گزارشی از کمبود و گرانی نهاده های دامی در تایباد که موجب شده دامداران دیگر توان نگهداری دام های خود را نداشته باشند
دام مولد، قربانی کمبود خوراک دام
برات کلثومیان
خشکسالی‌های پیاپی و گرانی نهاده‌های دامی، امروز دامداری شهرستان تایباد را در آستانه بحرانی جدی قرار داده است. در این شهرستان بیش از ۲۱۵ هزار رأس دام سبک و ۵۲۰۰ رأس دام سنگین وجود دارد و در آن سالانه هزاران تن گوشت قرمز تولید می‌شود؛ برای همین یکی از قطب‌های تولید محصولات دامی در استان خراسان رضوی به شمار می‌رود. اما کمبود علوفه و افزایش بی‌سابقه قیمت خوراک دام، توان نگهداری دام‌ها را از دامداران گرفته و بسیاری را ناچار کرده است دام‌های مولد خود را روانه کشتارگاه کنند؛ اقدامی که به معنای نابودی سرمایه و معیشت خانواده‌های مرزنشین است. دامداران تایباد می‌گویند نهاده‌های دامی در بازار آزاد با قیمت‌های بالا عرضه و سهمیه دولتی نیز به‌صورت قطره‌چکانی توزیع می شود. این شرایط نه تنها سودآوری دامداری را از بین برده، بلکه آینده تولید گوشت در منطقه را با تهدید جدی مواجه کرده است. کارشناسان هشدار می‌دهند اگر برای تأمین خوراک دام و اصلاح روند توزیع نهاده‌ها چاره‌ای اندیشیده نشود، سال آینده دام مولدی در تایباد باقی نخواهد ماند.
یکی از دامداران شهرستان تایباد، در گفت‌وگو با «خراسان رضوی» اظهار کرد: تا دو سال پیش نگهداری دام به دلیل تفاوت قیمت دام و نهاده‌های دامی برای دامدار صرفه اقتصادی داشت، اما امروز شرایط به‌کلی تغییر کرده است. مراتع فقیر شده و دام‌ها باید با جیره دستی تغذیه شوند؛ در حالی که قیمت نهاده‌های دامی در بازار آزاد به کیلویی ۳۵ هزار تومان رسیده و خوراک سهمیه‌ای نیز به‌صورت قطره‌چکانی توزیع می‌شود.
فروش دام مولد؛ زنگ خطر برای آینده دامداری شهرستان
محمدی افزود: در چنین شرایطی چاره‌ای جز فرستادن دام‌های مولد به کشتارگاه ندارم؛ اقدامی که برای من به معنای بیکار شدن فرزندانم و سوق یافتن آنان به مشاغل کاذب است. فروش دام مولد نه تنها نابودی سرمایه و ابزار معیشت من است، بلکه برای همه دامداران تایباد یک مصیبت بزرگ محسوب می‌شود و آینده دامداری این شهرستان را با تهدید جدی روبه‌رو کرده است. یکی دیگر از دامداران شهرستان تایباد در این باره گفت: میزان سهمیه خوراک دامی که دولت بین دامداران توزیع می کند، بسیار محدود است و همین مقدار اندک هم با مشکلاتی همراه است. زوار افزود: سهمیه خوراک دام های خود را از یک کارخانه شهرستان مجاور تحویل گرفتم، اما متاسفانه پس از این که آن را به دام های خود دادم، تعدادی از دام هایم تلف شدند و برخی نیز دچار سقط جنین شدند. وی تصریح کرد: به دام پزشکی و امور دام جهاد کشاورزی شکایت کرده‌ام و امیدوارم با نظارت جدی متولیان بر کارخانه‌های تولید خوراک دام، جلوی تقلب و تخلفات کارخانه‌های متخلف گرفته شود چراکه دامداران در شرایط خشکسالی کنونی با مشکلات فراوانی دست‌وپنجه نرم می‌کنند و دیگر توان تحمل بحران‌های تازه را ندارند.
کمبود نقدینگی دامداران برای خرید علوفه و نهاده های دامی
یکی از اعضای نظام صنفی بخش کشاورزی تایباد هم در این باره گفت: دامداران تایباد این روزها سخت‌ترین شرایط را سپری می‌کنند به طوری که بسیاری از دامداران نقدینگی لازم برای خرید علوفه و نهاده‌های دامی را ندارند. «با اراده» افزود: اگر روند فعلی ادامه یابد، تا یک سال آینده هیچ دام مولدی در شهرستان باقی نخواهد ماند. وی با اشاره به زنجیره تأمین نهاده‌های دامی بیان کرد: وابستگی این زنجیره به خارج از کشور و مشکلات ناشی از تحریم‌ها، تأمین نهاده را بیش از پیش دشوار و فشار مضاعفی بر دامداران وارد کرده است.مدیر جهاد کشاورزی تایباد نیز با تأیید مشکلات دامداران گفت: جهاد کشاورزی تلاش می‌کند برای کمک به تأمین خوراک دام، ماهانه 3.5 کیلو نهاده دامی به دامدارانی که کد یکتا دریافت کرده‌اند، تحویل دهد. جواد اعتضادی افزود: در حال حاضر 7 شرکت عامل توزیع نهاده در تایباد مجوز خرید از سامانه بازارگاه را دارند و موظف‌هستند بر اساس کد یکتای دامدار و تعداد دام‌های آنان، ماهانه 3.5 کیلو نهاده به ازای هر رأس دام سبک در اختیار دامداران قرار دهند. وی ادامه داد: قرارگاه پیشرفت و آبادانی سپاه نیز در ۱۰ روستای دهستان کرات، نهاده دامی توزیع می کند تا بخشی از نیاز دامداران این منطقه تأمین شود.مدیر جهاد کشاورزی تایباد در بخش دیگری از سخنان خود به مشکلات خرید نهاده‌های دامی در سامانه بازارگاه اشاره کرد و گفت: متأسفانه پس از جنگ 12روزه و کاهش عرضه نهاده در سامانه، قیمت خوراک دام در شهرستان به‌طور چشمگیری افزایش یافته است و دامداران تایباد با چالش‌های جدی مواجه شده‌اند.