پرواز قیمت تخم مرغ با بال کمبود نهاده!
هاشمی
تخم مرغ که زمانی غذای ساده و ارزان اقشار کم درآمد درنظر گرفته می شد، مدتی است که با عبور از قیمت مصوب 93 هزار تومانی وارد کانال قیمتی 110 هزار تومانی شده است. این در حالی است که در ابتدای امسال قیمت هر کیلو تخم مرغ درب مرغداری 77 هزار تومان اعلام شده بود و الان قیمت توزیع کلی این محصول به کیلویی 98 هزار تومان رسیده است. به گزارش خراسان رضوی، قیمت هر شانه 30 عددی تخم مرغ در بازار مشهد به 208 هزار تومان رسیده و با این اوصاف قیمت هر عدد تخم مرغ به 70 هزار ریال افزایش یافته است!
برای بررسی قیمت تخم مرغ، سری به یکی از مغازه های توزیع تخم مرغ در شهر مشهد زدیم. متصدی این مغازه درباره دلایل افزایش قیمت تخم مرغ به خبرنگار ما می گوید: قیمت کلی که تخم مرغ را توزیع می کنیم ۹۸ هزار تومان است و خودمان هم ۱۰۶ هزار تومان در مغازه می‌فروشیم. دو ماه پیش بود که قیمت تخم مرغ حدود ۳۰ هزار تومان بود و در دو ماه گذشته روند قیمت آن افزایشی بوده است. شنیده ام که دان کم شده و ارز به آن تعلق نگرفته و قیمت آن بالا رفته که در نهایت هم باعث شده تا قیمت ها بالا برود.
نهاده را 3 برابر نرخ مصوب می خریم
سعید رضا یزدی، مدیرعامل اتحادیه مرغداران مرغ تخم گذار استان، با اشاره به دلایل افزایش قیمت تخم مرغ در گفت و گو با خراسان رضوی اظهار می کند: علت افزایش قیمت اخیر تخم مرغ بحث کمبود نهاده کنجاله سویا و ذرت است؛ قیمت مصوب خرید ذرت از سامانه بازارگاه ۱۱۳۰۰ تومان است منتها الان مرغدار ذرت را از بازار آزاد کیلویی ۳۴ هزار تومان خریداری می کند؛ چون بارگذاری در سامانه کم انجام می شود و الان مرغدار حدودا سه برابر بالاتر از قیمت مصوب این نهاده را خریداری می کند. نهاده سویا یا کنجاله سویا هم قیمت مصوب بالغ بر ۲۰ هزار تومان در سامانه بازارگاه دارد، در حالی که در داخل بازار آزاد کیلویی ۴۴ هزار تومان مرغداران آن را تهیه می کنند. حالا تورم روی بقیه ریزمغذی هایی که مرغداران استفاده می کنند هم تاثیر خودش را گذاشته است ولی ما این مورد را خیلی در افزایش قیمت ها دخیل نمی بینیم و آنچه مستقیم باعث افزایش قیمت تخم مرغ شده است، همین دو نهاده ذرت و سویاست که مرغداران مجبور شده اند به علت کمبود عرضه آن ها در سامانه بازارگاه به صورت آزاد تهیه کنند.
یزدی ادامه می دهد: من به دوستان در جلسات تنظیم بازار هفته گذشته هم عرض کرده ام به محض این که نهاده ذرت و سویا با قیمت مصوب و به میزان کافی به دست مرغداران برسد، در کمتر از یک هفته اصلاح قیمت ها را انجام خواهیم داد و سعی می‌کنیم که با قیمت مصوب تخم مرغ را به فروش برسانیم؛ ولی این توقع نباید وجود داشته باشد درزمانی که نهاده با سه برابر قیمت به دستمان می رسد، بتوانیم تخم مرغ را به قیمت مصوب قبلی بفروشیم.
