تلههای نهان زیر پای نیشابور
شجاعی مهر
روز شنبه 21 شهریور، در اتفاقی عجیب در خیابان فردوسی شمالی نیشابور، زمین دچار فرونشست و شکاف شد و یک خودروی سواری کوییک را گرفتار کرد. در این حادثه خوشبختانه به کسی آسیبی نرسید و با تلاش آتش نشانان خودروی سواری از درون حفره ایجاد شده به بیرون کشیده شد. این اتفاق حالا با مشخصشدن علت احتمالی، ابعاد تازهای پیدا کرده است؛ ترکیدگی و نشت لوله آب در مجاورت بقایای یک حمام قدیمی و مسیر قنات، زمینه ایجاد حفرهای زیر سطح زمین و ریزش معبر را فراهم کرده است.به گزارش خراسان، معاون فنی و عمرانی شهرداری نیشابور در این باره گفت: فرونشست ایجاد شده در معبر نرجسیه خیابان فردوسی شمالی، ناشی از ترکیدگی و نشت لوله آب و وجود حمام قدیمی در این محدوده بوده است.علی گلچین با اشاره به فرونشست زمین در خیابان فردوسی شمالی نیشابور اظهار کرد: بررسیهای اولیه نشان میدهد لوله آب متعلق به شرکت آب در این محدوده دچار ترکیدگی و نشتی شده و با توجه به وجود مسیر قدیمی قنات و همچنین سابقه وجود حمام قدیمی در این محل، آب به منافذ و حفرههای موجود نفوذ کرده است.معاون فنی و عمرانی شهرداری نیشابور افزود: این منافذ و فضاهای زیرسطحی مربوط به گذشته بوده و به مرور زمان و بر اثر نشت آب، خاک اطراف آنها شسته شده و موجب خالیشدن زیرسطحی و در نهایت ایجاد فرونشست در سطح معبر شده است.وی با بیان این که بخشهایی از شمال و جنوب شهر نیشابور روی مسیر قناتهای قدیمی قرار گرفته است، افزود: در نقاط مختلف شهر از جمله محدودههایی مانند آیت شمالی و گود قالیبافها نیز با چنین شرایطی مواجه هستیم و وجود قناتهای قدیمی یکی از عواملی است که باید در اجرای پروژههای عمرانی و نگهداری شبکههای زیرساختی مورد توجه قرار گیرد.گلچین ادامه داد: مسیر دقیق بسیاری از قناتهای قدیمی برای شهروندان مشخص نیست و مردم نیز اطلاع دقیقی از محل عبور این قناتها ندارند؛ بنابراین چنانچه لولههای فرسوده دچار نشست یا نشتی شود، امکان نفوذ آب به فضاهای زیرسطحی و ایجاد حفره وجود دارد و در نهایت ممکن است چنین حوادثی رخ دهد.معاون فنی و عمرانی شهرداری نیشابور درباره مسئولیت احتمالی دستگاهها در این حادثه نیز گفت: چنانچه بررسیهای کارشناسی سهمی از تقصیر را متوجه شهرداری بداند، شهرداری دارای پوشش بیمهای است و موضوع از طریق بیمه پیگیری خواهد شد؛ با این حال، بر اساس بررسیهای انجامشده، عامل اصلی این حادثه ترکیدگی و نشت لوله آب بوده که آن مجموعه نیز تحت پوشش بیمه قرار دارد.
وی گفت: برای جلوگیری از تکرار چنین حوادثی، وضعیت شبکههای فرسوده آب و همچنین مسیر قناتهای قدیمی در محدوده شهری باید با دقت بیشتری شناسایی و بررسی شود.
فرونشست زمین در نیشابور عجیب و غریب نیست
مدیر آب منطقهای نیشابور نیز با بیان این که این پدیده در نیشابور عجیب و غریب نیست، هشدار داد: با توجه به تعدد رشتهقناتهایی که از بافت قدیمی نیشابور عبور میکند، احتمال تکرار چنین حوادثی در آینده وجود دارد. سعیدرضا خجسته پور درباره راهکار پیشگیری از حوادث مشابه بیان کرد: تصاویر هوایی پیش از سال ۱۳۴۰ موجود است. ضروری است افراد متخصص با استفاده از این مستندات، مسیر دقیق میلهچاهها و قناتهای قدیمی را شناسایی و آنها را به عنوان نقاط با ریسک بالا علامتگذاری کنند. وی در پایان گفت: ساکنان این مناطق باید از اقداماتی نظیر پارک کردن خودرو در مسیرهای احتمالی قنات، ساختوسازهای سنگین یا اجرای پروژههای عمرانی با وزن بالا در این نقاط اکیداً خودداری کنند تا از تکرار حوادث ناگوار جلوگیری شود.