printlogo


چند درس مهم برای روبه‌رو شدن با «ترس»


شاید این لحظه را تجربه کرده باشی، وقتی ترن هوایی بعد از یک سربالایی طولانی و آهسته، در بالاترین نقطه مسیر شیب‌دارش برای لحظه‌ای ایست می‌کند. تو می‌دانی قرار است چه اتفاقی بیفتد و هیچ راهی نیست که بتوانی در آن لحظه ترن را متوقف کنی. کف دست‌هایت عرق می‌کند و ضربان قلبت تند می‌شود، شاید به نرده‌ها چنگ بزنی و مجبوری در همان حال خودت را برای پایین آمدن از این مسیر وحشتناک آماده کنی. این جاست که ترس را تجربه می‌کنی، یکی از بنیادی‌ترین احساسات ما. در مطلب امروز از سایت kidshealth این احساس را بیشتر می‌شناسیم.
​​​​​​​
ترس چگونه عمل می‌کند؟
وقتی مغز احساس خطر می‌کند، خیلی سریع پیام‌هایی به سیستم عصبی می‌فرستد. این پیام‌ها باعث می‌شود ضربان قلب بالا برود، تنفس تند شود، فشار خون بالا برود و خون بیشتری به عضلات برسد تا اگر لازم بود بتوانی فرار کنی یا بجنگی. به همین دلیل است که گاهی دل‌درد، لرزش یا عرق کردن را تجربه می‌کنیم. این واکنش حتی ممکن است در چیزهای بی‌خطر هم فعال شود، مثلاً وقتی از ترکیدن یک بادکنک می‌ترسیم. مغز چند ثانیه بعد که می‌فهمد خطری نیست، واکنش را خاموش می‌کند.
ترس به چه دردی می‌خورد؟
ترس می‌تواند مفید باشد؛ چون باعث می‌شود خودت را از چیزی که خطرناک است دور نگه داری. مثلاً کسی که شنا بلد نیست اگر از آب عمیق بترسد، رفتاری محتاطانه‌تر دارد.  یکی از رایج‌ترین ترس‌ها به خصوص در میان هم‌سن و سال‌های تو، ترس از صحبت کردن در جمع است. چه ارائه کلاسی باشد و چه اجرای یک نمایشنامه. نکته‌ای که نباید فراموش کنی این است: دوری از چیزهایی که می‌ترسانند، معمولاً ترس را بیشتر و قوی‌تر می‌کند اما مواجهه آرام و تدریجی با آن‌ها کمک می‌کند کم‌کم ترس کوچک‌تر شود.
فوبیا چیست؟
گاهی ترس آن‌قدر شدید می‌شود که زندگی عادی فرد را مختل می‌کند. در این حالت به آن فوبیا می‌گویند. فوبیاها ترس‌های بسیار شدیدی هستند که نسبت به خطر واقعی اغراق‌آمیزند. مثلاً کسی که فوبیای سگ دارد ممکن است از دیدن عکس یک سگ هم احساس خطر کند یا کسی که فوبیای آسانسور دارد خود را از رفتن به یک اردو محروم کند چون مجبور است سوار آسانسور شود.
چطور به ترس غلبه کنم؟
مهم‌ترین راه، روبه‌رو شدن تدریجی با ترس است. بهتر است با یک لیست شروع کنی؛ از کم‌خطرترین تا شدیدترین موقعیت‌ها. باید اول با ترس‌های کوچک مواجه ‌شوی و وقتی در آن مرحله احساس آرامش کردی، به مرحله بعد می‌روی. این کار می‌تواند با کمک یک درمانگر آسان‌تر و مؤثرتر انجام شود. تمریناتی مثل تنفس عمیق، آرام‌سازی عضلات و جملات آرام‌بخش هم کمک می‌کنند بدن در مواجهه با ترس آرام‌تر واکنش نشان دهد. خبر خوب این‌که مغز قابلیت یادگیری دارد. وقتی چند بار با یک موقعیت ترسناک مواجه شوی و ببینی اتفاق بدی نمی‌افتد، مغز به‌تدریج واکنش ترس را خاموش می‌کند.