روی میز مذاکره بمب انداختند
یوسفی
مصاحبه رئیس جمهور با تاکر کارلسن امروز در حالی انجام شد که بسیاری انتظار داشتند رئیس‌جمهور ایران با موضعی تهاجمی‌تر، مسئولیت آمریکا در جنایات اخیر را صریح‌تر به چالش بکشد. اما رویکرد میانه‌رو و محاسبه‌شده او، به‌زعم نزدیکان دولت، بر پایه یک هدف راهبردی تعریف شده بود: ایجاد شکاف در محور تل‌آویو–واشنگتن و رساندن پیام تهران به پایگاه رأی ترامپ. حال باید دید این استراتژی نرم‌گویانه، در عمل تا چه اندازه توانسته در زمین حریف، ضربه‌ای مؤثر وارد کند. گفت‌وگویی که با قابِ جمله تاثیرگذار «انفجار بمب روی میز مذاکره» آغاز شد و با تصریح استقلال‌طلبانه «نه دل‌بستن به مسکو و پکن؛ تکیه‌گاهمان خداست» پیام خودبسندگی تهران را پررنگ کرد. امّا تفکیک نارسا میان «صهیونیست‌ها» و «آمریکا» و چشم‌پوشی بر نقش ترامپ در همان کارزارِ وحشیانه اسرائیل، این فرصت طلایی را نیمه‌تمام گذاشت. همچنین میزانسنِ تصویریِ مصاحبه از دکور تا نورپردازی نه در شأن رئیس‌جمهور یک کشور، که در حد نمایشی فوری عضو شورای شهر هم نبود و نشان داد دفتر ریاست‌جمهوری هنوز به اصول برندینگ رسانه‌ای در میدان دیپلماسی تسلط ندارد. در ادامه بخش‌های مهم این‌مصاحبه را می‌خوانید :
فکر می‌کنید این جنگ چگونه به پایان برسد؟ دوست دارید چگونه پایان یابد؟
ما آغازگر جنگ نبودیم. ما این جنگ را شروع نکردیم و به هیچ وجه نمی‌خواهیم این جنگ ادامه یابد. از همان ابتدا شعار دولت من این بود که همیشه به آن پایبند بوده‌ام و آن، تقویت وحدت ملی در داخل کشور و همچنین تقویت صلح، آرامش و دوستی با کشورهای همسایه و بقیه جهان بوده است.
آیا مایلید برنامه هسته‌ای را در ازای صلح کنار بگذارید؟
می‌خواهم به شما بگویم چه اتفاقی افتاده است. از سال ۱۹۸۴، نتانیاهو این ذهنیت غلط را ایجاد کرده که ایران به دنبال بمب هسته‌ای است و این موضوع را در ذهن هر رئیس‌جمهور آمریکا جا انداخته است تا باور کنند ما دنبال بمب هسته‌ای هستیم. اما حقیقت این است که ما هرگز دنبال ساخت بمب هسته‌ای نبوده‌ایم، نه در گذشته، نه در حال و نه در آینده، زیرا این کار غلط است و مخالف حکم شرعی یا فتواست که توسط مقام معظم رهبری جمهوری اسلامی ایران صادر شده است.
راهی برای نظارت وجود دارد و آیا مایلید به دیگر کشورها اجازه دهید که تأیید کنند شما در حال ساخت سلاح هسته‌ای نیستید؟
آقای کارلسون، می‌خواهم توجه شما را جلب کنم که ما درست در میانه مذاکرات با ایالات متحده بودیم و رئیس‌جمهور آمریکا ما را دعوت کرده بود تا چنین مذاکراتی برای رسیدن به صلح برگزار کنیم. در طول این مذاکرات به ما گفته شده بود که تا اجازه اسرائیل را ندهیم، آن ها به شما حمله نخواهند کرد. قرار بود دور بعدی مذاکرات به زودی برگزار شود، اما ناگهان اسرائیل میز مذاکره را منفجر کرد. ما هنگام نشستن پای میز مذاکرات بودیم که این اتفاق افتاد. با این کار آن ها کاملاً دیپلماسی را نابود کردند. ما آماده گفت‌وگو درباره برنامه هسته ای خود هستیم. هرگز طرفی نبوده‌ایم که از نظارت فرار کنیم و آماده‌ایم این نظارت‌ها را بپذیریم. اما متأسفانه به دلیل حملات غیرقانونی ایالات متحده به مراکز هسته‌ای ما، بسیاری از تجهیزات و تأسیسات آسیب شدید دیده‌اند.
