بازآفرینی امید به همت دستهای بیادعا
اعظم هادی | روزنامه نگار
در طول جنگ تحمیلی سوم، بسیاری از نهادها، سازمان ها و مراکز دولتی و غیردولتی کشورمان به خاطر حفظ جان پرسنل و شهروندان در حملات دشمن آمریکایی صهیونیستی به حالت تعطیل درآمد و خدمات به صورت غیرحضوری و دورکاری ارائه می شد. مرکز توانبخشی شهید جلاییپور و دیگر مراکز توانبخشی سازمان بهزیستی هم از این امر مستثنا نبودند اما در آن روزها خدمات این مراکز به قشر آسیبپذیر معلولان و توانیابان و خانوادههای آنها به شکلهای مختلف و حتی ابتکاری ادامه داشت تا شاید کمی از پیامدها و تبعات و آسیب های جنگ به این قشر بکاهد.
ناهید یارمحمدی رئیس هیئت مدیره انجمن حمایت از معلولان آسیب نخاعی ایران که خود از این جامعه است و به خوبی درد توانیابان را درک میکند، در گفت وگو با «خراسان» به گوشهای از این فعالیتها و خدمات که از سوی مرکز شهید جلایی پور ارائه شده، اشاره میکند و میگوید: «ما 25 سال است که بهصورت تخصصی در حوزه معلولان و مددجویان دارای ضایعه نخاعی با مجوز سازمان بهزیستی و با هدف ارتقای کیفی زندگی این افراد و افزایش استقلال و توانمندسازی آنها فعالیت میکنیم. این فعالیتها در ابعاد مختلف تا پیش از آغاز جنگ چهل روزه به صورت حضوری و مستمر و به اشکال مختلف ادامه داشت. با آغاز جنگ و بخشنامه سازمان بهزیستی مبنی بر اینکه برای حفظ جان و سلامت مددجویان، خدمات توان بخشی باید غیرحضوری شود ما هم برنامههایمان را به سمت ارائه خدمات غیرحضوری بردیم چون در جنگها و نابسامانی این قشر بیشتر از همه آسیب میبینند، ضمن اینکه در بین جامعه معلولان و توان یابان هم معلولان ضایعه نخاعی از همه آسیب پذیرتر هستند.»
تشکیل گروههای تخصصی برای شرایط جنگی
رئیس هیئت مدیره انجمن حمایت از معلولان آسیب نخاعی ایران با بیان اینکه اولین اقدام ایجاد یک بستر در پیامرسانهای داخلی بود، گفت: «بهطور روزانه ما برای مددجویان با توجه به نیازهای درمانی، توان بخشی و روان شناسی و فیزیوتراپی آنها تولید محتوا میکردیم تا خودشان یا مراقبشان این تمرینات و توصیهها را انجام دهند و آسیبها کاهش پیدا کند. ما برای افرادی که دسترسی به گوشی و اینترنت هم نداشتند، راهکار داشتیم و محتوای تولید شده توان بخشی را روی سی دی و فلش منتقل کردیم تا بتوانند استفاده کنند. تیم توان بخشی مرکز شهید جلایی پور شامل پزشک، فلوشیپ ستون فقرات، فیزیوتراپ، کادر درمان، پرستار و مددکار با تولید محتوای مفید روزانه، خدمات غیرحضوری مورد نیاز مددجویان را در گروهی که ایجاد کرده بودیم ارائه میدادند و حتی از مددجویان میخواستند که اگر مشکل و سوالی دارند بپرسند و تمرین و کار در منزل را برای تیم توان بخشی بفرستند که این ارتباط دوطرفه خودش باعث ایجاد نشاط و دلگرمی بیشتر هر دو طرف شده بود».
