دخترم انگار از همه طلبکار است
فریبا البرز | کارشناسی ارشد روان شناسی
مخاطب گرامی، این رفتارها معمولا ریشه در ترکیبی از عواطف ناپایدار، نیاز به استقلال، احساس نادیده گرفتهشدن یا کنترل شدن دارد که در این سن و سال بسیار شایع است. فرزند شما در این سن و سال در مرحله گذر بین کودکی و نوجوانی است و ذهنش تازه دارد یاد میگیرد که احساسات پیچیده را بیان کند اما هنوز مهارت کافی برای کنترل آن ها ندارد.
بیایید قدم به قدم جلو برویم. دلیلهای احتمالی رفتارش:
احساس بی عدالتی| مقایسه کردن، ممکن است این حس را در او ایجاد کند که دیگران نسبت به او امتیاز بیشتری میگیرند.
نیاز به استقلال| نوجوانان در این سن میخواهند شنیده شوند و تصمیم بگیرند ولی وقتی محدود میشوند، واکنش آنها تند میشود.
شروع بلوغ و تغییرات هورمونی| در این مرحله از زندگی که با تغییرات هورمونی همراه است، این رفتارها طبیعی است.
حساسیت شدید به انتقاد | تغییرات خلقی در این سن باعث میشود کوچک ترین حرف را تهدید تلقی کند.
مشکلات دوستی در مدرسه یا بین مدرسه| گاه این مشکلات در خانه و در ارتباط با اطرافیان خودش را نشان می دهد.
چه کارهایی برای رفع این مشکلات موثر است؟
گفت وگوی غيرمستقيم و بدون قضاوت| در این سن گفتوگوی مستقیم شبیه به بازجویی، جواب نمیدهد. میتوانید هنگام قدم زدن یا انجام دادن کاری مشترک بپرسید:
«به نظر میرسه این روزها یه کم تحت فشاری، دوست داری از چیزی برام بگی؟»
مرزبندی با احترام| به او بگویید: «میفهمم ناراحت میشی، حق داری احساسات داشته باشی، ولی بیاحترامی قابل قبول نیست.». نه دعوا، نه تنبیه، فقط حد و مرز آرام و شفاف.
دادن حق انتخاب و مسئولیت| فرد ۱۲ ساله وقتی حق انتخاب داشته باشد، آرامتر میشود.
مثلا :انتخاب انجام تکالیف بین دو زمان، انتخاب کمک کردن در یکی از کارهای خانه.
بحث کردن ممنوع| در زمانی که فرزندتان عصبانی است هرگز با او بحث نکنید.
اختصاص زمان شخصی| ده تا بیست دقیقه در روز را فقط به او اختصاص دهید. نه نصیحت، نه آموزش. فقط بودن با او، اهمیت و توجه، رفتارهای او را نرمتر میکند.
بررسی نشانههای فشار
اگر علایمی مثل موارد زیر دیده میشود بهتر است از یک مشاور حضوری کمک بگیرید:
انزوا یا گريههای پنهانی، افت شدید تحصیلی، تغییر الگوی خواب یا اشتها، خشم فروخورده شده و کنترل نشده.
بیایید قدم به قدم جلو برویم. دلیلهای احتمالی رفتارش:
احساس بی عدالتی| مقایسه کردن، ممکن است این حس را در او ایجاد کند که دیگران نسبت به او امتیاز بیشتری میگیرند.
نیاز به استقلال| نوجوانان در این سن میخواهند شنیده شوند و تصمیم بگیرند ولی وقتی محدود میشوند، واکنش آنها تند میشود.
شروع بلوغ و تغییرات هورمونی| در این مرحله از زندگی که با تغییرات هورمونی همراه است، این رفتارها طبیعی است.
حساسیت شدید به انتقاد | تغییرات خلقی در این سن باعث میشود کوچک ترین حرف را تهدید تلقی کند.
مشکلات دوستی در مدرسه یا بین مدرسه| گاه این مشکلات در خانه و در ارتباط با اطرافیان خودش را نشان می دهد.
چه کارهایی برای رفع این مشکلات موثر است؟
گفت وگوی غيرمستقيم و بدون قضاوت| در این سن گفتوگوی مستقیم شبیه به بازجویی، جواب نمیدهد. میتوانید هنگام قدم زدن یا انجام دادن کاری مشترک بپرسید:
«به نظر میرسه این روزها یه کم تحت فشاری، دوست داری از چیزی برام بگی؟»
مرزبندی با احترام| به او بگویید: «میفهمم ناراحت میشی، حق داری احساسات داشته باشی، ولی بیاحترامی قابل قبول نیست.». نه دعوا، نه تنبیه، فقط حد و مرز آرام و شفاف.
دادن حق انتخاب و مسئولیت| فرد ۱۲ ساله وقتی حق انتخاب داشته باشد، آرامتر میشود.
مثلا :انتخاب انجام تکالیف بین دو زمان، انتخاب کمک کردن در یکی از کارهای خانه.
بحث کردن ممنوع| در زمانی که فرزندتان عصبانی است هرگز با او بحث نکنید.
اختصاص زمان شخصی| ده تا بیست دقیقه در روز را فقط به او اختصاص دهید. نه نصیحت، نه آموزش. فقط بودن با او، اهمیت و توجه، رفتارهای او را نرمتر میکند.
بررسی نشانههای فشار
اگر علایمی مثل موارد زیر دیده میشود بهتر است از یک مشاور حضوری کمک بگیرید:
انزوا یا گريههای پنهانی، افت شدید تحصیلی، تغییر الگوی خواب یا اشتها، خشم فروخورده شده و کنترل نشده.