گزارش‌هایی بوده که شما و دولت‌تان معتقدید آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به دولت ایران جاسوسی کرده و اطلاعات را به اسرائیل داده است. آیا این را باور دارید؟ اگر بله، مدرکی دارید که جهان بتواند ببیند؟
باید بگویم که ما نسبت به فعالیت‌های آژانس کمی بدبین بودیم، چون به نحوی فهمیدیم که اسرائیل می‌تواند از بازرسی‌های آژانس اطلاعاتی دریافت کند، اما این هرگز مانع از فعالیت آژانس در داخل ایران نشد و آن‌ها دسترسی کامل برای نظارت بر تأسیسات هسته‌ای ما داشتند. بی‌اعتمادی به خاطر آخرین گزارش آژانس ایجاد شد که نوع گزارش و نحوه تهیه آن به اسرائیل بهانه داد تا حملات غیرقانونی خود به تأسیسات هسته‌ای ما را انجام دهد.
شما گفته‌اید مشتاقید اختلافات خود با آمریکا را از طریق دیپلماسی حل کنید اما جنگ این روند را خراب کرد. آیا مایلید دوباره دیپلماسی را شروع کنید؟ و به طور کلی اما دقیق، چه نوع توافقی را می‌پذیرید؟
من معتقدم می‌توانیم اختلافات‌مان با آمریکا را به راحتی از طریق گفت‌وگو و مذاکره حل کنیم و قانون بین‌الملل می‌تواند چارچوب یا پایه‌ای باشد که حقوق همه کشورها از جمله مردم ایران در آن رعایت شود. اما متأسفانه این نتانیاهو بود که دیپلماسی و تلاش‌های دیپلماتیک را نابود کرد. ما همیشه فقط خواهان احترام به حقوق مشروع خود طبق قانون بین‌الملل بوده‌ایم. اما همان‌طور که گفتم، نتانیاهو باعث بی‌ثباتی و تنش در منطقه شده است. البته باید تکرار کنم که مردم ما به اندازه کافی توانمند هستند تا در دفاع از خود در برابر هرگونه حمله‌ای بایستند. من معتقدم رئیس‌جمهور آمریکا می‌تواند منطقه و جهان را به سوی صلح و آرامش هدایت کند یا برعکس، به سوی جنگ‌های بی‌پایان ببرد.
