گزارشی از یکی از روستاهای شهرستان گناباد که به دلیل بافت تاریخی اش، شهرت ملی پیدا کرده است
بهشت خشتی خراسان
صفری
در ۵ کیلومتری غرب شهر گناباد، آن جا که جادههای کویری به سبزی باغ های پسته گره میخورند، روستای هدف گردشگری «ریاب» با قامتی خشتی و استوار، آغوش خود را به روی مهمانان گشوده است. این روستا که به واسطه بافت منسجم تاریخیاش شهرت ملی یافته، امروز به الگویی موفق در پیوند میان میراث فرهنگی و معیشت پایدار روستایی تبدیل شده است.
به گزارش خراسان، گردشگری که از مشهد به ریاب سفر کرده، در حالی که محو تماشای بادگیرهای بلند روستا شده است، میگوید: آنچه ریاب را متمایز میکند، زنده بودن بافت آن است.
این جا تاریخ تنها در کتابها نیست، بلکه در بوی کاهگل کوچهها و صدای جریان آب قنات حس میشود. نشستن در ایوان یک خانه قاجاری و چشیدن طعم اصیل زندگی روستایی، تجربهای است که خستگی زندگی ماشینی را از تن هر مسافری بهدر میکند.
یکی از مدیران اقامتگاههای بومگردی ریاب نیز با اشاره به رونق گردشگری در این روستا میگوید: ما با احیای خانههای قدیمی مثل خانه ناصریان، سعی کردیم فضایی فراهم کنیم که مسافر علاوه بر رفاه، اصالت را هم لمس کند. حضور گردشگران باعث شده تا جوانان روستا به جای مهاجرت، به فکر تولید صنایعدستی و ارائه خدمات به گردشگران باشند.
ریاب؛ ویترین هویت تاریخی منطقه
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی گناباد نیز می گوید: ریاب ویترین هویت تاریخی منطقه است. وجود بناهای ارزشمندی چون قلعه تاریخی و مقبره ابومنصور ریابی (از وزرای طغرل بیک سلجوقی)، گواهی بر قدمت و اهمیت این روستا در اعصار گذشته دارد. حمیدرضا محمودی می افزاید: با همکاری بنیاد مسکن، طرحهای جدارهسازی و سنگفرش را با دقت اجرا کردهایم تا اصالت بافت مخدوش نشود. وی در ادامه بیان می کند: سیاست ما تبدیل این روستا به یک مجتمع بزرگ گردشگری زنده است تا هر مسافری که برای بازدید از قنات جهانی قصبه میآید، حتماً شبی را در این روستا سپری کند.
ریاب جاذبههای فراوانی در دل خود جای داده است. قلعه تاریخی ریاب با برج و باروهای مستحکم، نشان از امنیت و استراتژیک بودن این روستا در ادوار قدیم دارد. همچنین مقبره ابومنصور ریابی، شکوه معماری و تاریخی این منطقه را دوچندان کرده است. گردشگران در کنار بازدید از بافت متمرکز خشتی، میتوانند از سوغات مشهور این دیار یعنی زعفران ممتاز و پسته باکیفیت گناباد بهرهمند شوند. همچنین صنایعدستی ظریف از جمله «نساجی سنتی» که حاصل دسترنج زنان هنرمند این روستاست، یادگاری ارزشمند از سفر به ریاب خواهد بود. ریاب با ترکیبی از هوش معماری کویرنشینان، مدیریت نوین در اقامتگاهها و حمایت مسئولان، نشان داده است که میتوان با حفظ اصالت، به سوی توسعه پایدار گام برداشت. کوچهباغهای این روستا، نه فقط یک مسیر، بلکه مقصدی برای پیوند دوباره با ریشههای کهن خراسان بزرگ است.