از هفته گذشته جلوی صادرات را گرفته ایم
مدیرعامل اتحادیه مرغداران مرغ تخم گذار خراسان رضوی با اشاره به مدیریت تولید در 6 ماه ابتدایی امسال ادامه می دهد: در ۶ ماه ابتدایی سال جوجه ریزی ما از ۹۰۰ هزار قطعه در ماه به ۲۹۰ هزار قطعه در ماه کاهش یافت که با تشویق ها و حمایت هایی که انجام شد و پیش بینی بازار از این که در ۶ ماهه دوم سال قیمت تخم مرغ قیمت مناسبی خواهد بود، جوجه ریزی افزایش پیدا کرد و الان ما حدود ۶۰۰ هزار قطعه در ماه جوجه ریزی داریم که نیاز استان ۵۰۰ هزار قطعه است. همچنین تولید ما در استان روزانه ۵۰۰ تن تخم مرغ است که نیازمان در استان بین ۳۰۰ تا ۳۵۰ تن است؛ روزانه حدود ۲۰۰ تن مازاد مصرف داریم که به سایر استان ها صادر می‌کنیم و صادرات به خارج از کشور داشتیم که با توجه به افزایش قیمت تخم مرغ از هفته گذشته جلوی صادرات تخم مرغ را گرفته ایم.
مشکلات همچنان به قوت خودش باقی است
کریم امیرزاده معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی نیز در مصاحبه با خراسان رضوی با اشاره به مشکلات تامین نهاده موردنیاز مرغداران در دو ماه گذشته بیان می کند: مرغدار مرغ تخمگذار در سامانه سهمیه مشخصی دارد ولی مقداری که سهمیه دارد در بازارگاه عرضه نمیشود و این مواردی که فرمودید درست است و بعضا نهاده می آید و به صورت سیستمی در کل کشور هرکس که زودتر رسید، می تواند خرید کند و این یک ایراد است که متاسفانه در سامانه وجود دارد. مشکل دیگر این است که مرغدار، نهاده را می خرد ولی به علت مشکلاتی که در بحث حمل و نقل و لجستیک وجود دارد، این نهاده به موقع به دستش نمی رسد و حدود دوهفته تا ۲۰ روز طول می کشد تا نهاده به دست مرغدار برسد که باعث می شود مرغدار به ناچار نهاده را با قیمت آزاد از بازار خریداری کند. امیرزاده می افزاید: این مشکلات البته نسبت به قبل بهتر شده است؛ مشکلات به مراتب در مهرماه و آبان ماه بدتر بود. اکنون بحث توزیع و نظارت نهاده به شرکت پشتیبانی امور دام واگذار شده و مطابق با آخرین خبری که من دارم در سطح کشور قراردادهای خوبی برای تامین نهاده بسته شده و بار ۱۰ کشتی قرار است درنهایت تا هفته آینده در بازارگاه عرضه شود. وی با اشاره به کاهش تخصیص ارز ادامه می دهد: تخصیص ارز نسبت به سال گذشته حدود ۳۰ درصد کم شده است ولی در حوزه طیور به خصوص مرغ جزو اولویت های اول وزارتخانه است که اول باید این ها تامین شوند و بعد قسمت های دیگر. البته مشکلات هنوز به قوت خودش باقی است ولی نسبت به دو ماه ابتدایی فصل جاری وضعیت بهتر می شود.
گزارشی از کمبود و گرانی نهاده های دامی در تایباد که موجب شده دامداران دیگر توان نگهداری دام های خود را نداشته باشند
دام مولد، قربانی کمبود خوراک دام
برات کلثومیان
خشکسالی‌های پیاپی و گرانی نهاده‌های دامی، امروز دامداری شهرستان تایباد را در آستانه بحرانی جدی قرار داده است. در این شهرستان بیش از ۲۱۵ هزار رأس دام سبک و ۵۲۰۰ رأس دام سنگین وجود دارد و در آن سالانه هزاران تن گوشت قرمز تولید می‌شود؛ برای همین یکی از قطب‌های تولید محصولات دامی در استان خراسان رضوی به شمار می‌رود. اما کمبود علوفه و افزایش بی‌سابقه قیمت خوراک دام، توان نگهداری دام‌ها را از دامداران گرفته و بسیاری را ناچار کرده است دام‌های مولد خود را روانه کشتارگاه کنند؛ اقدامی که به معنای نابودی سرمایه و معیشت خانواده‌های مرزنشین است. دامداران تایباد می‌گویند نهاده‌های دامی در بازار آزاد با قیمت‌های بالا عرضه و سهمیه دولتی نیز به‌صورت قطره‌چکانی توزیع می شود. این شرایط نه تنها سودآوری دامداری را از بین برده، بلکه آینده تولید گوشت در منطقه را با تهدید جدی مواجه کرده است. کارشناسان هشدار می‌دهند اگر برای تأمین خوراک دام و اصلاح روند توزیع نهاده‌ها چاره‌ای اندیشیده نشود، سال آینده دام مولدی در تایباد باقی نخواهد ماند.
