
در جریان رژه نظامی روز ملی ارمنستان، سوخو 30 های ارتش ارمنستان با لود بمب های هدایت شونده دقیق «یاسین» ساخت صنایع دفاع کشورمان دیده شدند. البته این خبر که در رسانه های بسیاری بازتاب داشت اولین نمونه از تسلیحات ایرانی دیده شده در ارمنستان نبود و چند روز قبل هم تصاویری از رژه سامانههای پدافند هوایی کوتاهبرد AD-08 Majid ساخت ایران نصب شده روی شاسی Iveco Daily 4x4 رسانه ای شده بود. البته ارتش ارمنستان اولین بار در سال 2024 با انعقاد قراردادهایی، خرید برخی سامانه های آفندی و پدافندی از ایران را کلید زده بود این سامانه های آفندی و پدافندی هم احتمالا پیش از جنگ اخیر ایران و آمریکا به ارمنی ها تحویل شده اند.
تعمیق همکاری نظامی ایران و روسیهاهمیت لود بمب های ایرانی یاسین روی سوخو 30 های ارمنی بیش از آن که به روابط ایران و ارمنستان برگردد می تواند نشان دهنده روابط عمیق ایران و روسیه در همکاری های نظامی باشد. معمولا کشورهای صادرکننده جنگنده و تسلیحات پیشرفته نظامی اجازه نصب سامانه های خارجی و مهمات ساخت دیگر کشورها را به کاربران این تسلیحات نمی دهند و این که روس ها به ارمنستان اجازه لود موشک های ایرانی یاسین را روی این سوخوها داده اند صرفا برگ دیگری از تعمیق همکاری های نظامی و اعتماد روس ها به تسلیحات ساخت صنایع دفاع ایران است. البته که همکاری ایران و روسیه در حوزه نظامی در سال های اخیر به شدت افزایش یافته و مخصوصا در حوزه های پهپادی و هوایی داد و ستدهای بسیاری را هم میان ایران و روسیه شاهد بوده ایم.

تبدیل شدن ایران به صادرکننده تسلیحات درخشش تسلیحات ایرانی در میدان های مختلف نبرد از اوکراین گرفته تا سرزمین های اشغالی و حتی آفریقا میل کشورهای مختلف برای خرید تسلیحات از ایران را افزایش داده است. ارمنستان صرفا یکی از مشتریان تسلیحات ایران است که تعدادی از این تسلیحات را دریافت کرده اند. البته بدیهی است که فروش این تسلیحات به ارمنستان اهداف ژئوپلیتیکی هم داشته است اما یکی از وجوه مهم فروش این تسلیحات ارزآوری برای کشور و فراهم شدن زمینه مالی مناسب برای توسعه بیشتر این سامانه هاست. البته که در آینده نزدیک شاهد افزایش نقش ایران به عنوان یک صادرکننده تسلیحات هم خواهیم بود. مخصوصا که همین سامانه پدافندی مجید توانست برای اولین بار و در شرایط رزمی با موفقیت کامل جنگنده F35 آمریکایی را شکار کند؛ موفقیتی که این سامانه را در صدر لیست خرید بسیاری از کشورها قرار می دهد. نکته بسیار مهم دیگر در تبدیل شدن ایران به یک صادرکننده تسلیحات، افزایش وابستگی کشورهای دیگر به ایران و تسری روابط نظامی به حوزه های سیاسی و اقتصادی است مسئله ای که می تواند افق افزایش نفوذ جهانی ایران و بی اثر شدن اهرم تحریم برای فشار به کشورمان را در آینده نزدیک پیش روی ایران قرار دهد.
فرا خبر از ناظر نگران به بازیگر فعالیعقوب ربیعی- برخی خبرهای رسانه ای حاکی از آن است که ایران اخیراً بمبهای گلاید را برای جتهای SU-30 ارمنستان تحویل داده است. این اقدام را از چند منظر می توان تحلیل کرد:
در جنگ دوم قرهباغ، پهپادهای بیرقدار و هاروپ اسرائیل آسمان را در اختیار داشتند. بمبهای گلاید، می تواند به توازن هوایی ارمنستان علیه آذربایجان کمک کند. خصوصاً این که روس ها اخیرأ ۴ فروند سوخو۳۰ به ارمنی ها فروخته است.
از سوی دیگر ، رژیم صهیونیستی از خاک آذربایجان بهعنوان سکوی جاسوسی و تهدید علیه ایران استفاده میکند. این را در کنار این موضوع قرار دهیم که صهیونیست ها و ترک ها با شکل دهی به کریدور تورانی به دنبال محاصره ژئوپلیتیکی ایران بودند و هستند.
در سال های اخیر، بیشتر ما شاهد آن بودیم که ایران نسبت به تغییرات مرزی به عنوان یک خط قرمز هشدار می دادند، چنین اقدامی نشان می دهد که ایران صرفاً یک ناظر نگران در حوزه قفقاز نیست، بلکه یک بازیگر فعال است که می تواند بالانسر و تغییردهنده بازی باشد.