ساز و کار جبران خسارت اغتشاشات
«واقعا توان احداث مجدد مغازه ام که کاملا در آتش سوخته را ندارم، از مسئولان درخواست کمک دارم...»؛ این
ترجیع بند واگویه ها و درددل آن هایی است که سرمایه شان یک شبه در آتش اغتشاشگران دود شد و به نابودی کشیده شد؛ آن هایی که سال ها برای رسیدن به نقطه ای تلاش کردند اما تمام تلاششان نابود شد و حالا امید به جبران خسارت دارند. پس از روزهایی پرتنش که رد آن هنوز بر شیشه‌های شکسته و واحدهای آسیب‌دیده شهر پیداست، حالا سازوکار جبران خسارت آسیب دیدگان از اغتشاشات اخیر وارد فاز اجرایی شده است. مسئولان استان خراسان رضوی از آغاز فرایندی خبر می‌دهند که بر اساس آن، خسارت‌های واردشده به شهروندان و کسب‌وکارها در جریان اغتشاشات اخیر، ظرف حداکثر پنج روز برآورد و برای پرداخت وارد مرحله تصمیم‌گیری می‌شود.
وحید تفریحی
برای بسیاری از خسارت‌دیدگان، پرسش اصلی چگونگی جبران خسارت‌هاست. در همین راستا، سازوکاری در کشور و به تبع آن در استان فعال شده که قرار است ارزیابی خسارت‌های ناشی از اغتشاشات اخیر، در بازه‌ای پنج‌روزه انجام شود. سازوکاری که اگر به‌درستی اجرا شود، می‌تواند بخشی از فشار اقتصادی و روانی تحمیل‌شده به شهروندان را کاهش دهد. در همین زمینه جزئیات این ساز و کار را از فرماندار مشهد و رئیس شورای تامین شهرستان جویا شدیم تا نقشه راه مشخصی پیش روی افرادی که پیگیر دریافت خسارت هستند قرار بگیرد.2 شعبه ویژه برای رسیدگی به درخواست ها
سید حسن حسینی در گفت و گو با «خراسان» به این پرسش مشخص مردم به خصوص آن هایی که اموال
شخصی شان در جریان اغتشاشات خسارت دیده است پاسخ می دهد و می گوید: خوشبختانه برای بحث تامین خسارت، مصوبه شورای تامین کشور را داریم که به شکل واضحی فرایند را تعریف کرده است. در این زمینه هم در استان و هم شهرستان مشهد هماهنگی خیلی خوبی بین دستگاه اجرایی با مقامات قضایی وجود دارد. رئیس دادگستری شهرستان مشهد فرایند خیلی مشخصی را تعریف کردند تا خسارت دیدگان به سهولت بتوانند درخواست خود را پیگیری کنند. فرماندار مشهد در پاسخ به این سوال که مردم در گام اول پیگیری باید چه اقدامی انجام دهند؟ می افزاید: کاری که باید فرد خسارت دیده انجام دهد این است که فقط به یکی از دفاتر قضایی ثبت درخواست کند مبنی بر این که تامین دلیل برای خسارتی که به او وارد شده می خواهد، بعد از این اقدام نیاز به انجام هیچ کاری نیست و فرایند به صورت خودکار پیش می رود و کد رهگیری نیز بلافاصله برای فرد درخواست کننده ارسال می شود. رئیس شورای تامین شهرستان مشهد با بیان این که مسیر رسیدگی به درخواست ها کوتاه و تسریع شده است، می گوید: در دادگستری شهرستان مشهد، 2 شعبه ویژه به این درخواست‌ها رسیدگی می کند، در این شعبات بلافاصله درخواست های مردم برای برآورد خسارت به کارشناس ارجاع می شود و در این زمینه هم مقرر شده که کارشناسان با حداقل قیمتی که قاضی مشخص می‌کند کار کارشناسی را انجام دهند و خود کارشناس نمی‌تواند رقم مشخص کند. بعد از انجام کارشناسی ، پرونده برمی‌گردد و کشف خسارت برای هر درخواست مشخص می شود.
پیگیری تامین خسارت از مسیر مدیریت بحران و کمیته شرایط اضطرار
معاون استاندار و فرماندار شهرستان مشهد، ادامه مسیر رسیدگی به درخواست های مردم، نهادها و ادارات برای تامین خسارت را تشریح می کند و می گوید: در این مسیر یک مرحله دیگر هم وجود دارد که بر اساس آن نهادهای انتظامی دقیقا باید مشخص کنند و تشخیص دهند که آیا این خسارت در همین ایام و بر اثر اغتشاش به وجود آمده یا خیر. این مسیر که تایید شد، پرونده تقریباً کامل است و ما پرونده ها را به تفکیک مغازه‌ها، ادارات، شهرداری و هر مورد دیگری که خسارت دیده اند دسته بندی می کنیم و پس از آن رقم کلی خسارت به دست می آید. وی تصریح می کند: بعد از مشخص شدن رقم کلی خسارت، وارد فرایند تامین خسارت می شویم که این اقدام از طریق مدیریت بحران شهرستانی و کمیته شرایط اضطرار پیگیر خواهد شد تا تامین خسارت انجام و سپس به خسارت دیدگان پرداخت شود.
روند پرداخت خسارت چقدر زمان‌بر است؟
در ادامه از حسینی سوال می کنیم که چقدر زمان می برد که خسارت افراد برآورد و پرداخت شود؟ وی می گوید: با توجه به هماهنگی های انجام شده، دادگستری اعلام کرده است که ۵ روز پس از درخواست فرد طول می کشد که خسارت برآورد شود. این خسارت ها که جمع بندی شود، وارد مرحله بعدی می شویم تا کل خسارت‌ها را جمع بندی کنیم و بتوانیم آمار درستی را به کشور ارائه و خسارت ها را تامین کنیم.