گزارش میدانی خراسان از بازار ارز مشهد
دلار زیر سایه فضاسازی
رستگار
در روزهای اخیر و همزمان با فضاسازی برخی رسانهها درباره افزایش نرخ دلار تا مرز ۱۹۰ و ۲۰۰ هزار تومان، مشاهدات میدانی خبرنگار «خراسان» از بازار ارز مشهد نشان میدهد قیمت دلار در ۱۵ اردیبهشت ماه ۱۸۴ هزار تومان بوده که بعضا تا 180 هزار تومان هم فروخته می شد؛ هرچند این نرخ ها هم بیشتر فضاسازی بود تا خرید و فروش واقعی.
به کوچه ثبت مشهد، که بهعنوان یکی از پاتوقهای شناختهشده دلالان ارز شناخته میشود، میروم که مثل همیشه شلوغ و پررفت و آمد است. دلالان گوشی تلفن به دست مدام در تکاپو برای فروش دلار هستند و تعدادشان از مراجعه کنندگان بیشتر است. آنچه بیش از همه جلب توجه میکند، تلاش برخی دلالان برای القای روندی افزایشی در بازار است. یکی از آنها با اشاره به قیمتهای بالاتر در روزهای گذشته، من را به تصمیمگیری سریع ترغیب میکند و هشدار میدهد که تعلل ممکن است به افزایش هزینه خرید منجر شود؛ او میگوید دیروز دلار ۱۸۸هزار تومان بود اما امروز به ۱۸۴ تومان رسیده، برای خرید معطل نکن که تا ظهر دوباره گران می شود. او همچنین برای انتقال ارز به خارج از کشور، گزینه حواله را پیشنهاد میدهد که برای مبلغی در حدود ۲ هزار دلار، کارمزدی نزدیک به ۱۰۰ دلار دارد.
در همین میان، یکی از دلالان، سعی میکند فضای معامله را فوریتر جلوه دهد و میگوید: اگر واقعاً خریدار هستی، همین الان پول را از حسابت بزن، تا نیم ساعت دیگرممکن است قیمت ها عوض شود. وقتی از او درباره احتمال کاهش قیمت سؤال میکنم، پاسخ میدهد : نه بالا میرود . گیر این 2 تا 3 هزارتومان بالا و پایینش نباش و دست دست نکن . همین الان هر چقدر مقدار دلاری که می خواهی بخری بیشتر باشد، قیمت هر دلار آن بیشتر می شود. وی در پاسخ به اینکه آیا بانک ها و صرافی ها هم ارز می فروشند یا خیر، می گوید نه آن ها دلار نمی دهند.
یکی دیگر از دلالان گوشی تلفن به دست در حال خرید دلار به قیمت 180 هزار تومان است و می گوید شماره کارت بفرست تا همین الان واریز کنم؛ سپس در پاسخ به درخواست من برای خرید ۲ هزار دلار با هدف انتقال به خارج از کشور، نرخ فروش را ۱۸۴ هزار تومان بیان میکند و شرط انجام معامله را واریز وجه از حساب شخصی خریدار میداند و تاکید میکند برخی از حساب ها برای انتقال وجه مشکل دارند.
فروشنده دیگری نیز با تأیید تأمین همین میزان ارز، قیمت فروش را ۱۸۵ هزار تومان اعلام میکند و حساسیت خود را به منشأ پول مورد استفاده در معامله نشان میدهد. به گفته او، انتقال وجه باید از حساب شخصی خریدار انجام شود و برخی حسابها بهدلیل محدودیتها یا مشکلات بانکی، برای این نوع پرداختها مناسب نیستند.
با این حال، جمعبندی مشاهدات میدانی نشان میدهد که بازار، دستکم در شرایط فعلی، با کاهش نسبی قیمتها در مقایسه با روزهای گذشته مواجه است و عرضه ارز نیز در سطوح مختلف وجود دارد. در چنین فضایی، به نظر میرسد بخشی از روایتهای مطرحشده درباره افزایش شدید نرخ ارز، بیش از آنکه بازتابی از واقعیت بازار باشد، تلاشی برای تأثیرگذاری بر انتظارات و جهتدهی به رفتار خریداران است؛ روایتی که با نمایش بیثباتی، میکوشد تصمیمگیریها را به سمت خرید سریعتر سوق دهد.