printlogo


رسایی نه‌تنها مخالف فیلترینگ نبوده، بلکه یکی از مدافعان ثابت‌قدم این سیاست در سال‌های اخیر محسوب می‌شود
 تناقض گویی های رسایی
عماد سلیمانی

​​​​​​​
 در روزهایی که موضوع فیلترینگ و سیاست‌گذاری در فضای مجازی به یکی از محورهای اصلی گفت‌وگوی سیاسی و اجتماعی تبدیل شده، اظهارنظر تازه حمید رسایی مبنی بر این که «در ایران کسی موافق فیلترینگ نیست» دوباره موجی از نقد و پرسش را به دنبال داشته است. این گزاره در ظاهر تلاش می‌کند فاصله‌ای میان حاکمیت و محدودیت‌های فضای مجازی ترسیم کند، اما بررسی سوابق مواضع رسایی نشان می‌دهد چنین ادعایی نه‌تنها نادرست است، بلکه با مواضع گذشته خود او نیز در تناقض آشکار قرار دارد. تناقضی که پیامد آن چیزی فراتر از یک خطای سیاسی فردی است و مستقیم به حوزه سرمایه اجتماعی نظام ضربه می‌زند.
نگاهی به مواضع رسایی در سال‌های اخیر، تصویری روشن از این دوگانگی رفتاری ارائه می‌دهد:
۲۱ دی ۱۳۹۶: رسایی در کانال رسمی خود نوشت: «در این که تلگرام به هزاران دلیل باید فیلتر شود، هیچ تردیدی وجود ندارد». این موضع‌گیری صریح‌ترین شکل دفاع از فیلترینگ در اوج اعتراضات آن سال بود.
۱۳ فروردین ۱۳۹۷: او با تندتر کردن مواضع قبلی، مدعی شد مسئله «فیلترینگ تلگرام» حتی تعبیر درستی نیست و باید آن را «اشغال سایبری» دانست.
۲ آبان ۱۴۰۳: این‌بار و در واکنش به احتمال رفع محدودیت برخی پلتفرم‌ها، رسایی نه‌تنها مخالفتش را پنهان نکرد بلکه ماجرا را بهانه‌ای برای «سرگرم‌سازی مردم در آستانه گرانی بنزین» دانست؛ اظهارنظری که عملاً جنبه توطئه‌پندارانه به رفع محدودیت‌ها می‌داد.
۵ دی ۱۴۰۳: او از رئیس‌جمهور خواست «با یک دستور ساده وضعیت افسارگسیخته فیلترشکن‌ها و فیلترشکن‌فروشی را سامان دهد»؛ جمله‌ای که تأکید دوباره بر لزوم انسداد و کنترل بیشتر بود.
۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۴: در نقد برنامه «شیوه» صداوسیما، اقدامات این برنامه را «ماست‌مالیزاسیون برای حضور سکوهای دشمن» تعبیر کرد و اصل فیلترینگ را خط قرمز دانست.
با کنار هم گذاشتن این شواهد، روشن است که رسایی نه‌تنها مخالف فیلترینگ نبوده، بلکه یکی از مدافعان پرارجاع، پرحجم و ثابت‌قدم این سیاست در سال‌های اخیر محسوب می‌شود. از این‌رو ادعای اخیر او مبنی بر نبود «هیچ موافقی» برای فیلترینگ، تناقضی اساسی با کارنامه رسانه‌ای خود او دارد تناقضی که نمی‌توان آن را ناشی از خطای لفظی دانست.
سیاست فیلترینگ، فارغ از ارزش‌گذاری موافق یا مخالف، دارای مدافعان برجسته و شناخته‌شده‌ای بوده است؛ از جمله رسول جلیلی، رضا تقی‌پور، یاسر جبرائیلی، روح‌ا... مؤمن‌نسب و دیگرانی که استدلال‌هایشان سال‌ها در فضای عمومی مطرح شده است. نادیده گرفتن این واقعیت و ارائه گزاره‌ای شبیه «هیچ‌کس موافق فیلترینگ نیست» نه‌تنها خلاف حقیقت است، بلکه نشان‌دهنده نوعی فرار رو به جلو در مواجهه با مسئولیت اجتماعی است.  در شرایطی که جامعه بیش از هر زمان دیگری نیازمند شفافیت، صداقت و احساس هم‌سویی میان سیاست‌گذاران و مردم است، چنین اظهارات متناقضی نه‌تنها به بازسازی سرمایه اجتماعی کمکی نمی‌کند، بلکه به تشدید شکاف میان افکار عمومی و ساختار رسمی منجر می‌شود. مردم زمانی دچار بی‌اعتمادی می‌شوند که سخنان امروز یک چهره سیاسی با سوابق دیروز او در تضاد باشد به‌ویژه هنگامی که این تناقض درباره موضوعی باشد که مستقیم بر زندگی روزمره آنان اثر می‌گذارد.