جوانی جمعیت در انتظار همکاری همه نهادها
هانیه غلامی
در سال های اخیر موضوع توجه به جوانی جمعیت و افزایش سالمند در سال‌های آتی در کشور و به تبع آن استان بارها توسط مسئولان مختلف بیان شده است. مشهد به عنوان دومین کلان شهر کشور که جمعیتی بیش از 4 میلیون را در خود جای داده است نیز با این موضوع مواجه است. با این حال، آخرین اطلاعات مربوط به موالید، فوت و ازدواج، طلاق در سالنامه آماری کشور منتشر شده است مربوط به سال 1402 است و آخرین سرشماری نیز در سال 1395 انجام شده است. مدیر جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد باورهای غلط را علت ازدواج و فرزندار شدن دیرهنگام می‌داند و بر ضرورت انجام کار فرهنگی تاکید می‌کند.
جوانی جمعیت به مولفه های مختلفی وابسته است اما مهم ترین عامل را می توان در میزان تولد و ازدواج دانست زیرا این دو مؤلفه هستند که پیش زمینه افزایش افراد جوان در یک جامعه را فراهم می کنند. بر اساس آخرین سالنامه آماری که اطلاعات مربوط به سال 1402 را منتشر کرده، استان خراسان رضوی در سال 1402 تعداد 101 هزار و 659 تولد داشته است که از این تعداد 52 هزار و 235 مورد پسر و 49 هزار و 424 مورد دختر بوده اند و از این تعداد 55 هزار و 106 تولد مربوط به مشهد بوده که از این تعداد 28 هزار و 244 پسر و 26 هزار و 862 تولد دختر بوده است.
روند کاهش موالید در استان از سال 98
بررسی آمار نشان می‌دهد که روند تولد در استان از سال 98 کاهشی شده و بیش از 116 هزار و به 101 هزار در سال 1402 رسیده است. تعداد افراد فوت شده در استان 34 هزار و 502 ثبت شده که از این تعداد 18 هزار و 773 مرد و 15 هزار و 729 زن بوده است. در مشهد این عدد 18 هزار و 72 فوتی است که از این تعداد 10 هزار و 140 مرد و 7 هزار و 932 زن بوده اند. به سراغ مدیر جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد می‌رویم و آخرین اقدامات انجام شده در راستای جوانی جمعیت را جویا می شویم.
75 هزار تولد در حوزه علوم پزشکی مشهد در سال 1402
محمد احمدیان میزان موالید در سال 1402 در حوزه دانشگاه علوم پزشکی مشهد که همه استان را دربر نمی گیرد حدود 75 هزار تولد بوده است، گفت: این مقوله بیشتر فرهنگی است و اکثر مطالعاتی که در 3 سال اخیر انجام شده است، بحث تأخیر در ازدواج یا عدم تمایل به ازدواج و تأخیر در فرزندآوری یا تمایل به تک فرزندی یا بی فرزندی را که مخاطب قرار دادند؛ عمدتا مبتنی بر باورهای غلط است. وی افزود: دانشگاه علوم پزشکی و در رأس آن وزارت بهداشت برنامه‌ای دادند با عنوان «آمایش امید» در این برنامه استان‌ها را مکلف کرده‌اند و گفته شده هر کاری که منجر به افزایش متوسط تعداد فرزندانی شود که یک خانم در سن باروری به دنیا می‌آورد، انجام دهید و مولفه های آن را بیان کنید. مدیر جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار داشت: در حوزه کاری ما بحث ازدواج، مشاوره فرزندآوری، درمان ناباروری، کاهش مرگ کودکان زیر یک تا 5 سال و کاهش مادر‌های مادران باردار وجود دارد. در حوزه دانشگاه علوم پزشکی مشهد همه فاکتورها پیگیری می‌شود ولی باز هم آنچه بیشتر به چشم می‌آید بحث ازدواج و فرزندآوری است. این که این باور در جامعه ایجاد شود که ازدواج به هنگام باشد طبیعتا به تنهایی برای علوم پزشکی قابل انجام نیست.
مراقب از کودکان، مادران باردار و درمان ناباروری؛ اولویت علوم پزشکی مشهد
احمدیان با توجه به نقش مهم سازمان‌هایی که کار فرهنگی می‌کنند، بیان داشت: ما گلوگاه‌هایمان را در اختیار آن‌ها گذاشته‌ایم. برای مثال تمام زوجینی که قصد ازدواج دارند، مکلف‌اند کلاس‌های 6 ساعته را شرکت کنند. دانشگاه این کلاس‌ها را با سازمان‌های فرهنگی به اشتراک گذاشته است. در کلان شهر مشهد به سراغ سازمان‌های مردم نهادی رفته‌ایم که استادان بنامی در سطح کشور دارند که در این حوزه کار می‌کنند. برای مثال امور بانوان آستان قدس رضوی. وی در پاسخ به این سوال که علوم پزشکی در استای کمک به جوانی جمعیت علاوه بر برنامه‌های پیشین چه برنامه‌ای در حوزه کاری خود دارد؟ گفت: در بحث درمان در دو حوزه اتفاق خاص در حال انجام است، یکی در حوزه مراقبتی؛ دانشگاه نوزادی را که به دنیا آمده است پایش می‌کند تا دچار اختلال، بیماری و مشکل نشود. الان تمرکز ما بر دو برنامه است؛ کودکان و مادران باردار از کودکان 16 نوبت و از مادران 9 نوبت مراقبت انجام می‌شود. برنامه دوم بحث درمان ناباروری در سطح جامعه است و تمهیداتی انجام شده که اگر افراد برای پرداخت 10 درصد هزینه سهم بیمار مشکل داشتند به آن‌ها کمک شود و با طرح رویش امید بیمه تکمیلی می‌شوند.