در حالی که حتی یک متر از آزاد راه حرم تا حرم در جغرافیای خراسان رضوی به بهره برداری نرسیده است ، یک قطعه دیگر از این آزادراه در سمنان افتتاح شد
مشهد هیچ مشهد نگاه
مسعود حمیدی
روز گذشته در شرایطی قطعه دیگری از آزادراه حرم تا حرم به طول 36 کیلومتر در سمنان با حضور وزیر راه به بهرهبرداری رسید که در طول 14 سال گذشته حتی «یک متر» از این پروژه که با نام امام رضا(ع) و مشهدالرضا کلنگ زنی شد در جغرافیای خراسان رضوی به بهرهبرداری نرسید.
این که در این شرایط حاکم بر کشور یک پروژه زیرساختی زیر بار ترافیکی برود، امری مبارک است.اما برای پروژهای که سال 1391 باهدف رفع گره ترافیکی ورودیهای کلانشهر مشهد ابتدا با نام مبارک امام رضا(ع) طرحریزی و سپس با عنوان آزادراه حرم تا حرم کلنگ زنی شد و قطعه اول آن یعنی حدفاصل 152 کیلومتری قم به سمنان در سال 1393 به بهرهبرداری رسید و سال 1394 قطعه 223 کیلومتری مشهد، نیشابور تا سبزوار با حضور وزیر راه و شهرسازی کلنگ زنی شد تا طی دو سال زیر بار ترافیکی قرار بگیرد ولی بعد از 11 سال از کلنگ زنی قطعه دوم یعنی حدفاصل مشهد تا سهراه تربتحیدریه آنهم به طول 32 کیلومتر تنها 10 درصد عملیات اجرایی انجامشده است موضوع کمی متفاوت میشود.
حدود دو دهه است که ورودیهای کلانشهر مشهد به خصوص در مناسبتهای خاص زیر بار ترافیکی ورود چندمیلیونی زائر کمر خم میکند و بنا بود این پروژه کمی از این بار را به دوش بکشد. در دولت یازدهم و دوازدهم خود مدیران وزارت راه به صراحت اعلام کردند مشهد در اولویت این پروژه نیست و بعداً مدیران استانی در دولت سیزدهم مدعی شدند که رابطه وزارتخانه با استان اصلاحشده است. اما بهرغم تمام پیگیریها و مطالبات رسانهای تغییری در رویهها ایجاد نشد.
این تمام ماجرا نبود؛ سال 1401 رئیسجمهور شهید در جریان سفر استانی به خطه خراسان رضوی به معاون اجرایی خود دستور داد ظرف 6 ماه باید قطعه مشهد- تربتحیدریه این پروژه در اولویت قرار گیرد و تأمین اعتبار شود اما بعد از گذشت یک سال نهتنها خبری از اعتبار نشد، بلکه مجدد شاهد افتتاح قطعه دیگری از این آزادراه در استان سمنان بودیم.
بعد از روی کار آمدن دولت چهاردهم اجرایی شدن قطعه مشهد تا سهراه تربتحیدریه مجدد در دستور کار دولت و وزیر راه قرار گرفت و مجدد وعدهها جاری شد. اما حالا بعد از حدود 2 سال از عمر این دولت بازهم قطعه دیگری از این پروژه در استان سمنان به بهره برداری رسید ولی قطعه 32 کیلومتری از مسیر 223 کیلومتری این آزادراه که در جغرافیای استان خراسان رضوی واقعشده است هنوز برمدار 10 درصد پیشرفت فیزیکی است و 190 کیلومتر دیگر هنوز هیچ عملیات اجرایی در آن انجامنشده است.
تلختر آن که سهم مشهد از این پروژه در حالی صفر است که سهم کل استان خراسان رضوی از توسعه آزادراههای کشور تنها 20 کیلومتر است و جزو ضعیفترین استانها به لحاظ برخورداری از زیرساختهای آزادراهی است و این اهم در تمام دولتها مورد تأکید قرارگرفته است که استان خراسان رضوی باید به لحاظ توسعه زیرساختهای آزادراهی و بزرگراهی در اولویت قرار بگیرد اما در عمل توسعه آزادراهی سهم استانهای نزدیک به هسته مرکزی و پایتخت کشور شده است طوری که برخی استانها ازلحاظ برخورداری از زیرساخت آزادراهی حدود دو برابر استاندارد کشور هستند ولی استان خراسان که در همین جنگ تحمیلی سوم نشان داد که تکیهگاه قابلاعتنای کشور است جزو ضعیفترین استانها به لحاظ توسعه زیربنایی است.
قابلتأمل آن که در بودجههای سالیانه، مدیران دولتی اعلام میکنند که سهم پروژههای ملی استانی خراسان رضوی مانند آزادراه حرم تا حرم، قطار سریعالسیر، قطار برقی و ... بیشتر شده است اما وقتی زمان تقسیم این اعتبارات میشود سهم خراسان رضوی در دیگر استانها به پروژه تبدیل میشود.