سینه زنان فریاد «یاحسین (ع)» سر می دهند. بعد از آن هم چند باری سینه زنان با نداهای حسن و حسین بر سینه می زنند و بدین گونه عزاداری به پایان می رسد. آیین حسن حسین بیدخت 10سال قبل در فهرست آثار ناملموس و معنوی کشور به ثبت رسیده است. گفتنی است، تاکنون هشت آیین و رسم ماه محرم شهرستان گناباد در فهرست آثار ناملموس و معنوی کشور به ثبت رسیده و این نشانه ریشه داری و قدمت این آداب و رسوم در این خطه است.