ناجوانگرایی به سبک ژنرال
شایان الهآبادی
درآخرین روز ازفرصت نهایی فیفا، امیرقلعهنویی فهرست 26 نفره بازیکنان برای حضور درجام جهانی 2026 را اعلام کرد. علیرضا بیرانوند، سیدحسین حسینی، سیدپیام نیازمند، احسان حاج صفی،میلاد محمدی، علی نعمتی، دانیال ایری، شجاع خلیلزاده، محمدحسین کنعانی، آریایوسفی، صالح حردانی، رامین رضاییان، علیرضاجهانبخش، سعیدعزتاللهی، روزبه چشمی، امیرمحمدرزاقنیا، محمدمحبی، مهدی قائدی، سامان قدوس،محمدقربانی، مهدی ترابی، علی علیپور،شهریارمغانلو، دنیس درگاهی،امیرحسین حسینزاده ومهدی طارمی مسافران نهایی هستند که پیرترین تیم تاریخ ایران درجام جهانی را تشکیل میدهند. محمد خلیفه وامیدنورافکن هم درفهرست انتظار قرارگرفتند تا درصورت مصدومیت بازیکنان اصلی، به اردوملحق شوند. شگفتی اصلی اما خط خوردن 3 نفراز5 بازیکن جوان اردو بود. امیرحسین محمودی وکسری طاهری 19 ساله به همراه محمد خلیفه21ساله کنارگذاشته شدند تا میانگین سنی تیم به شدت بالا برود. امید نورافکن 29 ساله و هادی حبیبینژاد30 ساله هم دیگر خطخوردهها هستند تا در مجموع 5 بازیکن (با میانگین سنی 23.6 سال) از ترکیب جا بمانند.
مسنترین تیم تاریخ درجام جهانی 2026
امیرقلعهنویی ازهمان روزنخست که سکان هدایت تیم ملی را دردست گرفت و دراولین نشست خبریاش با اعتماد به نفس ازآغاز«پروژه تغییرنسل» و تزریق خون تازه به رگهای تیم ملی سخن گفت، انتظارمیرفت که شاهد دگردیسی درساختارسنی تیم باشیم. اما گذرزمان نشان دادکه آن وعدهها تنها درحد حرف باقی ماندهاند.کادرفنی که سه سال فرصت داشت تا تیمی پویا و آیندهدار بسازد، حالا مسنترین تیم تاریخ ایران را راهی بزرگترین رویداد فوتبالی جهان کرده است. ایران با میانگین سنی 29.9 سال، پس ازپاناما و کلمبیا، سومین تیم پیرجام است؛ با این تفاوت که ما جوانان شاخصی داریم که دعوت نمیشوند.حضورشجاع خلیلزاده که وارد 38 سالگی شده درکنار احسان حاجصفی و رامین رضاییان 36 ساله گواه این مدعاست. دربین جوانترها تنها نام امیرمحمد رزاقنیا با20 سال، دانیال ایری با 22 سال و آریا یوسفی با24 سال به چشم میخورد. قلعهنویی پس ازجام ملتهای آسیا وعده جوانگرایی۶۰ درصدی داده بود، اما میانگین سنی نه تنها کاهش نیافته، بلکه با گذشت ۸ ماه افزایش هم پیدا کرده است. نکته عجیب اینجاست که میانگین سنی۵ بازیکن خطخورده، ۲۳.۶ سال است؛ یعنی کادرفنی عملا جوانان را حذف کرد تا فضای بیشتری برای بازیکنان بالای۳۰ سال بازشود. با حضور ۱۶بازیکن بالای۳۰ سال، باید پرسید این تغییرنسل کجا رخ داده است؟ به جرئت میتوان گفت این لیست پرازبازیکنانی است که حتی خودشان هم خودشان را دعوت نمیکردند!
