printlogo


در گفت و گو با فاروق کیانی، استاد و هنرمند برجسته تربت جامی مطرح شد
بازی های آیینی؛ میراثی در حال فراموشی
رضا اعلمی


در دل تربت جام، شهری که به‌عنوان پایتخت موسیقی مقامی کشور شناخته می‌شود، استاد فاروق کیانی بیش از 6 دهه از عمر خود را وقف حفظ و معرفی بازی‌های آیینی این خطه کرده است. او نه‌تنها در عرصه آموزش و اجراهای داخلی و بین‌المللی خوش درخشیده، بلکه با کسب مدال‌های جهانی و تربیت نسل جدیدی از هنرمندان، به یکی از چهره‌های ماندگار هنر آیینی بدل شده است. با این حال استاد کیانی نگران فراموش شدن این میراث فرهنگی است و از بی‌توجهی مسئولان و نبود زیرساخت‌های فرهنگی در شهرستان تربت جام، گلایه دارد. در گفت‌وگویی صمیمی و صریح، او از فلسفه عمیق حرکات آیینی و ارتباط آن‌ها با فرهنگ ایرانی سخن می‌گوید. 

​​​​​​​
استاد فاروق کیانی در گفت و گو با «خراسان رضوی»، گفت: من معتقد هستم که بازی‌های آیینی ایرانی بخش مهمی از هویت فرهنگی ما هستند لذا باید این میراث فرهنگی را برای نسل‌های آینده حفظ و به جهانیان معرفی کنیم. در همین راستا، طی این سال ها در جشنواره‌های مختلف شرکت کرده ام و موفق به دریافت مدال‌ها، تندیس ها و تقدیرنامه‌های فراوانی شده ام. حتی به عنوان گنجینه زنده بشری معرفی شده ام. هدف من این است که این بازی‌های آیینی به عنوان بخشی از فرهنگ و هنر ایران در سطح جهانی شناخته شوند. وی افزود: به جوانان و علاقه‌مندان به این هنر توصیه می‌کنم که با تمام وجود به حفظ و معرفی این هنرها بپردازند. بازی‌های آیینی نه تنها نشان‌دهنده هنر و فرهنگ ما هستند، بلکه به‌عنوان یک پل ارتباطی میان نسل‌ها و حتی ملت‌ها عمل می‌کنند. 
حرکاتی با ریشه در تاریخ
این هنرمند برجسته تربت جامی تأکید کرد: بازی‌های آیینی، برخلاف تصور رایج، صرفاً نمایش یا سرگرمی نیستند. این حرکات، آیینی و معنوی‌اند و ریشه در تاریخ ایران دارند و در دوران‌های مختلف تاریخی، مانند هخامنشیان، اشکانیان و ساسانیان، در صبحگاه و شامگاه اجرا می‌شده اند. این حرکات، پیام‌های عمیق انسانی، فرهنگی و روحانی را منتقل می کنند اما متأسفانه امروزه بسیاری از این هنرها به‌صورت سطحی و بدون توجه به این لطافت‌ها و پیام‌ها اجرا می‌شوند. دغدغه اصلی من این است که این هنرها درست اجرا شوند و تنها به‌عنوان یک نمایش ساده و بی‌معنی به نمایش گذاشته نشوند.
هنرهایی در آستانه فراموشی
استاد فاروق کیانی همچنین بیان کرد: دغدغه اصلی من این است که این هنرها در حال فراموشی هستند. امروزه به‌دلیل وجود مشکلات اقتصادی و دغدغه‌های معیشتی، بسیاری از افراد تمایلی به تمرین و یادگیری این هنرها ندارند.
 از سوی دیگر، این هنرها برای بقا، نیازمند توجه و تمرین مستمر هستند. اگر ما از این هنرها غافل شویم، هویت فرهنگی و تاریخ‌مان را از دست خواهیم داد. این هنرها نباید صرفاً به‌عنوان یک سرگرمی یا نمایش بی‌معنی در نظر گرفته شوند؛ بلکه باید به‌عنوان میراثی ارزشمند و فرهنگی حفظ شوند.
تربت جام محروم از زیرساخت‌های فرهنگی و هنری 
وی با ابراز گلایه از بی توجهی مسئولان به حوزه فرهنگ، خاطرنشان کرد: زیرساخت‌های فرهنگی و هنری در تربت جام وجود ندارند و پروژه‌هایی که سال‌ها پیش کلنگ‌زنی شده‌اند، هنوز نا‌تمام هستند و به حال خود رها شده اند. 17 سال پیش، با حضور مسئولان محلی، استانی و کشوری، کلنگ احداث دو مجموعه فرهنگی شامل مجتمع فرهنگی و هنری تربت جام و پژوهشکده موسیقی به زمین زده شد، اما با گذشت این همه سال، هیچ‌یک از آن‌ها به سرانجام نرسیده‌اند. کیانی همچنین گفت: متاسفانه در ایران بسیاری از هنرمندان از حمایت‌های بیمه‌ای برخوردار نیستند و این در حالی است که در بسیاری از کشورهایی که به آن‌ها سفر کرده‌ام، به هنرهای محلی و آیینی و هنرمندان خود بسیار توجه دارند به طوری که این هنرها به‌طور رسمی در دانشگاه‌هایشان تدریس می‌شود. این هنرمند برجسته تربت جامی با اشاره به این که دو پسرش هم ادامه دهنده راه او هستند و حتی در جشنواره های بین المللی نیز موفق به کسب جایزه شده اند، اظهار داشت: امیدوارم این هنرها به نسل‌های آینده منتقل شوند تا این میراث گران‌بها از بین نرود. 
در پایان، استاد کیانی بر نقش رسانه‌ها در حفظ و معرفی این هنرها تأکید کرد و بیان داشت: معتقدم که رسانه‌ها باید صدای مردم باشند و مسائل مختلف را به گوش مسئولان برسانند. اگر این هنرها فراموش شود، بخشی از هویت و تاریخ ایران نیز از دست خواهد رفت.