فقر فضای آموزشی در حاشیه مشهد!
زهرا کیوانلو
داده‌های رسمی از شکافی عمیق و هشداردهنده در شاخص سرانه فضای آموزشی در مناطق حاشیه‌ای مشهد حکایت دارد؛ جایی که میانگین سرانه فضای آموزشی به طور میانگین به ۲.۱ متر مربع برای هر دانش‌آموز سقوط کرده است. برای درک این فاجعه، کافی است بدانیم این رقم، ۵.۹ متر مربع از سرانه مطلوب و استاندارد عقب‌تر است. موضوع بحران جدی فضای آموزشی در حاشیه شهر مشهد، از آن دست موضوعاتی است که روزنامه خراسان در گزارش های متعدد به پیگیری و مطالبه گری برای توجه به افزایش سهم مناطق حاشیه ای از عدالت آموزشی پرداخته است.
سال هاست که تریبون مطالبه گری درباره وضعیت بحرانی سرانه فضای آموزشی حاشیه شهر مشهد را به دست گرفته ایم و این وضعیت را در برهه های مختلف برای سامان بخشی به این معضل بزرگ پیگیری کردیم؛ علاوه براین گزارش هایی که طی سال های متمادی در این زمینه منتشر کردیم، مطالبه گری در این حوزه را شهریور 1401 به صورت جدی تر در دستور کار قرار دادیم و در گزارشی با عنوان «بحران فضای آموزشی در حاشیه مشهد» از چالش ها و کمبودهای جدی مناطق حاشیه ای شهر مشهد در این زمینه با آمار و ارقام و مقایسه با سرانه های مطلوب و استانداردهای استانی و شهری نوشتیم؛ 9 آبان ماه 1402 نیز روند پیگیرانه این مطالبه را ادامه دادیم و مجدد در گزارشی دیگر با عنوان «فاجعه کمبود فضای آموزشی در حاشیه مشهد!» این وضعیت فاجعه بار را با آماری به روزتر پیش روی مخاطبان و البته متولیان گذاشتیم. جالب این که وضعیت میانگین سرانه فضای آموزشی در حاشیه شهر مشهد از شهریور 1401 تاکنون نه تنها بهتر نشده که شاهد کاهشی بودن عدد سرانه متوسط نیز بوده ایم؛ به استناد آمارهای اعلامی از سوی اداره کل نوسازی مدارس استان در برهه های مختلف، میانگین سرانه فضای آموزشی مناطق حاشیه شهر مشهد در شهریور سال 1401 عدد 2.5 مترمربع بوده که این عدد در آبان سال 1402 به 2.2 مترمربع کاهش یافت و بر اساس آخرین آمار اعلامی از سوی این اداره کل، هماکنون میانگین سرانه فضای آموزشی مناطق حاشیه شهر مشهد 2.1 مترمربع است که این نشان دهنده روند کاهشی سرانه فضای آموزشی حاشیه شهر مشهد است.
برخلاف شاخص‌های رو به رشد توسعه در بخش های مختلف مشهد، داده‌های سرانه فضای آموزشی، روایت دیگری از محرومیتی ساختاری در حاشیه این کلانشهر ارائه می‌دهد. بر اساس اعلام رسمی متولیان نوسازی مدارس، میانگین سرانه فضای آموزشی در مناطق حاشیه‌نشین مشهد تنها ۲.۱ متر مربع است. این در حالی است که سرانه مطلوب و استاندارد 8 مترمربع، در مشهد 3.5 مترمربع و در کشور 5.45 مترمربع است که مقایسه عدد سرانه در حاشیه شهر با دیگر شاخص ها، نشان از کمبود یا فقر شدید فضای آموزشی در این مناطق دارد.
کمترین سرانه فضای آموزشی استان
در حاشیه مشهد
برای پیگیری آخرین آمارها از سرانه فضای آموزشی و اقدامات و تمهیدات برای توسعه عدالت آموزشی در مناطق حاشیه شهر مشهد، با جاسم حسین پور مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس استان گفت و گو می کنیم. حسین پور ابتدا در پاسخ به این سوال که آخرین آمار از سرانه فضای آموزشی در استان چقدر است، به «خراسان رضوی» می گوید: سرانه فضای آموزشی در مشهد 3.5 متر مربع، در استان 4.3 متر مربع و در کشور 5.45 متر مربع است؛ ضمن این که استاندارد جهانی 8 متر مربع اعلام شده است. وی در ادامه با بیان این که سرانه فضای آموزشی در مناطق حاشیه شهر مشهد به طور میانگین 2.1 متر مربع است، اظهار می کند: کمترین سرانه به ترتیب متعلق به منطقه تبادکان با 2.1 متر مربع، ناحیه یک مشهد با 2.5 مترمربع و ناحیه 7 با 3.2 متر مربع است.
84 پروژه برای نجات حاشیه مشهد
از فقر فضای آموزشی
در ادامه از مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس استان سوال می کنیم که با توجه به فقر جدی مناطق حاشیه شهر مشهد در سرانه فضای آموزشی، برنامه شما برای ساخت مدارس در این مناطق چیست؟ حسین پور در پاسخ به پروژه های در دست ساخت در این مناطق اشاره می کند و می گوید: هماکنون 84 پروژه با 812 کلاس درس در حاشیه شهر مشهد فعال و در دست اجراست که با تکمیل آن بخش زیادی از نیازهای این مناطق به فضای آموزشی برطرف خواهد شد. وی همچنین با اشاره به اجرای طرح توسعه عدالت آموزشی که مورد تاکید رئیس جمهور نیز هست، درباره سهم استان خراسان رضوی از تعداد پروژه های این طرح می گوید: در نهضت توسعه عدالت در فضاهای آموزشی، استان خراسان رضوی 725 پروژه برابر با 4 هزار و 350 کلاس درس در دست اجرا دارد که در مهرماه امسال 273 پروژه با 1326 کلاس درس در کل استان افتتاح میشود و به بهره برداری می رسد.