ارائه خدمات روانشناسی با انواع روشها
یارمحمدی در تشریح دیگر اقدامات مرکز توان بخشی برای ارائه خدمات غیرحضوری میگوید: «در سه واحد تحت پوشش انجمن حمایت از معلولان آسیب نخاعی ایران، تیم مددکاری و روان شناسان و مشاوران ما به صورت شیفتی مستقر بودند و در طول جنگ ما با یک خط تلفنی ویژه و گروهی که ایجاد کرده بودیم با مددجویان و خانواده های آنها در ارتباط دائم بودیم تا با گفتوگو و مشاوره کمی از استرس و نگرانیهای آنها کم کنیم. ما حتی یک تیم تخصصی درمانی شامل پزشک، کاردرمانگر، پرستار و مددکار تشکیل دادیم و آنها موظف بودند به منزل برخی از این مددجویانی که دسترسی به گروه ما در پیام رسان ها را نداشتند و نمیتوانستند از خدمات غیرحضوری ما استفاده کنند یا مراقب شان سالخورده بود و نمیتوانست کمکش کند، مراجعه کنند و برحسب نیازهای پزشکی و درمانی و توان بخشی به آنها خدمات حضوری ارائه دهند».
توزیع بستههای معیشتی برای مددجویان
بخشی از خدمات و کمک ها مالی و غیرنقدی بوده است که یارمحمدی درباره آنها این چنین توضیح می دهد: «ما از طریق درآمد مراکزمان و کمک خیران 2500 سبد کالا به ارزش تقریبی هر بسته چهار میلیون تومان قبل از عید نوروز در چهار نوبت بین مددجویان توزیع کردیم. علاوه بر آن 150 بسته لوازم بهداشتی بین اقشار کم درآمد و مددجویانی که در دهکهای یک تا سه قرار داشتند در مراکز تجریش، طرشت و شهید جلایی پور توزیع شد. همچنین از آغاز جنگ تا الان توزیع لوازم کمک حرکتی و کمک توان بخشی مثل ویلچر و تشک ویلچر، واکر و عصا ادامه داشته و تاکنون 50 عدد از این وسایل در اختیار مددجویان نیازمند قرار گرفته است». یارمحمدی در ادامه با اشاره به نقش خیران و کمکهای مردمی به خدمات بهزیستی و کمکهای این سازمان هم اشاره کرده و میگوید: «سازمان بهزیستی و بهخصوص معاونت توان بخشی بهزیستی استان تهران با کمک خیران هم در دوره جنگ به شکل ویژهای فعال بودند و سعی در کاهش آلام مددجویان و توان یابان داشتند. از مرکز ما اسامی 200 نفر از مددجویانی را که در دهکهای یک تا پنج قرار داشتند، گرفتند و کمک هزینهای برای آنها واریز شد. حتی برای تامین لوازم بهداشتی مددجویان هم تمهیداتی با مساعدت و کمک خیران و همت اداره بهزیستی تهران صورت گرفته بود و در هفته دوم جنگ چندصد بسته حمایتی بهداشتی تهیه و به مددجویان مراکز مثبت زندگی در شعبات مولوی و طرشت تحویل شد و مددجویانی که امکان مراجعه نداشتند به منزل شان ارسال شد.»
بهزیستی نباید تنها بماند
او در پایان همه را به همکاری با بهزیستی و کمک به توان یابان دعوت میکند و میگوید: «روز پنجم اردیبهشت بود که سازمان بهزیستی به ما اجازه داد که پذیرش حضوری داشته باشیم. البته همچنان خدمات غیرحضوری ما ادامه دارد چون هنوز برخی از مددجویان نتوانسته یا نخواستهاند به مراکز ما مراجعه کنند. اما نکته مهم این است که با این تورم لجام گسیخته حمایتهای مالی و خدمات سازمان بهزیستی به تنهایی کافی نیست و مثلا بیمه و توان بخشی و درمان باید برای معلولان رایگان باشد. وزارت بهداشت، وزارت آموزش و پرورش، وزارت کار و همه نهادها و سازمان ها باید به سازمان بهزیستی که متولی اصلی جامعه معلولان است، کمک کنند. من خودم به عنوان یک معلول و نماینده معلولان باید بگویم که این قشر که از آسیب پذیرترین و ضعیفترین اقشار جامعه هستند، دارند به فراموشی سپرده می شوند و نباید اجازه دهیم از این بیشتر منزوی و از جامعه طرد شوند».