یکی از دامداران شهرستان تایباد، در گفت‌وگو با «خراسان رضوی» اظهار کرد: تا دو سال پیش نگهداری دام به دلیل تفاوت قیمت دام و نهاده‌های دامی برای دامدار صرفه اقتصادی داشت، اما امروز شرایط به‌کلی تغییر کرده است. مراتع فقیر شده و دام‌ها باید با جیره دستی تغذیه شوند؛ در حالی که قیمت نهاده‌های دامی در بازار آزاد به کیلویی ۳۵ هزار تومان رسیده و خوراک سهمیه‌ای نیز به‌صورت قطره‌چکانی توزیع می‌شود.
فروش دام مولد؛ زنگ خطر برای آینده دامداری شهرستان
محمدی افزود: در چنین شرایطی چاره‌ای جز فرستادن دام‌های مولد به کشتارگاه ندارم؛ اقدامی که برای من به معنای بیکار شدن فرزندانم و سوق یافتن آنان به مشاغل کاذب است. فروش دام مولد نه تنها نابودی سرمایه و ابزار معیشت من است، بلکه برای همه دامداران تایباد یک مصیبت بزرگ محسوب می‌شود و آینده دامداری این شهرستان را با تهدید جدی روبه‌رو کرده است. یکی دیگر از دامداران شهرستان تایباد در این باره گفت: میزان سهمیه خوراک دامی که دولت بین دامداران توزیع می کند، بسیار محدود است و همین مقدار اندک هم با مشکلاتی همراه است. زوار افزود: سهمیه خوراک دام های خود را از یک کارخانه شهرستان مجاور تحویل گرفتم، اما متاسفانه پس از این که آن را به دام های خود دادم، تعدادی از دام هایم تلف شدند و برخی نیز دچار سقط جنین شدند. وی تصریح کرد: به دام پزشکی و امور دام جهاد کشاورزی شکایت کرده‌ام و امیدوارم با نظارت جدی متولیان بر کارخانه‌های تولید خوراک دام، جلوی تقلب و تخلفات کارخانه‌های متخلف گرفته شود چراکه دامداران در شرایط خشکسالی کنونی با مشکلات فراوانی دست‌وپنجه نرم می‌کنند و دیگر توان تحمل بحران‌های تازه را ندارند.
کمبود نقدینگی دامداران برای خرید علوفه و نهاده های دامی
یکی از اعضای نظام صنفی بخش کشاورزی تایباد هم در این باره گفت: دامداران تایباد این روزها سخت‌ترین شرایط را سپری می‌کنند به طوری که بسیاری از دامداران نقدینگی لازم برای خرید علوفه و نهاده‌های دامی را ندارند. «با اراده» افزود: اگر روند فعلی ادامه یابد، تا یک سال آینده هیچ دام مولدی در شهرستان باقی نخواهد ماند. وی با اشاره به زنجیره تأمین نهاده‌های دامی بیان کرد: وابستگی این زنجیره به خارج از کشور و مشکلات ناشی از تحریم‌ها، تأمین نهاده را بیش از پیش دشوار و فشار مضاعفی بر دامداران وارد کرده است.مدیر جهاد کشاورزی تایباد نیز با تأیید مشکلات دامداران گفت: جهاد کشاورزی تلاش می‌کند برای کمک به تأمین خوراک دام، ماهانه 3.5 کیلو نهاده دامی به دامدارانی که کد یکتا دریافت کرده‌اند، تحویل دهد. جواد اعتضادی افزود: در حال حاضر 7 شرکت عامل توزیع نهاده در تایباد مجوز خرید از سامانه بازارگاه را دارند و موظف‌هستند بر اساس کد یکتای دامدار و تعداد دام‌های آنان، ماهانه 3.5 کیلو نهاده به ازای هر رأس دام سبک در اختیار دامداران قرار دهند. وی ادامه داد: قرارگاه پیشرفت و آبادانی سپاه نیز در ۱۰ روستای دهستان کرات، نهاده دامی توزیع می کند تا بخشی از نیاز دامداران این منطقه تأمین شود.مدیر جهاد کشاورزی تایباد در بخش دیگری از سخنان خود به مشکلات خرید نهاده‌های دامی در سامانه بازارگاه اشاره کرد و گفت: متأسفانه پس از جنگ 12روزه و کاهش عرضه نهاده در سامانه، قیمت خوراک دام در شهرستان به‌طور چشمگیری افزایش یافته است و دامداران تایباد با چالش‌های جدی مواجه شده‌اند.