آیا برنامه‌ای برای از سرگیری مذاکرات با آمریکا دارید؟ با فرستاده استیو ویتکاف یا هر کس دیگر؟ و اگر نه، فکر می‌کنید چه اتفاقی خواهد افتاد؟
ما هیچ مشکلی برای بازگشت به مذاکرات نداریم، اما ابتدا باید یادآوری کنم که به دلیل جنایات رژیم اسرائیل، نه فقط علیه کشور من بلکه در کل منطقه، اکنون با بحرانی روبه رو هستیم که مردم با آن دست و پنجه نرم می‌کنند. فرماندهان ما در خانه‌هایشان کنار خانواده‌ها بودند اما کشته شدند و این بر اساس قوانین بین‌المللی جرم جنگی محسوب می‌شود، چون آن‌ها در حالت غیرخدمت بودند. دانشمندان ما نیز همراه خانواده‌هایشان ترور شدند. همسران و فرزندانشان نیز کشته شدند، زنان باردار و کودکان در حملات رژیم اسرائیل کشته شدند. فقط به خاطر این که می‌خواستند یک نفر را بکشند، مجبور شدند یک ساختمان کامل را خراب کنند و این باعث کشته شدن بسیاری از مردم بی‌گناه شد. این بحران را باید پشت سر بگذاریم و شرط لازم برای شروع دوباره مذاکرات این است که چگونه می‌توانیم دوباره به آمریکا اعتماد کنیم؟ اگر به مذاکرات بازگردیم، چطور مطمئن شویم که در حین مذاکره، رژیم اسرائیل اجازه حمله به ما را نخواهد داشت؟
آیا فکر می‌کنید دولت اسرائیل قصد ترور شما را داشته است؟
بله، تلاش کردند و عمل کردند اما شکست خوردند. به عنوان یک معتقد واقعی، باور دارم که مرگ هر کسی دست خداوند است و زمانی که خدا بخواهد، هر کس حتی وقتی آزادانه در خیابان راه می‌رود، می‌میرد. من می‌خواهم بگویم که از فداکردن جان خود در دفاع از کشورم و حفظ حاکمیت، آزادی و استقلال آن نمی‌ترسم. آماده‌ام جان و خون خود را برای این راه بدهم و هیچ یک از مسئولین ما از از دست دادن جان‌شان در راه دفاع نمی‌ترسند.مطمئناً این کار آمریکا نبود، اسرائیل بود. من در جلسه‌ای بودم که درباره راه‌های پیشرفت صحبت می‌کردیم، اما به لطف اطلاعات جاسوسان‌شان، تلاش کردند محل جلسه را بمباران کنند.
پیشنهاد من به آمریکاست که فریب نتانیاهو را نخورند و وارد چنین جنگی نشوند.
بسیاری از آمریکایی‌ها از ایران می‌ترسند. شما می‌گویید نمی‌ترسید، اما آمریکایی‌ها می‌ترسند که ایران بخواهد با سلاح هسته‌ای به آمریکا حمله کند. آن‌ها ویدئویی از ایرانی‌ها می‌بینند که فریاد مرگ بر آمریکا سر می‌دهند و کشور ما را شیطان بزرگ می‌نامند. نظر شما چیست؟ آیا ما باید از ایران بترسیم؟
من باور دارم این برداشت بسیار غلطی است که کسی ممکن است از ایران یا ایرانی‌ها داشته باشد. یادآوری می‌کنم ایران در ۲۰۰ سال گذشته هرگز به کشور دیگری حمله نکرده است. وقتی می‌گویند مرگ بر آمریکا، منظور مرگ بر مردم آمریکا یا مسئولین آن نیست، بلکه منظور مرگ بر جنایت‌ها، مرگ بر کشتار، مرگ بر حمایت از کشتار دیگران، مرگ بر ناامنی و بی‌ثباتی است.
آیا تاکنون شنیده‌اید ایرانی کسی را کشته باشد؟ یا یک تروریست ایرانی حمله تروریستی علیه آمریکایی‌ها انجام داده باشد؟ خیر. این رئیس‌جمهور شماست که گفته آمریکایی‌ها داعش را در منطقه ما ایجاد کردند و مسئول ایجاد تصویر غلط از دین و مسلمانان در جهان هستند.
آیت‌ا...های ایران علیه دونالد ترامپ فتوا صادر کرده‌اند. معنی این چیست و نظر شما چیست؟
تا جایی که می‌دانم، هیچ فتوا یا حکم شرعی علیه فرد خاصی یا دونالد ترامپ صادر نشده است. این موضوع ربطی به دولت ایران یا رهبر معظم انقلاب ندارد. آن فتواها در واکنش به توهین به مقدسات و شخصیت‌های دینی صادر شده‌اند و هدفشان محکوم کردن این بی‌احترامی‌ها بوده است، نه تهدید علیه فردی خاص. ممکن است افراد دیگری نظرات متفاوتی داشته باشند، اما معنی واقعی این فتواها تهدید شخصی نیست.
