موزه یا انبار نگهداری اشیای تاریخی ؟
رضایی
هر سال با رسیدن روز جهانی موزه و آغاز هفته میراث فرهنگی در کشورمان، برنامه هایی تکراری دوباره اجرا میشود؛ بلیتها رایگان میشود، چند مقام رسمی سخنرانی میکنند، از اهمیت میراث فرهنگی میگویند و وعدههایی برای آینده میدهند. اما پرسش اصلی اینجاست: آیا موزههای ما واقعاً برای مخاطب امروز بهروز شدهاند یا فقط در همان قابهای قدیمی، با همان شیوههای فرسوده، باقی ماندهاند؟
این که روز گذشته معاون میراث فرهنگی کشور در مراسمی گفته «ایران موزه بدون سقف است» تعبیر درستی است؛ اما این جمله زیبا زمانی معنا پیدا میکند که موزهداری ما هم متناسب با عظمت این تمدن متحول شود. وقتی موزهها از روایتگری نوین، فناوریهای تعاملی، محتواهای چندرسانهای و تجربهمحوری بیبهرهاند، این بازدیدها بیشتر شبیه یک حضور گذراست تا یک مواجهه عمیق فرهنگی.
در بسیاری از موزههای ما هنوز حتی توضیحات ساده، نورپردازی مناسب، دسترسی دیجیتال و... ، جدی گرفته نشده است.اگر قرار است موزهها نسل جدید را با هویت تاریخی و فرهنگی آشنا کنند، باید از حالت محل نگهداری اشیای تاریخی بیرون بیایند. موزه امروز بیش از هر زمان دیگری به بازآفرینی نیاز دارد؛ نه فقط در ساختمان و ویترین، بلکه در شیوه روایت، آموزش، ارتباط و استفاده از فناوری.