جهش 6 تا 7 برابری قیمت کود شیمیایی برای کشاورزان و یارانهای که کمتر از یکچهارم قیمت پرواز کرده را پوشش میدهد
کشت با اعمال شاقه
مسعود حمیدی
وقتی از کشاورزی سخن میگوییم گزاره هایی که به ذهن خطور میکند؛ مصرف حدود 80 درصد آب کشور، کشت سنتی در شرایط خشکسالی و هدررفت 30 درصدی تولیدات است که همه این گزاره ها درست است اما وقتی به درون آن میرویم شرایط اسفناک است و در یککلام کشاورزی در شرایط کنونی جزو مشاغل سخت بهحساب میآید، محصولی که توسط دولت خریداری میشود و با خوندل پول آن پرداخت میشود یا هم توسط شبکه دلالان با نرخهایی کاملاً به ضرر کشاورز خریداری و به چند برابر قیمت وارد بازار میشود اما این تمام ماجرا نیست. تولید محصول بدون کود شیمیایی آنهم در شرایط بحران خاک امروز استان تقریباً ممکن نیست؛ کودی که سالهاست بهصورت یارانهای کج دار و مریز دست کشاورز میرسد، بماند که به دلیل قیمت پایین کود سهمیهای بعضاً به دست کشاورز نمیرسد، سهمیهها در بازار آزاد به نام کشاورز فروخته میشود و چه فسادهایی که رخ نمیدهد.
جهش قیمت 6 برابری کود تولید داخل
اما از زمستان سال گذشته دولت اقدام به حذف ارز 28500 تومانی کرد و یکباره قیمت نهادههای کشاورزی رشد چهار برابری کرد و قیمت کود شیمیایی وارداتی از این موضوع مستثنا نبود هرچند سهمیهها هنوز سر جای خود باقی بود. قیمت اوره 50 کیلویی سال گذشته حدود 700 هزار تومان بود ولی امروز در بازار به 3.5 میلیون تومان رسیده است.
قابلتأمل آن که ایران جزو 5 کشور اول تولیدکننده این محصول در دنیاست ولی به دلیل شرایط نرخ ارز از زمستان سال گذشته چالش قابلتوجه بین وزارت جهاد و سازمان برنامهوبودجه به وجود آمد؛ سازمان برنامه نرخگذاری را بر مبنای نرخ بورس در نظر دارد که حدود 4 میلیون تومان برای هر کیسه است ولی وزارت جهاد میگوید این نرخ باید 1.5 میلیون تومان باشد و این کشوقوس و اختلاف بهجایی رسید که بیشتر از یک ماه است سامانه تخصیص و توزیع کود اوره مسدود شده است و تلختر آن که اگر سری به بازار بزنید میتوانید هر کیسه اوره را 3.5 میلیون تومان خریداری کنید کودی که کشاورز به آن نیاز ضروری دارد و طی یک سال گذشته قیمتش 6 برابر شده است؛ این که این کود چگونه وارد بازار آزاد میشود و عرضه میشود خود جای تأمل فراوان دارد.
فسفات و پتاسی که نایاب شده با نرخ نجومی
اما درخصوص دو کود دیگر یعنی پتاس و فسفات موضوع تلختر است زیرا علاوه بر حذف یارانه ارزی، واردات این محصولات به دلیل شرایط جنگی با دشواری زیادی همراه است. امروز که کشاورز برای کشت فصلی به شدت به این کودها نیاز دارد قیمت این کود از حدود یکمیلیون و 300 هزار تومان به بیش از 7 میلیون تومان رسیده است که البته بعضاً قیمتی فراتر هم پیداکرده است.
کود هست اما گران
قابلتأمل آن که، سابقی، مدیر شرکت تعاونی کشاورزان مشهد در گفت وگو با خراسان رضوی میگوید: هیچ کمبودی وجود ندارد و کشاورزان بهجای مراجعه به بازار آزاد به تعاونی مراجعه کنند تا بر اساس حواله کود تحویل بگیرند. البته سابقی این را هم میگوید که قیمت اوره تعاونی از کیلویی 13 هزارتومان به 31 هزار تومان و پتاس از 21 هزار تومان به 120 هزار تومان رسیده و این قیمتها کشاورزان را شوکه کرده است.
یارانهای که یکچهارم قیمت را پوشش میدهد
مدیر شرکت خدمات حمایتی کشاورزی استان نیز در گفت وگو با خراسان از تخصیص یارانه نقدی برای خرید کود توسط کشاورزان خبر داد. حسین عطایی میگوید: با توجه به این که از 8 اردیبهشت قیمت کود شیمیایی افزایش پیدا کرد کشاورزانی که از این تاریخ کود تحویل گرفتهاند یارانه نقدی به آنها تعلق میگیرد که بهحساب شبای آنها واریز میشود و روز گذشته حدود نیم میلیارد تومان واریزشده است و این واریزی ادامه دارد.وی درباره افزایش قیمتها میگوید: مثلاً کودی که تا پیشازاین یکمیلیون و 300 هزارتومان قیمت داشت الان به 6 میلیون و 800 هزار تومان رسیده، کودی که 900 هزار تومان بوده به حدود 5 میلیون تومان رسیده است و در دیگر محصولات نیز چنین وضعیتی داریم.مدیر شرکت خدمات حمایتی استان درباره سطح پوشش یارانه میگوید: یارانه پرداختی حدودا تا سقف 30 درصد قیمت نهایی کود شیمیایی را دربر میگیرد و مابقی را کشاورزان باید پرداخت کنند که توزیع آن نیز توسط کارگزاران و بر اساس سهمیهها تعیین میشود.