آیا ایران تاکنون پشت تلاش‌های ترور علیه دونالد ترامپ بوده است؟
این ادعایی است که نتانیاهو مطرح می‌کند تا مردم آمریکا و رئیس‌جمهور را فریب دهد. اما این ادعا درست نیست. نتانیاهو با برنامه‌های شوم خود می‌خواهد آمریکا را به جنگ‌های بی‌پایان در منطقه بکشد و ناامنی‌ها را افزایش دهد.
اگر جنگ گسترده‌ای رخ دهد، آیا انتظار کمک نظامی یا اقتصادی از روسیه و چین دارید؟
ما همیشه به خدا توکل کرده‌ایم و به توان دفاع از خود و کشورمان ایمان داریم. ما نمی‌خواهیم جنگ کنیم و سلاح هسته‌ای نمی‌خواهیم. تصویر غلط و دروغینی که برخی در آمریکا درباره ایران دارند، به خاطر توطئه‌های اسرائیل و نتانیاهو است.
فکر می‌کنید این جنگ چگونه به پایان برسد؟ دوست دارید چگونه پایان یابد؟
ما آغازگر جنگ نبودیم. ما این جنگ را شروع نکردیم و به هیچ وجه نمی‌خواهیم این جنگ ادامه یابد. از همان ابتدا شعار دولت من این بود که همیشه به آن پایبند بوده‌ام و آن، تقویت وحدت ملی در داخل کشور و همچنین تقویت صلح، آرامش و دوستی با کشورهای همسایه و بقیه جهان بوده است.
آیا مایلید برنامه هسته‌ای را در ازای صلح کنار بگذارید؟
می‌خواهم به شما بگویم چه اتفاقی افتاده است. از سال ۱۹۸۴، نتانیاهو این ذهنیت غلط را ایجاد کرده که ایران به دنبال بمب هسته‌ای است و این موضوع را در ذهن هر رئیس‌جمهور آمریکا جا انداخته است تا باور کنند ما دنبال بمب هسته‌ای هستیم. اما حقیقت این است که ما هرگز دنبال ساخت بمب هسته‌ای نبوده‌ایم، نه در گذشته، نه در حال و نه در آینده، زیرا این کار غلط است و مخالف حکم شرعی یا فتواست که توسط مقام معظم رهبری جمهوری اسلامی ایران صادر شده است.
راهی برای نظارت وجود دارد و آیا مایلید به دیگر کشورها اجازه دهید که تأیید کنند شما در حال ساخت سلاح هسته‌ای نیستید؟
آقای کارلسون، می‌خواهم توجه شما را جلب کنم که ما درست در میانه مذاکرات با ایالات متحده بودیم و رئیس‌جمهور آمریکا ما را دعوت کرده بود تا چنین مذاکراتی برای رسیدن به صلح برگزار کنیم. در طول این مذاکرات به ما گفته شده بود که تا اجازه اسرائیل را ندهیم، آن ها به شما حمله نخواهند کرد. قرار بود دور بعدی مذاکرات به زودی برگزار شود، اما ناگهان اسرائیل میز مذاکره را منفجر کرد. ما هنگام نشستن پای میز مذاکرات بودیم که این اتفاق افتاد. با این کار آن ها کاملاً دیپلماسی را نابود کردند. ما آماده گفت‌وگو درباره برنامه هسته ای خود هستیم. هرگز طرفی نبوده‌ایم که از نظارت فرار کنیم و آماده‌ایم این نظارت‌ها را بپذیریم. اما متأسفانه به دلیل حملات غیرقانونی ایالات متحده به مراکز هسته‌ای ما، بسیاری از تجهیزات و تأسیسات آسیب شدید دیده‌اند.
