گزارشی درباره عقب ماندگی 35 درصدی استان از درآمدستانی ابلاغی فصل بهار
درآمدستانی بهاری به روایت آمار
مسعود حمیدی
دخل‌وخرج استان به‌مانند کشور تابع نحوه و میزان تحقق درآمدهاست. درآمدهایی که دولت‌ها در قوانین بودجه می‌گنجانند و استان‌ها با سازوکارهای مشخص آن را محقق و به خزانه دولت واریز میکنند و دولت هم بر اساس این منابع نسبت به تخصیص اعتبارات بودجه‌ای اقدام می‌کند. طی سال‌های اخیر با سنگین‌تر شدن وزنه درآمدهای مالیاتی از منابع بودجه‌ای دولت، نحوه تخصیص اعتبارات نیز با نوسانات مواجه شد. برای مثال سال گذشته به دلیل فراز و نشیب تحقق درآمدهای مالیاتی تا بهمن‌ماه تخصیص اعتبارات استان هم به طرز بی‌سابقه‌ای پایین بود ولی در دو ماه آخر سال این عقب‌ماندگی جبران شد؛ هرچند این تخصیص فراتر از بودجه‌های قبل‌تر نبود. بااین‌حال دولت برای جبران برخی فشارهای خارج از قاعده بر استان در رشد درآمدهای بودجه‌ای تصمیم گرفت رشد درآمدهای ابلاغی به استان را از 87 درصد بودجه 1403 به کمتر از 40 درصد در بودجه 1404 برساند و این اقدام را باید به فال نیک گرفت؛ اما تصمیم دیگری هم توسط متولی بودجه استان‌های سازمان برنامه‌وبودجه کشور اتخاذ شد که بر اساس آن، متناسب با تحقق درآمدهای ابلاغی در هرماه یا فصل از سال، تخصیص اعتبارات هم ابلاغ شود.
عقب ماندگی 4 هزار میلیاردی درآمدستانی
با شروع سال جدید نحوه تحقق درآمدهای استان با کندی انجام شد و بر اساس گزارش خزانه استان در پایان خردادماه امسال بنا بود از 54 هزار و 501 میلیارد تومان اعتبار مصوب، معادل 11 هزار و 375 میلیارد تومان منابع توسط استان به خزانه دولت واریز شود که در این سه ماه تنها 7 هزار و 394 میلیارد تومان از این درآمد ابلاغی محقق شده و به‌طورکلی میزان تحقق درآمدهای استان در این مدت حدود 35 درصد از میزان درآمد ابلاغی عقب‌تر است که حدود 4 هزار میلیارد تومان از این عقب‌ماندگی مربوط به درآمدهای مالیاتی است.
چک هایی که وصول نشد
مدیرکل امور مالیاتی استان دلیل این عقب‌ماندگی را ناشی از اتفاقات هفته آخر خرداد می‌داند. شاکررضا مریدی در گفتوگو با «خراسان رضوی» می‌گوید: بخش عمده چک های وصولی ما مربوط به هفته آخر خردادماه بود که به دلیل اتفاقات رخ داده، بخشی از درآمدهای مالیاتی وصول نشد؛ به همین دلیل این عقب‌ماندگی به چشم می‌آید. بااین‌حال روند تحقق درآمدها مثبت بود و از نیمه دوم سال این تحقق از برنامه ابلاغی نیز فراتر خواهد رفت.
گفته‌های مدیرکل امور مالیاتی به لحاظ تقویم درآمدستانی مالیاتی درست است اما آنچه در این مورد می‌تواند به ضرر استان باشد، دستورالعمل جدید سازمان برنامه‌وبودجه است که بر اساس قانون بودجه 1404، نحوه تخصیص اعتبارات به‌صورت فصلی و ماهیانه بر اساس میزان تحقق درآمدهای استان خواهد بود. یعنی استان‌ها به نسبت واریز درآمد به خزانه دولت از اعتبارات عمرانی تخصیص خواهند گرفت و این یک آفت جدی برای اجرایی کردن برنامه‌های توسعه محور و پرداخت مطالبات پیمانکاران برای عملیاتی کردن طرح‌های عمرانی استان خواهد بود.
از سویی دیگر باید این مسئله را جدی گرفت که موکول کردن تخصیص‌ها به آخر سال آفات زیادی دارد که بی‌انگیزه کردن نیروهای اجرایی و فاز عملیاتی پروژه‌های عمرانی مهم‌ترین آن است و ادامه این روند ممکن است در تخصیص اعتبارات عمرانی استان خلل جدی وارد کند.