بیش از50 روزاست که درسراسرکشور با پدیدهای خودجوش و زیبا روبهرو هستیم با عنوان کاروانهای مردمی. افرادی ازهرقشر و جنس و سن که در سطح شهرها به قصد حمایت ازایران، حضوریافته و با برافراشتن، نصب یا تکان دادن پرچم میهنمان، علاقه به این خاک را نشان میدهند. همچنین دراین شبها با برپایی ایستگاههایی درخیابانها و محلهها برای سخنرانی، پذیرایی، پخش شعار،مداحی ،موسیقی و... شاهد حضورمردم هستیم. درکناراتفاق خوب و بزرگی که دراین شبها و درجریان حضورمردم رخ میدهد درمواردی دیده میشود که گاهی این تجمعات باعث ایجاد چالش برای رفت وآمد مردم، ایجاد ترافیک برای خودروها، کثیف شدن شهر، آلودگی صوتی بهخصوص درساعات پایانی شب و... میشود. به این بهانه برای آسیبشناسی این موضوع با هدف آنکه تجمعات جذب حداکثری داشته باشند با یکی ازسخنرانان این محافل همصحبت شدیم. حجت الاسلام ایزدخواه، کارشناس و فعال فرهنگی دراین گفتوگو به نکات مهمی اشاره کرد که توجه به آنها میتواند محاسن این اتفاق بزرگ را افزایش ومعایب احتمالی را کاهش دهد.
خدا نگهدارمردم باشد، ولی این خیزش مردمی آسیبهایی هم دارد
سالها پیش که هنوز اینترنت فراگیرنشده بوده، کلیپ جالبی ازسخنرانی یک روحانی با لهجه مشهدی دست به دست میشد که مردم چون وی را نمیشناختند، به او لقب«آخوند باحال مشهدی» داده بودند. بعد ازمدتها مشخص شد که این روحانی، حجت الاسلام حسن ایزدخواه است. اکنون او از مبلغان دفترتبلیغات حوزه علمیه قم واحد خراسان رضوی، کارشناس صدا و سیما، مربی آموزش تحکیم بنیان خانواده و فعال فرهنگی است. استاد ایزدخواه با برگزاری جلسات ومراسم سخنرانی به لهجه مشهدی و با طنزمخصوص خودش، سعی درجذب مخاطب عام وخاص دارد. ازاوکه این شبها به پایگاههای مردمی دعوت میشود تا برای مردم سخنرانی کند و بهنوعی میداندار این مراسم است، خواستیم تا درباره مسئلهای که کمتر به آن پرداخته میشود، یعنی مشکلات احتمالی این برنامهها صحبت کند. حجت الاسلام ایزدخواه با این مقدمه صحبتش را آغازمیکند:«ابتدا یک هدیه بدهم به همه عزیزان؛ خوشبخت به کسی میگویند که قلق انجام هرکاری را بلد باشد. خیاطی که گلدوزی بداند، خانمی که بچهداری وتربیت فرزند بلد باشد، روحانی که بداند چگونه با مردم ارتباط برقرارکند، روزنامهنگاری که کارش را بلد باشد و... خوشبخت است. این عقیده شخصی خود من است که سی و نه سال است مربی آموزش خانواده هستم. هرکاری قلقی دارد. درباره این نفس کار بعثت مردم که جنگ بین حق و باطل است، بحث نداریم. این تجمع درمیدان و حضور درخیابان خیلی عالی است و واقعا باورمان نمیشد. این جورخیزشی که مردم تقریبا پنجاه شب است چند ساعت کف خیابان هستند، نه فرش و نه صندلی است، مادری که با بچه به بغل میآید و... واقعا خدا نگهداراین مردم باشد و آفرین میگوییم. تعارف هم نداریم و در تمام دنیا صدا کرده است. اما این خیزش مردم آسیبهایی هم دارد. بینظمیهایی که گاهی وقت ها ایجاد میشود.»
حق الناس باید رعایت شود
این فعال فرهنگی درادامه با رویکرد مذهبی به اصل موضوع اشاره میکند: «سفارش اسلام درنظم است که باید رعایت شود. مثلا بهداشت محیط، آن لیوان یک بارمصرف که گاهی وقتها نذری میدهند، باید مواظبت کنیم روی زمین نریزیم. یا بلندی صدای بلندگو که نمیخواهیم اصل جریان را زیر سوال ببریم. برای جذب حداکثری، برای این که جلوی چشم دشمن بگوییم که ما زنده به آنیم که آرام نگیریم. اینها جای خودش محفوظ، ولی اسلام قانون دارد که حفظ حرمتهاست. چطورسربازحرمت فرمانده، شاگرد حرمت استاد، زن حرمت شوهری و... را حفظ میکند. همانطورهم درکف جامعه حفظ قانون، رعایت ادب و احترام واجب است. حقالناس هم جزو اصول و پایههای دین است که بایدرعایت شود.» حجت الاسلام ایزدخواه تاکید میکند که خودش هم به این موضوع پایبند است و درمراسمی که شرکت میکند، مراقب است تا مزاحمتی برای مردم پیش نیاید.وی میگوید:«اینجا باید ادب رعایت شود. مثلا یک مورد صدای بلندگوکه دیگرتعارف نداریم، یا پرچمدارهایی که وسط خیابان ایستادهاند. آنها باید راهی را برای عبورومروربازبگذراند. انتظامات هم کمک کند تا مثلا دورمیادین رفت وآمد کنترل شده باشد تا برای کسی مزاحمتی نباشد و نارضایتی ایجاد نشود.»