گزارش‌هایی بوده که شما و دولت‌تان معتقدید آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به دولت ایران جاسوسی کرده و اطلاعات را به اسرائیل داده است. آیا این را باور دارید؟ اگر بله، مدرکی دارید که جهان بتواند ببیند؟
باید بگویم که ما نسبت به فعالیت‌های آژانس کمی بدبین بودیم، چون به نحوی فهمیدیم که اسرائیل می‌تواند از بازرسی‌های آژانس اطلاعاتی دریافت کند، اما این هرگز مانع از فعالیت آژانس در داخل ایران نشد و آن‌ها دسترسی کامل برای نظارت بر تأسیسات هسته‌ای ما داشتند. بی‌اعتمادی به خاطر آخرین گزارش آژانس ایجاد شد که نوع گزارش و نحوه تهیه آن به اسرائیل بهانه داد تا حملات غیرقانونی خود به تأسیسات هسته‌ای ما را انجام دهد.
شما گفته‌اید مشتاقید اختلافات خود با آمریکا را از طریق دیپلماسی حل کنید اما جنگ این روند را خراب کرد. آیا مایلید دوباره دیپلماسی را شروع کنید؟ و به طور کلی اما دقیق، چه نوع توافقی را می‌پذیرید؟
من معتقدم می‌توانیم اختلافات‌مان با آمریکا را به راحتی از طریق گفت‌وگو و مذاکره حل کنیم و قانون بین‌الملل می‌تواند چارچوب یا پایه‌ای باشد که حقوق همه کشورها از جمله مردم ایران در آن رعایت شود. اما متأسفانه این نتانیاهو بود که دیپلماسی و تلاش‌های دیپلماتیک را نابود کرد. ما همیشه فقط خواهان احترام به حقوق مشروع خود طبق قانون بین‌الملل بوده‌ایم. اما همان‌طور که گفتم، نتانیاهو باعث بی‌ثباتی و تنش در منطقه شده است. البته باید تکرار کنم که مردم ما به اندازه کافی توانمند هستند تا در دفاع از خود در برابر هرگونه حمله‌ای بایستند. من معتقدم رئیس‌جمهور آمریکا می‌تواند منطقه و جهان را به سوی صلح و آرامش هدایت کند یا برعکس، به سوی جنگ‌های بی‌پایان ببرد.
آیا برنامه‌ای برای از سرگیری مذاکرات با آمریکا دارید؟ با فرستاده استیو ویتکاف یا هر کس دیگر؟ و اگر نه، فکر می‌کنید چه اتفاقی خواهد افتاد؟
ما هیچ مشکلی برای بازگشت به مذاکرات نداریم، اما ابتدا باید یادآوری کنم که به دلیل جنایات رژیم اسرائیل، نه فقط علیه کشور من بلکه در کل منطقه، اکنون با بحرانی روبه رو هستیم که مردم با آن دست و پنجه نرم می‌کنند. فرماندهان ما در خانه‌هایشان کنار خانواده‌ها بودند اما کشته شدند و این بر اساس قوانین بین‌المللی جرم جنگی محسوب می‌شود، چون آن‌ها در حالت غیرخدمت بودند. دانشمندان ما نیز همراه خانواده‌هایشان ترور شدند. همسران و فرزندانشان نیز کشته شدند، زنان باردار و کودکان در حملات رژیم اسرائیل کشته شدند. فقط به خاطر این که می‌خواستند یک نفر را بکشند، مجبور شدند یک ساختمان کامل را خراب کنند و این باعث کشته شدن بسیاری از مردم بی‌گناه شد. این بحران را باید پشت سر بگذاریم و شرط لازم برای شروع دوباره مذاکرات این است که چگونه می‌توانیم دوباره به آمریکا اعتماد کنیم؟ اگر به مذاکرات بازگردیم، چطور مطمئن شویم که در حین مذاکره، رژیم اسرائیل اجازه حمله به ما را نخواهد داشت؟
آیا فکر می‌کنید دولت اسرائیل قصد ترور شما را داشته است؟
بله، تلاش کردند و عمل کردند اما شکست خوردند. به عنوان یک معتقد واقعی، باور دارم که مرگ هر کسی دست خداوند است و زمانی که خدا بخواهد، هر کس حتی وقتی آزادانه در خیابان راه می‌رود، می‌میرد. من می‌خواهم بگویم که از فداکردن جان خود در دفاع از کشورم و حفظ حاکمیت، آزادی و استقلال آن نمی‌ترسم. آماده‌ام جان و خون خود را برای این راه بدهم و هیچ یک از مسئولین ما از از دست دادن جان‌شان در راه دفاع نمی‌ترسند.مطمئناً این کار آمریکا نبود، اسرائیل بود. من در جلسه‌ای بودم که درباره راه‌های پیشرفت صحبت می‌کردیم، اما به لطف اطلاعات جاسوسان‌شان، تلاش کردند محل جلسه را بمباران کنند.
