printlogo


ضریح های اولیه مرقد مطهر
فالیزیان

​​​​​​​
در سال های اول به خاک سپاری پیکر پاک امام رضا(ع) در مشهد، حرم مطهر به صورت بنایی ساده با مصالح ویژه آن دوران بنا شده بود. چنان که بقعه مطهر تنها یک در ورودی ساده در پیش روی مبارک داشت و دارای تزییناتی مختصر به سبک آن زمان بود. ایوان‌های اطراف حرم به جز صفه پیش رو، به سوی خارج از بنا بسته بود و بالای بقعه تنها قبه‌ای وجود داشت. در آن دوران اطراف حرم مطهر خالی از سکنه بود و نوغان که یکی از دو آبادی معروف و معتبر توس بود، تنها محل مسکونی منطقه محسوب می‌شد. اولین ضریح مزار مطهر امام هشتم(ع)، ضریحی چوبی با تسمه‌های فلزی و پوشش طلا و نقره بود که در اواسط قرن دهم یعنی در دوران شاه طهماسب صفوی به سال 957 ﻫ.ق ساخته و روی صندوقچه چوبی نصب شده است. بعضی نوع چوب اولین ضریح را از شمشاد و برخی از صندل و بعضی دیگر از جنس نقره و عده‌ای دیگر (اعتمادالسلطنه و مؤلف منتخب التواریخ) جنس ضریح را از فولاد می‌دانند. ضریح دوم، ضریحی مرصع فولادی معروف به ضریح «نگین نشان» است که در سال  ۱۱۶۰ قمری نصب شد. در این ضریح کتیبه منحصر به دو سطر خط نستعلیق چهاردانگ است که بالای سر ضریح مبارک با طلا نوشته شده: «نیازمند رحمت ایزد مستعان و تراب اقدام زوار این آستان ملائک پاسبان (سبط) سلطان نادرشاه شاهرخ شاه الحسین الموسوی الصفوی بهادرخان». برخی از منابع به ساخت این ضریح توسط نادرشاه اشاره دارند. در سال ۱۳۳۱ق آخرین خبر از وجود جواهرات بر بدنه ضریح دوم و مؤید قرار داشتن چهار دانه یاقوت و یک دانه زمرد در گوی‌های ضریح در اواخر دوره قاجاریه است.