روزنامه روسی: تا ۱۰ سال دیگر تحریمهای دلاری بیاثر میشوند
در حالی که تنها یک نسل پیش، دلار سلطان بیرقیب و بیچونوچرای نظام مالی جهان به شمار میرفت، حالا یک گزارش مهم در سنپترزبورگ از آیندهای متفاوت خبر میدهد: تا ۱۰ سال دیگر، دلار دیگر فرمانروای مطلق اقتصاد جهانی نخواهد بود و فقط به یکی از چند ارز مهم دنیا تبدیل میشود.
به گزارش فارس؛ نظام پولی جهان در آستانه یک چرخش تاریخی قرار گرفته است. پیشبینی تازهای که در گزارش «جهان ۲۰۲۶: بین تقابل و همکاری» منتشر شده، نشان میدهد هژمونی دلار در ۱۰ تا ۱۵ سال آینده بهتدریج جای خود را به یک نظم چندارزی خواهد داد؛ نظمی که میتواند قدرت تحریمهای دلاری آمریکا را نیز به شدت کاهش دهد.
این گزارش که با همکاری روزنامه روسی ودوموستی و بنیاد روسکنگره برای مجمع بینالمللی اقتصادی سنپترزبورگ تهیه شده، تصویری از آغاز یک دوران تازه در معادلات مالی جهان ارائه میکند؛ دورانی که در آن، واشنگتن دیگر تنها بازیگر میدان پول و تسویه جهانی نخواهد بود.
بر اساس یافتههای این گزارش، جهان در حال عبور از سیستمی است که در آن دلار، تنها قطب قدرت مالی بود. پژوهشگران پیشبینی میکنند در بازه ۱۰ تا ۱۵ سال آینده، ساختاری متکی بر چند ارز معتبر بینالمللی جایگزین این انحصار شود. هرچند دلار همچنان در تسویههای جهانی نقش مهمی خواهد داشت، اما نشانهها حاکی از آن است که دوران سلطه مطلق آن رو به پایان است.
آمارهای منتشرشده در این گزارش نیز همین روند را تأیید میکند. سهم دلار از ذخایر بانکهای مرکزی جهان که در سال ۲۰۰۰ میلادی حدود ۷۳ درصد بود، در سال ۲۰۲۶ به ۵۸ درصد کاهش یافته است؛ افتی معنادار که برای بسیاری از تحلیلگران، نشانهای روشن از فرسایش تدریجی اعتماد جهانی به دلار محسوب میشود.
این افت در شرایطی رخ داده که ابزارهای جدید و جایگزین برای تسویههای بینالمللی نیز در حال ظهور هستند؛ روندی که میتواند به معنای به صدا درآمدن زنگ خطر برای سلطه مالی آمریکا باشد.
همزمان، بیل گروس، سرمایهگذار مشهور آمریکایی و یکی از بنیانگذاران شرکت PIMCO، نیز درباره آینده جایگاه آمریکا در نظم جهانی هشدار داده است. او میگوید نشانههای فزایندهای از تضعیف موقعیت مسلط ایالات متحده دیده میشود و این روند دیگر قابل انکار نیست.
گروس سه عامل اصلی را در این افول مؤثر میداند:
نخست، انباشت مداوم کسریهای مالی و اقتصادی؛
دوم، افزایش سرسامآور بدهی عمومی آمریکا؛
و سوم، تحولات سریع و ساختارشکن ناشی از ظهور هوش مصنوعی.
او در ادامه، به رقابت بلندمدت میان دو قدرت بزرگ جهان اشاره میکند و میگوید، چین اکنون خود را یک رقیب استراتژیک بلندمدت برای آمریکا میداند. گروس در این زمینه به مفهوم «تله توسیدید» اشاره میکند؛ مفهومی که شی جینپینگ نیز پیشتر به آن پرداخته و از تنش اجتنابناپذیر میان یک قدرت نوظهور و یک قدرت مسلط قدیمی سخن گفته است.
تحلیلگران برای تضعیف تدریجی هژمونی دلار، دلایل متعددی برمیشمارند. نخست اینکه آمریکا طی سالهای اخیر از دلار نه فقط بهعنوان یک ارز، بلکه بهعنوان سلاح تحریم و ابزار فشار سیاسی استفاده کرده و همین مسئله اعتماد بسیاری از کشورها به نظام مالی تحت رهبری واشنگتن را کاهش داده است. دوم اینکه رشد فزاینده بدهیهای آمریکا، به نگرانی جدی برای دارندگان داراییهای دلاری تبدیل شده است.
از سوی دیگر، جنگ اخیر در خاورمیانه و اثرات آن بر بازارهای انرژی نیز این نگرانی را تشدید کرده که اتکای بیش از حد به یک ارز واحد، تا چه اندازه میتواند اقتصاد کشورها را در معرض ریسک قرار دهد. مجموعه این عوامل باعث شده حرکت جهان به سمت یک نظم مالی چندقطبی و چندارزی شتاب بگیرد.
انتشار این گزارش همزمان با نزدیک شدن به برگزاری مجمع بینالمللی اقتصادی سنپترزبورگ صورت گرفته است؛ رویدادی مهم که از سوم تا ششم ژوئن (۱۳ تا ۱۶ خرداد) برگزار میشود و هر سال میزبان رهبران سیاسی، اقتصادی و تجاری از سراسر جهان است.