ترسناک و پرابهام مثل ویروس «هانتا»
اکرم انتصاری | روزنامهنگار
«ویروس هانتا» همان چیزی است که به احتمال زیاد این روزها هر کانال و گروهی را در فضای مجازی باز کردید با آن مواجه شدید. شاید هم خاطرات شیوع ویروس کرونا در روزهای اول به ذهنتان آمده باشد و از این ترسیده باشید. اما این ویروس واقعا ترسناک است؟ همهگیر شده است و باید خودمان را برای پیشگیری و مقابله با آن آماده کنیم؟ میخواهیم در این مطلب به سوالهای شما درباره این ویروس پاسخ دهیم.
پاندمی ویروس هانتا در راه است؟
ماجرا از یک کشتی کروز در اقیانوس اطلس و چند مورد مشکوک ابتلا به « ویروس هانتا» در این کشتی شروع شد. حداقل 3 مرگ مرتبط با این ویروس باعث شد مردم حتی مسیر این کشتی را روی اقیانوس ردیابی کنند. به گفته سازمان بهداشت جهانی، خطر این بیماری که معمولا از طریق تماس با ادرار، مدفوع یا بزاق جوندگان آلوده منتقل میشود برای عموم مردم پایین اما برای مسافران و خدمه کشتی «متوسط» است. همچنین دکتر حسین کرمانپور سخنگوی وزارت بهداشت درباره وضعیت این ویروس در کشور گفته است: «ویروس هانتا بیماری نادر اما قابل توجه است که از طریق جوندگان آلوده منتقل میشود، نه تماس عادی اجتماعی. در ایران نیز تاکنون گزارشی از اپیدمی گسترده منتشر نشده، اما هوشیاری و رعایت بهداشت محیط ضروری است».
منشأ ویروس هانتا چیست؟
منشأ اصلی ویروس هانتا معمولاً به جوندگان وحشی مانند موشها و محیطهایی برمیگردد که با ادرار، مدفوع، بزاق یا مواد لانهسازی آنها آلوده شدهاند. انسان معمولاً زمانی در معرض خطر قرار میگیرد که این آلودگیها خشک شوند، به شکل گردوغبار در هوا پخش شوند و از راه تنفس وارد بدن شوند. منشأ ویروس هانتا بیشتر محیطی است، نه تماس معمول روزمره با افراد جامعه. بنابراین نگرانی اصلی باید متوجه مکانهایی باشد که احتمال حضور جوندگان در آنها بالاست؛ مثل انبارها، باغها، روستاها، مزرعهها، کمپها، سولهها و خانههایی که برای مدت طولانی بسته ماندهاند. بنابراین باید حواستان به محیطهای پرخطر باشد و قبل از ورود طولانیمدت، تهویه انجام و همه جا خوب پاکسازی شود.
علایمی که ویروس هانتا را لو میدهد
شناخت علایم ویروس هانتا اهمیت زیادی دارد، چون فرد ممکن است ابتدا دچار تب، لرز، بدندرد، سردرد، ضعف، بیحالی، درد عضلات و احساس ناخوشی عمومی شود. در بسیاری از موارد، ویروس هانتا علایم خود را بهصورت تدریجی نشان میدهد. مرحله اولیه معمولاً با تب و دردهای عضلانی شروع میشود، بهخصوص درد در عضلات بزرگ بدن مانند ران، کمر، شانه و پشت. بعضی بیماران ممکن است تهوع، استفراغ، اسهال، درد شکم، سرگیجه یا کاهش اشتها هم داشته باشند. همین شباهت با آنفلوآنزا، مسمومیت غذایی یا عفونتهای گوارشی باعث میشود که بیماری در شروع بهراحتی تشخیص داده نشود. بنابراین سابقه تماس با جوندگان یا محیط آلوده، یکی از مهمترین سرنخهای تشخیصی است. بیمار ممکن است پس از چند روز تب و بدندرد، دچار سرفه، احساس فشار در قفسه سینه، تنگی نفس، تنفس سریع یا کاهش اکسیژن خون شود. این مرحله میتواند سریع پیشرفت کند و به مراقبت بیمارستانی نیاز داشته باشد. به همین دلیل، تنگی نفس بعد از یک دوره تب و تماس احتمالی با محیط آلوده، علامتی است که نباید ساده گرفته شود.
چطور میشود جلوی ویروس هانتا را گرفت؟
در بیشتر موارد، درمان اصلی بر پایه مراقبت حمایتی و کنترل عوارض انجام میشود. یعنی برخلاف برخی عفونتهای باکتریایی که با یک آنتیبیوتیک مشخص درمان میشوند، برای ویروس هانتا معمولاً یک داروی ساده، عمومی و قطعی که در همه بیماران بیماری را متوقف کند، وجود ندارد. هدف درمان این است که وضعیت تنفس، اکسیژن خون، فشار خون، مایعات بدن، عملکرد کلیه و علایم شوک بهدقت پایش شود تا بدن فرصت عبور از مرحله حاد بیماری را پیدا کند. چند کار مهم دیگر هم میشود کرد: شستن مداوم دستها، نگهداری مواد غذایی در ظروف دردار و قرار دادن زبالهها در سطلهای دربسته. یادتان باشد باقیمانده غذا، خوراک دام، دانهها، کارتنهای قدیمی و وسایل انباشته در گوشه انبار میتوانند جوندگان را جذب کنند. هرچه محیط مرتبتر، خشکتر و کمپناهتر باشد، احتمال لانهسازی موشها و سایر جوندگان کمتر میشود.
