خواستیم اما نتوانستیم
نشست سران کشورهای عضو گروه 7 در شرایطی وارد آخرین روز خود می شود که تا الان مهم ترین موضوع مورد بحث میان این کشورها به موضوع جنگ ایران و باز شدن تنگه هرمز در پی تفاهم پایان جنگ ایران و آمریکا اختصاص داشته است. نخست وزیر انگلیس با اشاره به اهمیت بازگشایی تنگه هرمز بر اقتصاد کشورش تصریح کرد: بازگشایی تنگه هرمز برای انگلیس «بسیار بسیار مهم» است، زیرا افزایش بهای انرژی، فشار هزینههای زندگی را بر خانوادهها در سراسر این کشور بیشتر کرده است. استارمر در بخش دیگری از سخنان خود گفت که لندن آمادگی دارد تا نقش ادعایی خود را برای بازگشایی تنگه هرمز به طور کامل ایفا کند. رئیسجمهور فرانسه، نیز مدعی شد که پاریس و لندن آمادهاند ظرف چند روز پس از امضای توافق میان ایران و آمریکا، رهبری یک ماموریت بینالمللی برای تامین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز را بر عهده بگیرند. ماکرون گفت که ایتالیا، هلند و برخی دیگر از متحدان اروپایی نیز در این ماموریت مشارکت خواهند داشت. به ادعای او، هدف از این اقدام تضمین امنیت تردد کشتیها در تنگه هرمز و حفظ جریان تجارت جهانی از طریق این آبراه راهبردی است. رئیسجمهور فرانسه همچنین تاکید کرد که دستیابی به یک توافق «مستحکم و جدی» با ایران ضروری است و رهبران گروه هفت در نشست جاری خود درباره ابعاد مختلف این توافق گفتوگو خواهند کرد.
علاوه بر اظهارات استارمر و ماکرون بخش عمده صحبت های ترامپ در حاشیه این نشست به توافق ایران اختصاص داشت. رئیسجمهور آمریکا پیش از دیدار با امیر قطر، از یادداشت تفاهم ۱۴ بندی میان تهران و واشنگتن دفاع کرد و گفت این توافق چارچوبی شفاف برای حلوفصل یکی از طولانیترین مناقشات سیاست خارجی آمریکا فراهم کرده است. او همچنین در حاشیه دیدار با امیر قطر نیز با بیان این که فرصت خوبی برای تعامل با ایران وجود دارد، گفت: توافق با ایران وارد «مرحله دوم» شده است؛ این مرحله آسانتر از مرحله قبلی خواهد بود. ترامپ ضمن اعتراف به شکست راهبرد نظامی در قبال متوقف کردن برنامه هسته ای ایران افزود: میخواستیم برای گرفتن اورانیوم غنیشده به ایران برویم، اما این اتفاق نیفتاد.وی همچنین گفت: تلاش هایی برای تغییر رژیم در ایران صورت گرفت، اما شکست خورد.
ترامپ همچنین فرصت را غنیمت شمرد تا دفاع از توافق با ایران را با حمله به نتانیاهو و رژیم صهیونیستی نیز توامان کند. وی عنوان کرد که بنیامین نتانیاهو نخستوزیر رژیم صهیونیستی، باید مسئولیتپذیرتر باشد، او همچنین حمله به بیروت را وحشیانه و نامتناسب خواند. ترامپ به وابسته بودن رژیم صهیونیستی به آمریکا اشاره کرد و گفت: بدون ایالات متحده، اسرائیلی وجود نداشت. بدون مداخله من، اسرائیلی وجود نداشت و مدتها پیش نابود میشد. این را هر فرد عاقلی در اسرائیل میداند. وی درخصوص حملات رژیم صهیونیستی به لبنان افزود: اسرائیل مدت زیادی است که با حزبا... میجنگد و افراد (غیرنظامی) زیادی کشته میشوند. لازم نیست هر بار که دنبال کسی میگردید، یک ساختمان مسکونی را خراب کنید؛ چون افراد (غیرنظامی) زیادی در آن ساختمانها هستند. من به اسرائیل پیشنهاد دادم که اجازه دهند سوریه با حزب ا... مقابله کند؛ فکر میکنم آن ها کار بهتری در این زمینه انجام می دهند.