کاری کنیم که جذب حداکثری اتفاق بیفتد
این مبلغ مذهبی باردیگر بر رعایت احکام اسلام و اصول مذهبی دربرگزاری این تجمعات اشاره میکند و با تاکید میگوید:«دراین مراسم یک؛ ما بهداشت محیط و نظم و انضباط را رعایت کنیم. بعد ازپایان مراسم خیابانها جارو شود. دوم این که؛ جریان صوت، این حقالناس است. درمحل خانواده هایی هستند، نباید مزاحمت ایجاد کرد. همین امروزدرحرم شخصی من را دید، فکرکرد که مثلا من مسئولیتی دارم، گفت: حاج آقا لطف کنید بگویید که صدای بلندگوها را کم کنند. من دربلوار هاشمیه هستم، شبها صدا خیلی بلند است، مادرم مریض است و اذیت میشود.حرف حساب جواب ندارد.این مسائل باید رعایت شود.مدت زمان اجرای مراسم هم مهم است. زمان را کم کنید تا مردم خسته نشوند. بتوانند ازآن طرف زودتر بروندکه نمازها قضا نشود. صدای بلندگوها بیایدپایین. تکرار میکنم، اینجا هم باید درصحنه باشیم ولی با رعایت دو قانون، یک حفظ حرمتها، دوم رعایت ادب. ادب یعنی هرکاری را به نحو احسن انجام دادن. اصلا بعضی جاها انگارمسابقه صوت است. یعنی دوریک میدان یکی صدا را بالا میبرد، گروه بعدی صدا را بلندترمیکند. برای همین میگویم دوستان هماهنگی داشته باشید برای این عزیزانی که میآیند پروتکل بگذاریدکه مثلا جلوی ماشینها نپرند. این رفتارواقعا خطرناک است. اصلا باید جذب حداکثری اتفاق بیفتد.»
دشمن میخواهد افسرده ومایوس باشیم
ازحجت الاسلام ایزدخواه پرسیدم دراین شبهایی که بین مردم بودهاید، آیا موردی بوده که به خود شما انتقاد شودکه مثلا چرا اینجوری برنامه را اجرا کردید؟ وی درپاسخ با خنده میگوید:«ایرادی که به من میگیرند این است که میگویندچراتو مردم را میخندانی؟درحالی که من ده دقیقه، یک ربع بیشتر صحبت نمیکنم.مثلامیلادحضرت معصومه(س) بود. پایین منبرعزیزی آمد گفت که درست است چهلم آقا رد شده ولی چرا خندیدی؟من غصه خوردم. خودم توی دفاع مقدس تیپ ویژه شهدا بودم. آنجا هم جوک میگفتیم. همش که دعای کمیل نمیخواندیم. تقلید صدا میکردم، شوخی میکردم. به من میگفتند: کپسول انرژی. بحث سراین است که من حرمت آن زن و بچه و پیرمردی که میآیندو میگویند خدانگهدارت باشد، کاش همه مثل تو بودند را حفظ میکنم. دیروزخدا شاهد است، میخواستیم سوارماشین بشویم، پیرزنی آمد رد شد، نان گرفته بود ،جلوی خانمم گفت که حاج آقا این شبها شما بیا مراسم ما، شما که میآیی جلسه رونقی دارد. ما اگرداغ رهبرمان را داریم بنا نیست روحیهمان راببازیم. بایدآن باور وعزم راسخمان را داشته باشیم. مثلامیگویند: چراآقا طنزصحبت کرده؟بابا طنزداریم تا طنز. خود خنده که حرام نیست. نه این که ما مثلا بیتفاوت باشیم به داغی که به دل ما نشست، ولی خب باید پیروزی جبهه اسلام را ببینیم. دشمن همین را میخواهد که یک ماه افسرده و مایوس باشیم.»
