نگاهی به یکی از آیین های سنتی عزاداری در بجستان
روایت عشق در نخلگردانی
قربانیان
هر ساله در ماه محرم، عاشقان اباعبدا... الحسین(ع) سعی می کنند به شایسته ترین شکل ممکن مراسم عزاداری را برگزار کنند. یکی از این آیینها نخلآرایی و نخلگردانی است که قدمتی بیش از ۴۰۰ سال دارد و در شهرهای مختلف کشور از جمله بجستان برگزار می شود. این آیین هر سال با حضور هزاران نفر از بجستانی های مقیم و ساکن سایر شهرستان های کشور که به بجستان عزیمت می کنند، با شکوه خاصی در روزهای تاسوعا و عاشورای حسینی برگزار می شود. آیین های مذهبی محرم در بجستان از سابقه بسیار طولانی برخوردار است و در این میان آیین سنتی نخل گردانی به دلیل برخورداری از ویژگی هایی خاص، همواره مورد استقبال مردم قرار می گیرد.
نخل همان درخت خرماست، اما در اصطلاح مراسم سوگوارى محرم، به وسيله اى بزرگ و اتاقکى تابوت مانند گفته مىشود که آن را با پوشش سياه و انواع شال هاى رنگارنگ می آرايند و به عنوان نماد تابوت سيدالشهدا(ع) در روز عاشورا در حسينيه ها و تکيه ها آن را بلند می کنند و به محل اجراى تعزيه می برند. نخل گردانی از آیینهای ویژه محرم است و در مناطق گوناگون منطقه خراسان و استان یزد برگزار میشود که این مراسم در مناطقی از جمله بجستان رواج و شهرت بیشتری دارد. بجستانی ها روز هفتم محرم کار بستن دو نخل بزرگ را شروع میکنند. این نخلها در روز تاسوعا و عاشورا پیشاپیش مراسم عزاداری به حرکت درمیآید و جلوه خاصی به مراسم می دهد.
رمزگشایی از نمادهای نخلگردانی
یکی از افرادی که در برگزاری این آیین سنتی در بجستان نقش پررنگی دارد، درباره آیین نخل گردانی گفت : برگزاری این آیین در بجستان به سال های بسيار دور برمی گردد .وی ادامه داد : هر یک از اجزای نخل نماد خاصی است؛ نخل نماد تابوت امام حسین(ع) ، سیاه پوش کردن نخل نماد سوگواری و ماتم امام حسین(ع) ، شمشیر و نیزه ها نماد تیرها و شمشیرهایی است که به بدن امام حسین(ع) وارد شده و پارچه های زینتی نخل نمادی از حجله قاسم بن الحسن است . آیین نخل گردانی از مهم ترین سنت های عزاداری مهم بجستان است و جایگاه ویژه ای در تاریخ مذهبی این منطقه دارد. در روزهای تاسوعا و عاشورا هزاران عزادار بجستانی در حسینیه قلعه(حاجیه) حضور می یابند و نخل بر دوش نخلچیها حرکت داده می شود.
نخلگردانی بجستان فقط یک مراسم عزاداری نیست، بلکه نمادی از حافظه تاریخی، فرهنگ مذهبی و مشارکت مردمی در این شهر است. برگزاری این آیین هر ساله حالوهوای خاصی به عزاداری های ماه محرم در بجستان میبخشد و یکی از جلوههای مهم عزاداری سنتی در خراسان رضوی به شمار میآید.