افزایش 2.4 همتی درآمدستانی استان در شرایط جنگی
حمیدی
دولت در بودجه 1405 در اقدامی قابلتأمل درآمدهای استان خراسان رضوی را 100 درصد افزایش داد که با واکنش جدی استان مواجه شد. دولت درآمدهای استان را از 45 همت در بودجه 1404 به 88 همت در لایحه 1405 تغییر داد که در یک رفتوبرگشت در کمیسیون تلفیق این عدد به 69 همت کاهش یافت؛ اما درنهایت آنچه به قانون بودجه تبدیل و به استان ابلاغ شد، بودجه 83 همتی بود.
این اقدام مسبوق به سابقه است و در لایحه بودجه 1403 دولت درآمدهای استان خراسان رضوی را حدود 80 درصد نسبت به بودجه 1402 رشد داد و خروجی این تصمیم اثرات منفی زیادی داشت که در بودجه 1404 جبران شد اما در بودجه 1405 تلافی شد و مشخص نیست دولت و مجلس بر اساس کدام مستندات درآمدی، خراسان رضوی را موظف کردهاند حداقل 83 همت برای خزانه دولت درآمدزایی داشته باشد.
نگاهی به عملکرد درآمدی استان در دوماه نخست سال جاری خود پاسخگوی واقعیتهاست. بعد از جنگ رمضان و وقفه در بخشهای عمده اقتصادی کشور و استان و مصوبات شعام برای کاهش فشار اقتصادی و نقدینگی بر دوش فعالان اقتصادی مالیات ستانی نیز معوق شد.
بر اساس دادههای اقتصاد و دارایی استان در دوماه نخست امسال فعالان اقتصادی و مؤدیان مالیاتی باید بیش از 13 هزار و 479 میلیارد تومان درآمد به خزانه دولت واریز کنند اما در این مدت تنها 7 هزار و 209 میلیارد تومان از این درآمد ابلاغی محقق شده است که این عدد نشان می دهد در تحقق درآمدها عقبماندگی حدود 54 درصدی در استان وجود دارد.
بخش عمده درآمدهای استان مربوط به مالیات ستانی است که در این مدت تنها 7135 میلیارد تومان محقق شده که عقبماندگی 54 درصدی را نشان می دهد.
اما شاید نکته قابل توجه این باشد که بهرغم این که طبق مصوبه شعام به دلیل جنگ رمضان و تحت شرایط خاص کشور و استان در جنگ تحمیلی سوم و جنگ تمامعیار اقتصادی درآمدستانی دولت تا حد زیادی معوق یا کسر شده است، وضعیت درآمدستانی استان در 2 ماه ابتدایی سال جاری در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته افزایش داشته است. یعنی میزان درآمدهای واریزی استان در 2 ماه ابتدایی سال گذشته 5 هزار میلیارد تومان بوده که در 2 ماهه سال جاری بیش از 2400 میلیارد تومان رشد داشته است.
این تمام ماجرا نیست و در دوماهه سال گذشته نیز میزان تحقق درآمدهای استان حدود 34 درصد نسبت به درآمدهای ابلاغی عقبتر بوده است. اما شاید ذکر این نکته حائز اهمیت باشد که درآمدهای محقق شده یا درآمدستانی مالیاتی که 96 درصد درآمدهای استان را شامل می شود مربوط به عملکرد اقتصادی سال گذشته است و درآمدهای مالیاتی به خصوص درآمدهای اظهارنامهای امسال در بودجه سال آینده دیده خواهد شد.
اما بخش عمده این رشد و تحقق درآمدها متأثر از تورم است؛ زیرا بخش مهمی از درآمدهای مالیاتی استان مربوط به مالیات بر ارزشافزوده است که با رشد تورم میزان افزایش این درآمدها برای دولت قابل توجه خواهد بود.
از سوی دیگر بهطور عمومی روند تحقق درآمدهای استان در نیمه دوم سال سرعت میگیرد و تابع همین وضعیت میزان تخصیص اعتبارات عمرانی و هزینهای بودجهای استان نیز متأثر می شود.