پاندمی ویروس هانتا در راه است؟
ماجرا از یک کشتی کروز در اقیانوس اطلس و چند مورد مشکوک ابتلا به « ویروس هانتا» در این کشتی شروع شد. حداقل 3 مرگ مرتبط با این ویروس باعث شد مردم حتی مسیر این کشتی را روی اقیانوس ردیابی کنند. به گفته سازمان بهداشت جهانی، خطر این بیماری که معمولا از طریق تماس با ادرار، مدفوع یا بزاق جوندگان آلوده منتقل میشود برای عموم مردم پایین اما برای مسافران و خدمه کشتی «متوسط» است. همچنین دکتر حسین کرمانپور سخنگوی وزارت بهداشت درباره وضعیت این ویروس در کشور گفته است: «ویروس هانتا بیماری نادر اما قابل توجه است که از طریق جوندگان آلوده منتقل میشود، نه تماس عادی اجتماعی. در ایران نیز تاکنون گزارشی از اپیدمی گسترده منتشر نشده، اما هوشیاری و رعایت بهداشت محیط ضروری است».
منشأ ویروس هانتا چیست؟
منشأ اصلی ویروس هانتا معمولاً به جوندگان وحشی مانند موشها و محیطهایی برمیگردد که با ادرار، مدفوع، بزاق یا مواد لانهسازی آنها آلوده شدهاند. انسان معمولاً زمانی در معرض خطر قرار میگیرد که این آلودگیها خشک شوند، به شکل گردوغبار در هوا پخش شوند و از راه تنفس وارد بدن شوند. منشأ ویروس هانتا بیشتر محیطی است، نه تماس معمول روزمره با افراد جامعه. بنابراین نگرانی اصلی باید متوجه مکانهایی باشد که احتمال حضور جوندگان در آنها بالاست؛ مثل انبارها، باغها، روستاها، مزرعهها، کمپها، سولهها و خانههایی که برای مدت طولانی بسته ماندهاند. بنابراین باید حواستان به محیطهای پرخطر باشد و قبل از ورود طولانیمدت، تهویه انجام و همه جا خوب پاکسازی شود.
علایمی که ویروس هانتا را لو میدهد
شناخت علایم ویروس هانتا اهمیت زیادی دارد، چون فرد ممکن است ابتدا دچار تب، لرز، بدندرد، سردرد، ضعف، بیحالی، درد عضلات و احساس ناخوشی عمومی شود. در بسیاری از موارد، ویروس هانتا علایم خود را بهصورت تدریجی نشان میدهد. مرحله اولیه معمولاً با تب و دردهای عضلانی شروع میشود، بهخصوص درد در عضلات بزرگ بدن مانند ران، کمر، شانه و پشت. بعضی بیماران ممکن است تهوع، استفراغ، اسهال، درد شکم، سرگیجه یا کاهش اشتها هم داشته باشند. همین شباهت با آنفلوآنزا، مسمومیت غذایی یا عفونتهای گوارشی باعث میشود که بیماری در شروع بهراحتی تشخیص داده نشود. بنابراین سابقه تماس با جوندگان یا محیط آلوده، یکی از مهمترین سرنخهای تشخیصی است. بیمار ممکن است پس از چند روز تب و بدندرد، دچار سرفه، احساس فشار در قفسه سینه، تنگی نفس، تنفس سریع یا کاهش اکسیژن خون شود. این مرحله میتواند سریع پیشرفت کند و به مراقبت بیمارستانی نیاز داشته باشد. به همین دلیل، تنگی نفس بعد از یک دوره تب و تماس احتمالی با محیط آلوده، علامتی است که نباید ساده گرفته شود.
چطور میشود جلوی ویروس هانتا را گرفت؟
در بیشتر موارد، درمان اصلی بر پایه مراقبت حمایتی و کنترل عوارض انجام میشود. یعنی برخلاف برخی عفونتهای باکتریایی که با یک آنتیبیوتیک مشخص درمان میشوند، برای ویروس هانتا معمولاً یک داروی ساده، عمومی و قطعی که در همه بیماران بیماری را متوقف کند، وجود ندارد. هدف درمان این است که وضعیت تنفس، اکسیژن خون، فشار خون، مایعات بدن، عملکرد کلیه و علایم شوک بهدقت پایش شود تا بدن فرصت عبور از مرحله حاد بیماری را پیدا کند. چند کار مهم دیگر هم میشود کرد: شستن مداوم دستها، نگهداری مواد غذایی در ظروف دردار و قرار دادن زبالهها در سطلهای دربسته. یادتان باشد باقیمانده غذا، خوراک دام، دانهها، کارتنهای قدیمی و وسایل انباشته در گوشه انبار میتوانند جوندگان را جذب کنند. هرچه محیط مرتبتر، خشکتر و کمپناهتر باشد، احتمال لانهسازی موشها و سایر جوندگان کمتر میشود.