ازموسیقی سنتی درتجمعات استفاده شود
پرسش بعدی ما درباره مداحیها و موسیقیهای این مراسم بود. ازاین سخنران پرسیدم به نظرشما دراین به قول خودتان استیجها که ازمداحیها استفاده میشود، آیا امکانش هست درکنارآن از موسیقی که مشکلی هم نداشته باشد استفاده کرد؟شما به عنوان یک کارشناس فرهنگی توصیه میکنید این موضوع را؟ وی درپاسخ میگوید:«نظرشخصی من این است که قانون وخط حاکم بر این تجمعهای خیابانی چه میگوید.درآن موضوع من دخالت نمیکنم. ولی این که الان حماسه است، جنگ است و این فرق داردبا عزاداری، فرق دارد با جلسه موعظه، با جلسه ترحیم. این تجمع خیابانی نمود بینالمللی دارد و واقعا مردم مبعوث شدهاند ومراسم دیده میشود. مثالی بزنم ازآقای فلسفی درتهران که سخنران معروفی بودند، طلبهها سوال کردند چه کتابی بخوانیم که سخنرانیمان گیرا باشد؟ایشان فرمودند:کتاب سلیقه. طلبهها می خواستند یادداشت کنند که ایشان گفتند:آقای محترم... سلیقه! یعنی این شعر راکنار یک داستان، کناریک حدیث ،کنارآیه قرآن بیاورید. منظور این که با هنر و با سلیقه قاطی کنیم. یعنی همفکری کنیم. اولا هرکسی نظری دارد، به نظرش احترام بگذاریم. درجایی اگریک نفربیاید با دوتاری سرودی را بخواند یا دفی بزند، چه اشکالی دارد؟ حالا نه درایام عزا، اینها قاطی نشود و بد برداشت نشود. ولی موسیقی آقای علیرضا افتخاری، آقای حسام الدین سراج، موسیقی سنتی اصیل ایرانی که شرعا هم مشکلی ندارد. الان چون وجهه بینالمللی داریم و ما میخواهیم فرهنگ خودمان را تبلیغ کنیم.» این سخنران خوشصحبت، بحث سلیقه دربرگزاری مراسم را با یک مثال جالب ادامه میدهد: «زمان قدیم خانمهای تازه عروس با تره وتربچه توی پیاله ماست گل لاله درست میکردند. الان میبینی خانم خانه خود سطل ماست را برمیدارد و میآورد سر سفره! حتی توی پیاله هم نمیریزد! خب مگه اینجا ترمینال است؟! یا همان قابلمه با ته سیاه رامیآورد.کوسلیقه؟ استیجهامان هم همین جور. تجمع خیابان هم باید با سلیقه باشدکه کجا بایستیم، چه جوری بایستیم، پرچم ها چطورباشند.»
مملکت را این جور ارزان نفروشیم
حاج آقای ایزدخواه به قول خودش سخنی هم با تندروها دارد. اومیگوید الان که ازجوامع بینالمللی میآیند و ازمراسم ما فیلم برداری میکنند، مراقب باشید: «الان نگاهی هست که میگوید مسئولان خائن هستند، باید بجنگیم. تا کی بجنگیم؟ همه یهودیها را ازبین ببریم یا آمریکا را شخم بزنیم؟ نه آقا. تفکرحاکم برآمریکا ورژیم منحوس اسرائیل را باید بزنیم. هدفشان نابودی بشریت است و باید این خط تفکر را بزنیم. زمانی اینها نابود میشوند که بشریت بفهمد اینها دروغ میگویند و ظالم هستند و به هیچ کس به جز خودشان حق حیات نمیدهند. حالا که دنیا متوجه شده که ایران کیست و در مقابل نه تنها دو ارتش ابرقدرت آمریکا یا اسرائیل، که درمقابل تمام جبهه کفر با این منافقین داخلی هستیم. ضربهای که این تندروهای افراطی میزنند خیلی تلخ است. مملکت قانون دارد، سلسله مراتب دارد. شورای عالی امنیت ملی دارد. بیاید حرمتها را نگه داریم. من پسرخاله آقای عراقچی نیستم. بیاحترامی نکنید درفضای مجازی. یکی آقای رئیس جمهور است، یکی رئیس مجلس است. ازاستیج آمدم پایین به من گفتند: حاج آقا چرا تعریف کردی از آقای قالیباف؟ اینجور ارزان مملکت را نفروش. فردا جنگ تمام خواهد شد و ما میخواهیم غرامت بگیریم. میگویند زمستان میرود و روسیاهی به زغال میماند. تندروهایی که اسمتان انقلابی است، اسم آقا را هم میبرید که ما دهنمان را ببندیم. اگرتو فدایی آقا هستی، چرا قانون رامیگذاری زیرپا؟ چرا کاسه ازآش داغترمیشوی؟ که مثلا دراستیج اسم نبرید. الان آقای قالیباف کجاست یا آقای وزیرخارجه الان کجاست که صدای تو را بشنود؟ پسرجان مملکت مجلس و نظام دارد. درنتیجه الان ساکت وآرام هست مملکت. ما دست این مردم را میبوسیم. مردم که آمدند و درصحنه هستند. به مسئولان هم میگوییم شما هم وظیفهتان را درست انجام بدهید تا عذاب وجدان نداشته باشید.»