تهاجم به شریانهای حیاتی پتروشیمی
پس از تهاجم اخیر به هاب پتروشیمی بندر ماهشهر، روز گذشته دومین قطب بزرگ پتروشیمی ایران در عسلویه نیز هدف حملات دشمن قرار گرفت. گزارشها حاکی از آن است که در این حملات، «تأسیسات یوتیلیتی» منطقه هدف اصلی بودهاند؛ انتخابی که به نظر میرسد با هدف فلج کردن زنجیره تولید در دهها مجتمع پتروشیمی انجام شده است. در پی آسیب به واحدهای تأمین نیرو، برق تمامی پتروشیمیهای عسلویه تا بازسازی مجدد خاموش خواهد ماند.
شلیک به قلب تپنده انرژی پارس
به گزارش خراسان، روز گذشته صدای چند انفجار از منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس در عسلویه به گوش رسید. بررسیهای اولیه نشان میدهد پرتابههای دشمن مستقیماً تأسیسات پشتیبان و حیاتی را هدف گرفتهاند. احسان جهانیان، معاون سیاسی استاندار بوشهر، با تأیید آسیب به برخی واحدهای تولیدی اعلام کرد که پیش از این نیز در اواخر اسفندماه، تأسیسات گاز و پتروشیمی این منطقه مورد تهاجم قرار گرفته بود. اگرچه مقامات رسمی تأکید کردهاند که این حادثه تلفات جانی نداشته، اما ابعاد فنی و حجم خسارات اقتصادی وارد شده در دست بررسی است.
استراتژی فلجسازی؛ چرا یوتیلیتی؟
آنچه حملات اخیر به ماهشهر و عسلویه را از نظر اقتصادی نگرانکننده میکند، تمرکز بر واحدهای «یوتیلیتی» است. در صنعت پتروشیمی، واحدهای یوتیلیتی مانند قلب تپنده عمل میکنند که خون (برق، آب، اکسیژن و بخار) را به رگهای سایر مجتمعها میرسانند.
در حمله روز گذشته، شرکتهای «مبین انرژی خلیجفارس» و «دماوند» که مسئولیت حیاتی تأمین برق و آب پتروشیمیهای عسلویه را بر عهده دارند، هدف قرار گرفتند. پتروشیمی مبین انرژی در اطلاعیهای اصابت به بخشی از تأسیسات نیروگاهی خود را تأیید کرده است.
پیامد مستقیم این آسیب، قطع گسترده برق در کل منطقه است. از آن جایی که پتروشیمیها واحدهایی بهشدت وابسته به پایداری شبکه انرژی هستند، با از کار افتادن نیروگاههای مبین و دماوند، عملاً تولید در تمامی مجتمعهای منطقه متوقف شده و چراغهای صنعت در عسلویه تا زمان بازسازی و ایمنسازی دوباره، خاموش خواهد ماند.
تکرار سناریوی ماهشهر
این الگو دقیقاً در حمله چند روز پیش به بندر ماهشهر نیز پیاده شده بود. در آن منطقه، شرکت «فجر انرژی خلیجفارس» هدف قرار گرفت؛ شرکتی که با ظرفیت تولید بیش از ۱۴۰۰ مگاوات برق و تأمین انواع آبهای صنعتی و اکسیژن، شاهرگ حیاتی غولهایی همچون پتروشیمی مارون، کارون، اروند و تندگویان محسوب میشود.
هدف دشمن از این نوع تهاجم، نه تخریب تکتک کارخانهها، بلکه از کار انداختن «زیرساختهای مشترک» است. با آسیب به یک نیروگاه مرکزی، عملاً دهها مجتمع تولیدی که سالانه میلیاردها دلار ارزآوری برای کشور دارند، از مدار خارج میشوند. البته با توجه به توانمندی های داخلی برای بازسازی این واحدها، به نظر می رسد مشکل فنی از نظر بازیابی این واحدها پس از جنگ وجود نخواهد داشت.
وضعیت تحت کنترل، اما تولید در انتظار
شرکت ملی صنایع پتروشیمی در اطلاعیهای اعلام کرده است که گروههای ایمنی و عملیاتی بلافاصله در محل حاضر شده و اوضاع تحت کنترل است. اگرچه پتروشیمیهایی مانند «پارس» از آسیب مستقیم مصون ماندهاند، اما واقعیت فنی این است که بدون اتصال به شبکه برق و بخار واحدهای مرکزی (مبین و دماوند)، امکان ادامه فعالیت ندارند.اکنون اولویت تیمهای فنی، بازسازی سریع بخشهای آسیبدیده نیروگاهی است تا مانع از طولانی شدن دوره خاموشی و ضرر و زیان انباشته ناشی از توقف صادرات محصولات پتروشیمی شوند. در عین حال عسلویه و ماهشهر، دو بال اصلی اقتصاد غیرنفتی ایران، روزهای سختی را در دفاع از زیرساختهای تولیدی خود سپری میکنند.