پیشنهاد من به آمریکاست که فریب نتانیاهو را نخورند و وارد چنین جنگی نشوند.
بسیاری از آمریکایی‌ها از ایران می‌ترسند. شما می‌گویید نمی‌ترسید، اما آمریکایی‌ها می‌ترسند که ایران بخواهد با سلاح هسته‌ای به آمریکا حمله کند. آن‌ها ویدئویی از ایرانی‌ها می‌بینند که فریاد مرگ بر آمریکا سر می‌دهند و کشور ما را شیطان بزرگ می‌نامند. نظر شما چیست؟ آیا ما باید از ایران بترسیم؟
من باور دارم این برداشت بسیار غلطی است که کسی ممکن است از ایران یا ایرانی‌ها داشته باشد. یادآوری می‌کنم ایران در ۲۰۰ سال گذشته هرگز به کشور دیگری حمله نکرده است. وقتی می‌گویند مرگ بر آمریکا، منظور مرگ بر مردم آمریکا یا مسئولین آن نیست، بلکه منظور مرگ بر جنایت‌ها، مرگ بر کشتار، مرگ بر حمایت از کشتار دیگران، مرگ بر ناامنی و بی‌ثباتی است.
آیا تاکنون شنیده‌اید ایرانی کسی را کشته باشد؟ یا یک تروریست ایرانی حمله تروریستی علیه آمریکایی‌ها انجام داده باشد؟ خیر. این رئیس‌جمهور شماست که گفته آمریکایی‌ها داعش را در منطقه ما ایجاد کردند و مسئول ایجاد تصویر غلط از دین و مسلمانان در جهان هستند.
آیت‌ا...های ایران علیه دونالد ترامپ فتوا صادر کرده‌اند. معنی این چیست و نظر شما چیست؟
تا جایی که می‌دانم، هیچ فتوا یا حکم شرعی علیه فرد خاصی یا دونالد ترامپ صادر نشده است. این موضوع ربطی به دولت ایران یا رهبر معظم انقلاب ندارد. آن فتواها در واکنش به توهین به مقدسات و شخصیت‌های دینی صادر شده‌اند و هدفشان محکوم کردن این بی‌احترامی‌ها بوده است، نه تهدید علیه فردی خاص. ممکن است افراد دیگری نظرات متفاوتی داشته باشند، اما معنی واقعی این فتواها تهدید شخصی نیست.
آیا ایران تاکنون پشت تلاش‌های ترور علیه دونالد ترامپ بوده است؟
این ادعایی است که نتانیاهو مطرح می‌کند تا مردم آمریکا و رئیس‌جمهور را فریب دهد. اما این ادعا درست نیست. نتانیاهو با برنامه‌های شوم خود می‌خواهد آمریکا را به جنگ‌های بی‌پایان در منطقه بکشد و ناامنی‌ها را افزایش دهد.
اگر جنگ گسترده‌ای رخ دهد، آیا انتظار کمک نظامی یا اقتصادی از روسیه و چین دارید؟
ما همیشه به خدا توکل کرده‌ایم و به توان دفاع از خود و کشورمان ایمان داریم. ما نمی‌خواهیم جنگ کنیم و سلاح هسته‌ای نمی‌خواهیم. تصویر غلط و دروغینی که برخی در آمریکا درباره ایران دارند، به خاطر توطئه‌های اسرائیل و نتانیاهو است.