پشت به مکه، رو به واشنگتن
نیروهای مسلح یمن گستردهترین حملات خود را علیه خاک عربستان سعودی از زمان آغاز دور جدید تنشها متاثر از حملات هوایی عربستان به چندین استان یمن انجام دادند. در این عملیات، شرکت آرامکو در ابها، نجران، شهر اقتصادی و جیزان و همچنین پایگاه هوایی خمیس مشیط با دهها فروند موشک بالستیک و پهپاد هدف قرار گرفت. این حملات گسترده یمن به تاسیسات نفتی عربستان بلافاصله باعث افزایش قیمت نفت نیز شد و از طرف دیگر واکنش هم پیمانان دفاعی جدید عربستان یعنی پاکستان و ترکیه را هم به دنبال داشت.
در مقابل عربستان سعودی در پاسخ به حملات روز سه شنبه یمن، حداقل در 48 حمله هوایی شهرستان «خب الشعف» در استان الجوف، شهرستان «صرواح» و منطقه «البلق» در استان مأرب را هدف قرار دادند.
باب المندب در دسترس تر از همیشه
در صورت تداوم روند پیشروی انصار ا... به سمت المخا، ارتش یمن می تواند با کنترل ارتفاعات مشرف بر بندر المخا و تنگه باب المندب، کنترل خود بر ساحل شرقی دریای سرخ را کامل و فشار بسیار بیشتری بر کشتیرانی در دریای سرخ وارد کند. موضوعی که به عنوان آخرین پازل از رویکرد محاصره در برابر محاصره انصارا... در برابر عربستان ارزیابی می شود و به شدت می تواند عربستان را به صورت همزمان هم در صادرات انرژی و هم واردات کالاهای اساسی دچار مشکل کند. از طرف دیگر تثبیت کنترل یمن بر باب المندب به شدت توان مقاومت بر کنترل این آبراهه را افزایش می دهد و بسته بودن کامل باب المندب در کنار تداوم کنترل تنگه هرمز می تواند زلزله ای با مقیاس یکپنجم تجارت جهانی نفت را در بازارهای جهانی به دنبال داشته باشد، موضوعی که نقش آن در افزایش اخیر نفت به بالای 100 دلار نیز قابل مشاهده است.
توافق مکه قادر به نقش آفرینی در یمن خواهد شد؟
جنگ یمن که پیش از امضای عمومی توافق مکه در جریان بود از ابتدا به عنوان مهم ترین آزمون میزان اثرگذاری این توافق مطرح شد. در شرایطی که ترکیه و پاکستان به علت پیگیری منافع خود میلی به پرداختن به درگیری عربستان و یمن در روزهای گذشته نشان نمی دادند اما شدت حملات روز سه شنبه یمن به حدی بود که در نهایت این کشورها را مجبور به واکنش رسمی کرد. خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان گفت اگر درگیری یمن به خاک عربستان «سرایت» کند، توافق مکه میتواند عملیاتی شود و تأکید کرد که طبق توافق، حمله به یک عضو به منزله حمله به همه اعضاست. این در حالی بود که موضع ترکیه شدیدا متفاوت بود و ترک ها برخلاف هم پیمانان پاکستانی خود با موضعی نرم تر صرفا به محکومیت این حملات پرداختند، بر حاکمیت و تمامیت ارضی عربستان تأکید کردند و از حوثیها خواستند فوراً حملات را متوقف کنند. همین تفاوت در نوع واکنش می تواند بیانگر اختلاف موجود در میان اعضای توافق مکه در جهت مواجهه با مسئله یمن باشد. وقتی اعضای توافق مکه همچنان در فاز سیاسی نمی توانند به یک موضع مشترک در قبال یمن برسند امکان همکاری نظامی مشترک در دفع حملات به عربستان حداقل در مقطع کنونی دور از دسترس به نظر می رسد. از سوی دیگر ترکیه درگیری های مربوط به خود در سوریه را با اسرائیل دارد و پاکستان نیز ضمن مسئله امنیتی دائم خود با هند، همچنان با گروه های جدایی طلب داخلی و ناآرامی ها مرزی با افغانستان دست و پنجه نرم می کرد مسئله ای که اراده این دو کشور برای دخالت در موضوع یمن را کاهش می دهد.
جالب است بدانید که روز گذشته سی ان ان به نقل از منابع آگاه گزارش داد که دیپلماتهای سعودی در ماه اوت، قانونگذاران آمریکایی را از قطع کانالهای ارتباطی سیاسی با انصارا... و همچنین برنامههای این گروه برای تشدید تنش علیه عربستان، مطلع و از واشنگتن برای مقابله با آن ها درخواست کمک کردند. این منبع اشاره کرد که عربستان همچنین در تلاش است تا کشورهای دیگری را نیز درگیر کند که برخی از آن ها از این که به نظر برسد در حال پیوستن به جنگ به رهبری آمریکا علیه ایران هستند، مردد بودند. درخواست کمک سعودی ها از آمریکایی ها نه تنها دلیلی دیگر مبنی بر ناامیدی آن ها در همراه ساختن ترکیه و پاکستان در موضوع یمن است، بلکه به علت همسویی منافع عربستان و آمریکا در بحث انرژی نیز صورت می گیرد. از طرفی ناتوانی آمریکا در بازکردن تنگه هرمز به رغم تلاش های متعدد بعید نیست که ترامپ را به سمت کاهش مقطعی تنش ها با ایران و دخالت در نبرد یمن به امید جلوگیری از تکمیل تسلط انصارا... بر دریای سرخ سوق دهد. هرچند که ترامپ تجربه شکست از ملت قهرمان یمن در شرایط به مراتب بهتر نظامی را پیش روی خود دارد و باید ببینیم تشدید فشارها در روزهای آینده بر بازار نفت، او را به سمت حماقت جدیدی سوق خواهد داد یا نه.