دکتر محمد فاضلی نماد وحدت
امیرسلمانی رحیمی
خبر درگذشت استاد بحق فاضل، گشادهرو، سختکوش و بسیار با اخلاق، دکتر محمد فاضلی چنان آتشی بر دل شاگردان و دوستدارانش نشاند که آب دیدهها آن را فروننشاند و تسلیتها آرامَش نبخشد. نه این که بخواهم حق و سهم استادانی چون پدر ارجمند و فرهیختهاش را نادیده انگارم که بیهیچ تردید، خود او هم بر این خشنود نیست، اما بیش از هرکس، تن و جان او بود که از او مردی بسیار پرهیزکار، بسیار دانا و بسیار مؤدب ساخته بود.
دکتر محمد فاضلی، استاد پیش کسوت زبان و ادبیات عربی دانشگاه فردوسی که این کمترین با وجود دیدن استادانی بسیار در این رشته، در داخل و خارج کشور و در پرآوازهترین دانشگاهها مانند او را ندیده بودم، به گفته خودش، رئیس وقت دانشگاه تهران در مراسم تقدیر از برترینهای علمی به او گفته بود: دریغ از این همه استعداد که صرف ادبیات عربی کردهای!
پس گزاف نیست که بگویم او انسانی خودساخته و بالیده در غربت بود. در تهران و مشهد و بهدور از سرزمین مادری یعنی کردستان، درس خواند و کار کرد و به رتبه پرافتخار استادی رسید و دوشادوش مردمی شب و روز گذراند که شیعه بودند، اما او را که سنی مذهبی باورمند بود به سبب سلوک انسانی و دانشیاش، بسیار گرامی و محترم میداشتند.
او را نماد وحدت خواندم، چون هم پرورده حوزه بود و هم دانشآموخته دانشگاه، هم به حوزه خدمت کرد و هم دانشجویانی پرشمار و دانا و انسان دوست پرورد و هم به سبب رشد و مجاهدهای علمی در میان جامعهای شیعی، نشان داد که میتوان درس عربی را درسی مشترک و مناط و عرصهای برای گفتوگو میان علاقهمندان به تقریب مذاهب اسلامی دانست.دکتر فاضلی به تعبیر بسیاری از دانشجویان آن دوره و استادان و محققان امروز، از معدود استادان دانشگاه در دهه 50 بود که اندیشه و آداب اسلامی را در اخلاق و رفتار خود به نمایش میگذاشت و به دیگر بیان، حجتی بر بسیار تجددگرایان و دل باختگان غربزده آن روزگار بود.
با آگاهی عرض میکنم، بهترین مترجمان عربی به فارسی در حال حاضر کشور عزیزمان، شاگردان این استاد وارستهاند. او خیلی خوب درس خوانده بود و مطالعه و پژوهش، کار اصلیاش در زندگی بود. مؤمن و سادهزیست بود و در تدریس به زبان فارسی با لحن و لهجهای ویژه کردزبانان، نظیر نداشت و این همه در کنار فروتنی و سخنان شیرین و مهرآمیزش، کمرنگ مینمود.
خدایش غریق دریای رحمت خویش فرماید و به همسر محترم و فرزندان دانشمند و همه شاگردان و ارادتمندانش صبری جمیل و اجری جزیل عنایت کند.