تجار کشورهای همسایه، زعفران قاچاقی استان را با نام خودشان به بازار جهانی صادر میکنند
نگین صادرات ایران به نام دیگران
حمیدی
برای استانی که 80 درصد زعفران جهان را تأمین میکند، این محصول کالایی استراتژیک در سبد صادراتی است. سالهاست که این مزیت استراتژیکی تحت تأثیر بازیگران داخلی و خارجی از تولیدکنندگان تا صادرکنندگان و رقابتهای داخلی و خارجی از یکسو و بحران خشکسالی از سویی دیگر با نوسانات شدید روبه رو بوده است. تا دیماه سال گذشته وضعیت صادرات این محصول بنا بر ادعای اعضای شورای ملی زعفران مناسب بود اما فصل زمستان صادرات را بهنوعی فریز کرد اما این فریز شدن ناشی از سرما نبود، بلکه ناشی از بیآبی و تنشهای اقلیمی جدی بوده است.
با شروع جنگ تحمیلی سوم در اسفندماه صادرات زعفران هم با مشکل مواجه شد؛ از یکسو برخی کشورها واردات زعفران را ممنوع کردند و از طرفی مشکلات ارتباطی به خصوص خطوط هوایی و امثال آن باعث شد صادرات زعفران هم با مشکل مواجه شود.
در میان اما کشوری که تا همین یک دهه قبل دستی بر کشت زعفران نداشته یکباره با خرید پیاز زعفران ایرانی و توسعه کشت این محصول خود را بهعنوان رقیب معرفی کرد. صحبت از افغانستان است که تجار این کشور به انحای مختلف از قاچاق گرفته تا خرید واسطهای، زعفران ایرانی را به کشور خود برده و از مبدأ این کشور و با نامه زعفران افغانستانی راهی کشورهای هدف کردند.
وقتی زعفران به 225 میلیون میرسد
امروز که طبیعتاً شرایط جنگی بر منطقه و کشور حاکم است و صادرات زعفران با مشکل مواجه شده است، انتظار میرفت که قیمت زعفران در بازار نیز تثبیت شود و یا کاهش پیدا کند اما شواهد میدانی و ارزیابیها کاملاً خلاف این موضوع را نشان میدهد؛ طوری که هر کیلو زعفران نگین که تا پیش از اسفندماه کیلویی 180 میلیون تومان قیمتگذاری میشد امروز 225 میلیون تومان قیمتگذاری میشود که بررسی جزئیتر حکایت از آن دارد که زعفران ایرانی در حال حاضر توسط واسطهها و یا تجار افغانستانی خریداری و به کشور افغانستان قاچاق میشود و از مبدأ این کشور به کشورهای هدف، آن هم با نام زعفران افغانستانی صادر میشود و گویی این کشور در نظر دارد جای ایران را در بازار زعفران جهان پر کند آنهم با زعفران تولیدی از ایران اما با برند غیرایرانی.
اثرات مثبت بارشها بر تولید زعفران
رئیس اتحادیه صادرکنندگان زعفران استان که یکی از تولیدکنندگان این محصول نیز هست در گفت وگو با خراسان رضوی از اثرگذاری بارشهای اخیر در تولید زعفران خبر می دهد. غلامرضا میری میگوید: صادرات زعفران در زمستان سال گذشته افت قابلتوجهی داشته است اما بارشهای اخیر امیدوارکننده بوده است.
وی میگوید: سال گذشته در چنین روزهایی مزارع زعفران تقریباً خشک بودهاند اما امروز وضعیت کاملاً مطلوب بوده است. طوری که ما در چند سال اخیر هیچگاه پیاز زعفران 12 گرمی هم نداشتهایم اما امسال وزن پیاز زعفران به 18 گرم هم رسیده است و این نشانه بسیار امیدوارکنندهای است که امسال تولید زعفران بتواند کسری سالهای اخیر را بهصورت جدی جبران کند.