جی 7 شکننده تر از همیشه
کشورهای جی 7 که روزگاری به عنوان قدرت های بلامنازع اقتصادی جهان از آن ها یاد می شد؛ در شرایطی در شهر اویان فرانسه گرد هم آمده اند که نه روابط میان این 7 کشور مثل گذشته مستحکم است و نه این کشورها نفوذ و قدرت سابق را دارند. با توجه به ظهور پیمان های اقتصادی شرقی با محوریت چین و روسیه در سال های اخیر (مثل بریکس) گروه جی 7 رقیبی اساسی را در مقابل خود می بیند که گرچه همچنان در مجموع میزان تولید ناخالص ملی حدود 15 تریلیون دلار از آن ها عقب تر است اما نرخ رشد اقتصادی بالاتر کشورهای عضو بریکس نوید چرخش در میزان اثرگذاری بریکس نسبت به جی 7 را در آینده نزدیک می دهد.
اختلافات داخلی جی 7 نیز نسبت به همسویی و تداوم همکاری این کشورها با یکدیگر تردید ایجاد کرده است. سی ان ان در گزارشی به دلایل تشدید اختلافهای سیاسی و شخصی دونالد ترامپ با سران گروه هفت پرداخت و نوشت که مواضع رئیسجمهوری آمریکا درباره جنگ علیه ایران همراه با مجموعهای از تنشهای دیگر روابط او با متحدان دیرینه را با چالش روبه رو کرده است. به گزارش سی ان ان، ترامپ در چند ماه گذشته بارها به اکثر همتایان خود در گروه هفت توهین کرده، کینههای قدیمی را از سر گرفته و دشمنیهای جدیدی با رهبرانی که زمانی به نظر میرسید به آن ها احترام میگذارد، راه انداخته است. سی ان ان یادآوری می کند که ریشه خشم و کینه ترامپ نسبت به کشورهای متحد در عدم تمایل آن ها برای پیوستن به جنگ علیه ایران بود؛ جنگی که پس از اعلام توافق ترامپ با تهران در نشست جاری گروه هفت هم مورد توجه قرار گرفته است.
از طرفی اثرگذاری شدید بسته شدن تنگه هرمز بر اقتصادهای این کشورها در بیش از 100 روز گذشته؛ آن ها را مجبور به پذیرش نقش جدید ایران در کنترل تنگه هرمز کرده است. مسئله ای که می تواند به یکی از نقاط ضعف اساسی بزرگ ترین اقتصادهای جهان در تقابل با ایران به عنوان یک عضو بریکس و چالشی برای تداوم هژمونی اقتصادی- سیاسی آمریکا و متحدانش در ادامه مسیر تبدیل شود.
گزارش نیویورک تایمز از فروپاشی رویای نتانیاهو در سایه تفاهم
توافق واشنگتن-تهران، فارغ از دستاوردهای کوتاهمدت در مهار جنگ، از منظر راهبردی نشاندهنده تحقق سناریویی است که اسرائیل همواره از آن هراس داشته است: توافقی که ضمن تأمین منابع مالی کلان برای ایران، برنامه هستهای و زرادخانه موشکی آن را بدون محدودیت مؤثر رها میسازد و همزمان آزادی عمل نظامی اسرائیل را در لبنان مهار میکند. در چنین شرایطی، افول بازدارندگی اسرائیل در برابر محور تهران و بازوهای منطقهای آن، امری اجتنابناپذیر مینماید. نتانیاهو که جنگ را برای تثبیت میراث سیاسی خود آغاز کرده بود، اکنون با واقعیتی روبهروست که نهتنها دستاوردی برای امنیت اسرائیل به همراه ندارد، بلکه میراث او را به چالشی بیسابقه برای نسلهای آینده حاکمیت تلآویو تبدیل خواهد کرد.