کسی به امیرخان چیزی نمیگوید؟
نکته عجیب این فهرست،حضورعلیرضا جهانبخش است. چرا بازیکنی با مصدومیت کامل که حتی قادربه دویدن سبک نبوده وآخرین گلزنیاش به فروردین1404برمیگردد، بایددرفهرست نهایی باشد؟ کارنامه این فصل اوبا تنها1034دقیقه بازی در23مسابقه، یک گل پنالتی و2پاس گل، فاجعهباراست. بازیکنی که دربیشتربازیها تعویض شده وآمادگی حضوردربازی دوستانه با گامبیا را هم نداشت، با کدام منطق مسافرمهمترین تورنمنت جهان میشود؟ جام جهانی جایگاه آمادهترینهاست، نه ویترین احیای نورچشمیها! نکته بعدی دعوت ازشهریارمغانلوست که اخیراً درگل زدن دروازه خالی هم مشکل دارد؛ آن وقت ما انتظارگلزنی ازاودرجام جهانی داریم؟ همچنین دنیس درگاهی بدون حتی یک دقیقه بازی ملی مسافر جام جهانی شده است. به نظر میرسد کادرفنی متوجه تبعات تصمیمات خود نیست. آیا کسی نیست به ژنرال گوشزد کند؟ نقش دستیارانی مانند آندوچیست و آیا آن ها نمیدانند با این نفرات به مشکل خواهیم خورد؟
ضعفهای تیم ملی وجای خالی ستارهها
علاوه بربحران میانگین سنی وسوءمدیریت درانتخاب نفرات، این لیست در بخش فنی هم با حفرههای بزرگی روبهروست که میتواند درتقابل با تیمهای قدرتمند، به پاشنه آشیل ایران تبدیل شود با خط خوردن نورافکن واتکا به علی نعمتی واحسان حاجصفی، درپست دفاع چپ قطعا به مشکل میخوریم. فقط تصورکنید بازیکنی مثل محمد صلاح قراراست روبهروی علی نعمتی قرار بگیرد! ضعف دوم، تعداد ناکافی هافبکهای دفاعی ومدافعان وسط است و کوچکترین مصدومیت دراین پستها، ساختاردفاعی تیم را ازهم میپاشد. از سوی دیگر،جای خالی ستارههایی چون احمدنوراللهی به شدت احساس میشود. همچنین کنارگذاشتن بازیکنانی همچون صیادمنش، حسیننژاد، هاشمنژاد واسماعیلیفر، آن هم با دلایلی که شائبه غیرفنی بودن دارند، نشان میدهد که تیم ملی دراین تورنمنت ازداشتن بسیاری ازمهرههای آماده وجوان محروم است. دراین بین کاش سردارهم زودترعذرخواهی میکرد و شرایط حضورش فراهم میشد تا کمی ازنگرانیها کم شود. اما هرچه هست امیدواریم قلعهنویی بتواند ازاین آزمون بزرگ موفق خارج شود و پیشبینیها و نقدهای ما اشتباه ازکاردربیاید.
مسنترین تیم تاریخ درجام جهانی 2026
امیرقلعهنویی ازهمان روزنخست که سکان هدایت تیم ملی را دردست گرفت و دراولین نشست خبریاش با اعتماد به نفس ازآغاز«پروژه تغییرنسل» و تزریق خون تازه به رگهای تیم ملی سخن گفت، انتظارمیرفت که شاهد دگردیسی درساختارسنی تیم باشیم. اما گذرزمان نشان دادکه آن وعدهها تنها درحد حرف باقی ماندهاند.کادرفنی که سه سال فرصت داشت تا تیمی پویا و آیندهدار بسازد، حالا مسنترین تیم تاریخ ایران را راهی بزرگترین رویداد فوتبالی جهان کرده است. ایران با میانگین سنی 29.9 سال، پس ازپاناما و کلمبیا، سومین تیم پیرجام است؛ با این تفاوت که ما جوانان شاخصی داریم که دعوت نمیشوند.حضورشجاع خلیلزاده که وارد 38 سالگی شده درکنار احسان حاجصفی و رامین رضاییان 36 ساله گواه این مدعاست. دربین جوانترها تنها نام امیرمحمد رزاقنیا با20 سال، دانیال ایری با 22 سال و آریا یوسفی با24 سال به چشم میخورد. قلعهنویی پس ازجام ملتهای آسیا وعده جوانگرایی۶۰ درصدی داده بود، اما میانگین سنی نه تنها کاهش نیافته، بلکه با گذشت ۸ ماه افزایش هم پیدا کرده است. نکته عجیب اینجاست که میانگین سنی۵ بازیکن خطخورده، ۲۳.۶ سال است؛ یعنی کادرفنی عملا جوانان را حذف کرد تا فضای بیشتری برای بازیکنان بالای۳۰ سال بازشود. با حضور ۱۶بازیکن بالای۳۰ سال، باید پرسید این تغییرنسل کجا رخ داده است؟ به جرئت میتوان گفت این لیست پرازبازیکنانی است که حتی خودشان هم خودشان را دعوت نمیکردند!
