«شاد» زیر ذرهبین انتقاد
زهرا کیوانلو
با تداوم برگزاری کلاسهای مجازی، بار دیگر سامانه «شاد» و کیفیت آموزش آنلاین، به یکی از دغدغههای جدی خانوادهها و دانشآموزان تبدیل شده است؛ دغدغهای که از نامنظم بودن حضور برخی معلمان تا محدود شدن فرایند آموزش به ارسال تکالیف را در برمیگیرد. یکی از والدین با ارسال پیامی به سامانه حرف مردم روزنامه خراسان نوشت: «به نظرم جا داره به موضوع کلاس های آنلاین و شاد بپردازید. خیلی از معلمان آنلاین نمی شوند، تدریس نمیکنند، اصلا ملزم نیستند که درس بدهند.» یکی دیگر از والدین دانش آموز کلاس سوم ابتدایی نیز در این زمینه به خبرنگار ما گفت: «برگزاری کلاس ها نظم مشخصی ندارد، برخی کلاس ها که کلا به ارسال تکلیف و رسیدگی به تکالیف می گذرد.» گلایه ها درباره کیفیت برگزاری کلاس های آنلاین را از مدیرکل آموزش و پرورش خراسان رضوی پیگیری می کنیم.
چرایی حضور نامنظم معلمان در کلاسهای آنلاین
مصطفی اسدی در گفت و گو با «خراسان» در پاسخ به یکی از مهمترین انتقادات مطرحشده از سوی خانوادهها، یعنی حضور نامنظم برخی معلمان در کلاسهای مجازی، می گوید: همکاران ما در آموزش و پرورش با توجه به تجربه برگزاری کلاس های مجازی در زمان کرونا در کلاس ها به صورت منظم شرکت و فعالیت دارند؛ اما گاهی مشکلات فنی، همپوشانی زمانبندی کلاسها یا تراکم ساعات تدریس برخی از دبیران و از همه مهم تر بار کاری زیاد در کنار تکالیف، تصحیح و پاسخگویی به پیامها باعث بروز ناهماهنگی هایی می شود. اگر معلمی شرایط حضور در کلاس آنلاین نداشته باشد، یقینا با تدریس آفلاین و ارسال محتوای آموزشی این عدم حضور در کلاس را جبران می کند.
چندلایه نظارتی برای کلاسهای مجازی
مدیرکل آموزش و پرورش استان در ادامه با تاکید بر وجود سازوکارهای نظارتی، از تعریف چند سطح نظارت بر عملکرد معلمان خبر میدهد: درخصوص نظارت بر کلاس های مجازی چندلایه نظارتی پیشبینی شده است که در لایه اول مدیر و معاونان مدرسه به صورت بالینی و مستمر در برگزاری کیفی کلاسهای آنلاین نقش بسزایی دارند. معاون آموزشی و سرگروه های درسی به صورت دورهای در کلاسهای درس حاضر میشوند و بر تدریس معلمان نظارت دارند. در نهایت مسئولان نظارتی ادارات نیز در صورت وصول گزارش به بررسی موضوعات و شکایات مرتبط با این
کلاس ها میپردازند. وی می افزاید: در موارد معدودی که کلاس آنلاین تشکیل نمیشود، با روش هایی مانند حضور معلمان در مساجد، مدارس و حتی حضور دانشآموزان در منزل معلمان، کلاس تشکیل میشود و در کنار این درسنامه های طراحی شده هر پایه هم برای مطالعه در اختیار دانش آموزان قرار میگیرد.
ابزارهای رصد کیفیت تدریس چیست؟
در ادامه از اسدی درباره نحوه پایش کیفیت آموزش سوال می کنیم که پاسخ می دهد: همان طور که گفتم چندلایه نظارتی برای رصد تشکیل این کلاسها تعریف شده است که علاوه بر آن بررسی گزارشهای تحلیلی نظیر تعداد پیامها، فایلهای آموزشی، حضور دانشآموزان و...، امکان ضبط کلاسها برای بررسی بعدی و تعریف ابزار بازخورددهی دانشآموز و اولیا از جمله سازوکارهای رصد و پایش کیفیت تدریس آموزگاران است.
مدیرکل آموزش و پرورش استان درباره اقدامات در صورت برگزار نشدن کلاس یا پایین بودن کیفیت تدریس، تاکید میکند: طبق رویههای مرسوم در آموزش آنلاین، اقداماتی از جمله تذکر شفاهی توسط مدیر مدرسه، تذکر کتبی و ثبت در گزارش عملکرد، الزام به برگزاری جبرانی جلسات، ارجاع موضوع به واحد آموزشی منطقه در صورت تکرار و برگزاری کارگاههای آموزشی برای ارتقای مهارتهای معلم در دستور کار است که در این اقدامات، هدف اصلی اصلاح عملکرد است نه برخورد تنبیهی.
امکان ثبت شکایت رسمی توسط اولیا
یا دانشآموزان
اسدی همچنین به یکی از پرسش های پرتکرار والدین هم پاسخ می دهد؛ این که آیا مسیر شکایت آسان است و به نتیجه ای می رسد؟ وی تصریح می کند: اصولا گزارشهای دریافتی از اولیا و دانش آموزان در دو مسیر پیگیری میشود؛ مسیر اول حوزههای آموزشی مانند کارشناسان آموزش ادارات، راهبران آموزشی و سرگروه های درسی است که بهمنظور اصلاح شیوههای تدریس و نظارت بر کیفیت تدریس ورود میکنند و مسیر دوم کارشناسان ارزیابی عملکرد و پاسخگویی به شکایات ادارات است که طی آن احتمال وقوع تخلفات بررسی میشود و درصورت احراز تخلف، برخورد لازم صورت میگیرد. وی درباره روند ثبت شکایت نیز می گوید: شکایت ابتدا در مدرسه ثبت و توسط مدیر بررسی میشود، در صورت حلنشدن، به واحد پاسخگویی منطقه یا اداره ارجاع میشود، معمولاً امکان ثبت شکایت در سامانه الکترونیکی یا از طریق مدرسه وجود دارد؛ در این مسیر نتیجه بررسی به شاکی اعلام و گزارش آن در پرونده مدرسه یا معلم نیز ثبت می شود.
چالش «تکلیفمحوری» در آموزش مجازی
یکی از انتقادهای پرتکرار، کاهش کیفیت تدریس و تبدیل کلاسها به فضایی برای ارسال تکالیف است. اسدی در اینباره میگوید: در بسیاری از سامانهها، چالش رایج این است که تدریس به ارسال تکلیف خلاصه میشود. راهکارهایی در این زمینه در دستورکار قرار گرفته که از جمله آن می توان به آموزش معلمان برای استفاده از کلاس زنده، گفتوگوی صوتی یا تصویری و ابزارهای تعاملی کلاس های مجازی بستر شاد، الزام به انجام تدریس تعاملی در هفته، استفاده از محتوای استاندارد و ویدئوهای آموزشی، برگزاری کلاسهای نمونه و بازدید آموزشی، ارائه الگوی تدریس آنلاین و تشویق معلمانی که تدریس باکیفیت دارند، اشاره کرد. وی تصریح می کند: همچنین برگزاری کارگاههای مهارت تدریس آنلاین، افزایش نظارت بر حضور و کیفیت کلاسها و تدوین برنامه مشترک آموزشی برای مناطق مختلف نیز از جمله برنامه های کوتاه مدتی است که برای بهبود عملکرد معلمان در آموزش آنلاین طراحی شده است.