نقش والدین در کاهش اضطراب کودکان
در شرایط بحران، کودکان و نوجوانان از جمله گروههایی هستند که بیش از دیگران به مراقبت نیاز دارند. یکی از پرسشهای مهم والدین در چنین موقعیتهایی این است که «نقش و وظیفه ما چیست؟»
کودک مثل بزرگسال فکر نمیکند
پاسخ به این پرسش، در وهله نخست مستلزم درک تفاوتهای رشدی کودکان است. برای مثال، کودکان در سنین ۲ تا ۷ سالگی معمولاً مرگ را پدیدهای موقتی تلقی میکنند و به دلیل «تفکر جادویی» ممکن است میان رویدادها ارتباطهای غیرواقعی برقرار کنند. از این رو، شیوه مواجهه و توضیح مسائل برای آنها باید متناسب با سطح درکشان باشد.
والدین چه باید بکنند؟
در شرایط بحرانی، توجه و مراقبت هدفمند والدین میتواند نقش مهمی در کاهش اضطراب کودکان ایفا کند. در این باره، رعایت چند نکته ضروری به نظر میرسد:
1. مدیریت مصرف اخبار | در زمان بحران، حجم بالایی از اطلاعات، گاه متناقض، منتشر میشود که پیگیری مداوم آن میتواند به افزایش اضطراب منجر شود.
2. پرهیز از پیگیری اخبار در حضور کودک| برداشت کودکان از اخبار بحران ممکن است با واقعیت متفاوت باشد و موجب شکلگیری ترسهای عمیق در آنها شود.
3. تقویت احساس امنیت| خانه و حضور والدین، اصلیترین منبع آرامش برای کودک به شمار میرود. در آغوش گرفتن، تماس جسمی، نوازش و استفاده از جملات اطمینانبخش، میتواند به کاهش اضطراب و ایجاد حس امنیت کمک کند.
4. توجه به الگوی خواب| بینظمی در خواب، بهویژه دیر خوابیدن میتواند تعادل روانی کودک را بر هم بزند. خواب کافی و منظم، یکی از عوامل مهم در کنترل استرس محسوب میشود.
5. استفاده از بازیهای خانوادگی| بازی، ابزاری مؤثر برای تخلیه هیجانات و کاهش تنشهای روانی است و در عین حال به تقویت مهارتهای اجتماعی کودکان کمک میکند.
6. قصهگویی| روایت داستان، یکی از راهکارهای مؤثر در آرامسازی ذهن کودک است. داستانها میتوانند فضایی امن و قابل کنترل برای کودک ایجاد کنند. حتی تشویق کودک به ساختن داستان، راهی برای بیان احساسات و کاهش اضطراب او خواهد بود.
کودک مثل بزرگسال فکر نمیکند
پاسخ به این پرسش، در وهله نخست مستلزم درک تفاوتهای رشدی کودکان است. برای مثال، کودکان در سنین ۲ تا ۷ سالگی معمولاً مرگ را پدیدهای موقتی تلقی میکنند و به دلیل «تفکر جادویی» ممکن است میان رویدادها ارتباطهای غیرواقعی برقرار کنند. از این رو، شیوه مواجهه و توضیح مسائل برای آنها باید متناسب با سطح درکشان باشد.
والدین چه باید بکنند؟
در شرایط بحرانی، توجه و مراقبت هدفمند والدین میتواند نقش مهمی در کاهش اضطراب کودکان ایفا کند. در این باره، رعایت چند نکته ضروری به نظر میرسد:
1. مدیریت مصرف اخبار | در زمان بحران، حجم بالایی از اطلاعات، گاه متناقض، منتشر میشود که پیگیری مداوم آن میتواند به افزایش اضطراب منجر شود.
2. پرهیز از پیگیری اخبار در حضور کودک| برداشت کودکان از اخبار بحران ممکن است با واقعیت متفاوت باشد و موجب شکلگیری ترسهای عمیق در آنها شود.
3. تقویت احساس امنیت| خانه و حضور والدین، اصلیترین منبع آرامش برای کودک به شمار میرود. در آغوش گرفتن، تماس جسمی، نوازش و استفاده از جملات اطمینانبخش، میتواند به کاهش اضطراب و ایجاد حس امنیت کمک کند.
4. توجه به الگوی خواب| بینظمی در خواب، بهویژه دیر خوابیدن میتواند تعادل روانی کودک را بر هم بزند. خواب کافی و منظم، یکی از عوامل مهم در کنترل استرس محسوب میشود.
5. استفاده از بازیهای خانوادگی| بازی، ابزاری مؤثر برای تخلیه هیجانات و کاهش تنشهای روانی است و در عین حال به تقویت مهارتهای اجتماعی کودکان کمک میکند.
6. قصهگویی| روایت داستان، یکی از راهکارهای مؤثر در آرامسازی ذهن کودک است. داستانها میتوانند فضایی امن و قابل کنترل برای کودک ایجاد کنند. حتی تشویق کودک به ساختن داستان، راهی برای بیان احساسات و کاهش اضطراب او خواهد بود.