کسی به امیرخان چیزی نمیگوید؟
نکته عجیب این فهرست،حضورعلیرضا جهانبخش است. چرا بازیکنی با مصدومیت کامل که حتی قادربه دویدن سبک نبوده وآخرین گلزنیاش به فروردین1404برمیگردد، بایددرفهرست نهایی باشد؟ کارنامه این فصل اوبا تنها1034دقیقه بازی در23مسابقه، یک گل پنالتی و2پاس گل، فاجعهباراست. بازیکنی که دربیشتربازیها تعویض شده وآمادگی حضوردربازی دوستانه با گامبیا را هم نداشت، با کدام منطق مسافرمهمترین تورنمنت جهان میشود؟ جام جهانی جایگاه آمادهترینهاست، نه ویترین احیای نورچشمیها! نکته بعدی دعوت ازشهریارمغانلوست که اخیراً درگل زدن دروازه خالی هم مشکل دارد؛ آن وقت ما انتظارگلزنی ازاودرجام جهانی داریم؟ همچنین دنیس درگاهی بدون حتی یک دقیقه بازی ملی مسافر جام جهانی شده است. به نظر میرسد کادرفنی متوجه تبعات تصمیمات خود نیست. آیا کسی نیست به ژنرال گوشزد کند؟ نقش دستیارانی مانند آندوچیست و آیا آن ها نمیدانند با این نفرات به مشکل خواهیم خورد؟
ضعفهای تیم ملی وجای خالی ستارهها
علاوه بربحران میانگین سنی وسوءمدیریت درانتخاب نفرات، این لیست در بخش فنی هم با حفرههای بزرگی روبهروست که میتواند درتقابل با تیمهای قدرتمند، به پاشنه آشیل ایران تبدیل شود با خط خوردن نورافکن واتکا به علی نعمتی واحسان حاجصفی، درپست دفاع چپ قطعا به مشکل میخوریم. فقط تصورکنید بازیکنی مثل محمد صلاح قراراست روبهروی علی نعمتی قرار بگیرد! ضعف دوم، تعداد ناکافی هافبکهای دفاعی ومدافعان وسط است و کوچکترین مصدومیت دراین پستها، ساختاردفاعی تیم را ازهم میپاشد. از سوی دیگر،جای خالی ستارههایی چون احمدنوراللهی به شدت احساس میشود. همچنین کنارگذاشتن بازیکنانی همچون صیادمنش، حسیننژاد، هاشمنژاد واسماعیلیفر، آن هم با دلایلی که شائبه غیرفنی بودن دارند، نشان میدهد که تیم ملی دراین تورنمنت ازداشتن بسیاری ازمهرههای آماده وجوان محروم است. دراین بین کاش سردارهم زودترعذرخواهی میکرد و شرایط حضورش فراهم میشد تا کمی ازنگرانیها کم شود. اما هرچه هست امیدواریم قلعهنویی بتواند ازاین آزمون بزرگ موفق خارج شود و پیشبینیها و نقدهای ما اشتباه ازکاردربیاید.