شروع پاییز و هجوم آلرژی‌هایش

فاطمه ملک زاده | روزنامه نگار

با تغییرفصل و ورود به پاییز،گرچه مناظررنگارنگ و هوای مطبوع پاییزی دل‌انگیز است، اما برای بسیاری ازافراد، این فصل با هجوم علایم آزاردهنده آلرژی همراه می‌شود.حساسیت فصلی پاییزی، واکنش اغراق‌آمیز سیستم ایمنی بدن به آلرژن‌های محیطی مانند گرده گیاهان خاص، هاگ‌های کپک ومایت‌های گردوغباراست که دراین فصل به اوج خود می‌رسند. این آلرژی می‌تواند کیفیت زندگی، تمرکز و حتی سلامت عمومی افراد را تحت تأثیر قراردهد.
​​​​​​​


چرا کودکان بیشتردرمعرض خطرند؟
سیستم ایمنی کودکان درمراحل اولیه رشد، هنوزبه‌طورکامل تکامل نیافته ودفاع‌های مخاطی آن‌ها،که خط اول مقابله با عوامل خارجی هستند، به‌اندازه کافی قوی نیست. این آسیب‌پذیری بیشتر، باعث می‌شود کودکان نسبت به آلرژن‌های موجود درهوا نفوذپذیری بیشتری داشته باشند.
درنتیجه،ورود این عوامل حساسیت‌زا به بدن، سیستم ایمنی نابالغ آن‌ها را تحریک کرده واحتمال بروز علایم آلرژیک وشدت یافتن آن‌ها را دراین گروه سنی افزایش می‌دهد.
نشانه‌های هشداردهنده حساسیت پاییزی
علایم حساسیت فصلی پاییزطیف وسیعی دارد، اما نشانه‌های رایج آن شامل آبریزش یا گرفتگی بینی، خارش در ناحیه بینی، چشم‌ها یا گلو، عطسه‌های مکرر،اشک‌ریزش وقرمزی چشم‌ها، سردرد، احساس وجود خلط یا ترشح درپشت حلق وخستگی است. لازم به ذکراست که شدت وترکیب این علایم درافراد مختلف متفاوت است. 
گاهی این علایم با سرماخوردگی یا آنفلوآنزا اشتباه گرفته می‌شوند، اما تفاوت‌های کلیدی وجود دارد؛ برای مثال، تب و لرز و بدن درد شدید معمولاً درآلرژی فصلی دیده نمی‌شود، درحالی که عطسه و خارش چشم و بینی از علایم بارزآلرژی هستند. با این حال، تشخیص قطعی باید توسط پزشک متخصص انجام شود.
عوامل اصلی آلرژی درفصل خزان
شناخت دقیق عوامل تشدیدکننده آلرژی درپاییز، اولین گام برای مدیریت مؤثرآن است. سه عامل اصلی عبارتند از:
گرده گیاهان: گیاهانی مانند «آمبروزیا» (کهنه‌واش) درپاییزگرده‌افشانی می‌کنند. گرده‌های سبک و پراکنده این گیاهان می‌توانند تا مسافت‌های طولانی جابه‌جا شده وحتی درمناطقی که گیاه وجود ندارد، باعث بروز واکنش‌های آلرژیک شوند.
 تحقیقات نشان می‌دهد حدود ۷۵درصد افرادی که به گرده‌های بهاری حساسیت دارند، به گرده آمبروزیا درپاییزنیز واکنش نشان می‌دهند.
کپک‌ها:باریزش برگ‌ها وافزایش رطوبت درپاییز،شرایط برای رشد قارچ‌ها وکپک‌ها فراهم می‌شود. هاگ‌های کپک که درهوا پراکنده می‌شوند، می‌توانند با ورود به مجاری تنفسی، سیستم ایمنی را تحریک کرده و علایم آلرژی را بروزدهند.
مایت‌های گردوغبار: این موجودات میکروسکوپی که درفرش‌ها، مبلمان ومنسوجات خانه زندگی می‌کنند، باروشن شدن سیستم‌های گرمایشی درپاییز،درهوا پخش شده و باعث بروزعلایم آلرژیک، به‌ویژه درفضای بسته می‌شوند.
مسیرتشخیص ودرمان
اولین قدم برای مقابله با حساسیت پاییزی، مراجعه به پزشک متخصص آلرژی است. پزشک با بررسی تاریخچه پزشکی، معاینه بالینی ودرصورت لزوم، انجام تست‌های پوستی(خراشیدن مقدارکمی آلرژن روی پوست و مشاهده واکنش) یا آزمایش خون برای سنجش سطح آنتی‌بادی‌ها، آلرژن عامل حساسیت را شناسایی می‌کند.
پس ازتشخیص،درمان‌های متنوعی برای کنترل علایم وجود دارد:
داروهای پزشکی:شامل اسپری‌های استروئیدی بینی برای کاهش التهاب، آنتی ‌هیستامین ‌ها  برای تسکین سریع  علایم(عطسه، خارش، آبریزش)  و ضداحتقان‌ها برای رفع گرفتگی بینی. لازم  به  ذکراست که اسپری‌های ضداحتقان نباید بیش ازسه روزمصرف شوند. ایمونوتراپی (واکسن آلرژی) نیزیک روش درمانی بلندمدت برای کاهش حساسیت بدن است.
درمان‌های خانگی: شست وشوی منظم بینی با آب‌نمک(سالین)، نوشیدن مایعات کافی، مصرف عسل طبیعی، مواد غذایی حاوی کوئرستین(مانندپیاز وسیب) و ویتامین C، و همچنین دمنوش‌های گیاهی مانند گزنه، زردچوبه و زنجبیل می‌توانند به تسکین علایم کمک کنند. این روش‌ها مکمل درمان‌های پزشکی هستند و نباید جایگزین آن‌ها شوند.
پیشگیری؛ کلید طلایی مدیریت آلرژی
اگرچه ریشه‌کن کردن کامل آلرژی فصلی ممکن نیست، اما با رعایت اقدامات پیشگیرانه می‌توان شدت علایم را به حداقل رساند:
کاهش تماس با آلرژن‌ها:درزمان اوج غلظت گرده‌ها (اواخرصبح تا اوایل بعدازظهر)،در وپنجره‌ها را بسته نگه دارید.
پاکیزگی محیط: سیستم‌های گرمایشی را قبل ازاستفاده تمیزکنید.ازدستگاه‌های تصفیه هوا و رطوبت‌گیر برای کنترل محیط داخلی خانه استفاده کنید (رطوبت مطلوب بین ۳۵ تا۵۰درصد).
استفاده ازماسک: هنگام فعالیت درفضای بازکه منجر به پراکنده شدن آلرژن‌ها می‌شود (مانند جمع‌آوری برگ)، ازماسک استفاده کنید.
شناخت و مدیریت صحیح حساسیت فصل پاییز، به ویژه با مراجعه به پزشک و دنبال کردن برنامه درمانی مناسب، به شما کمک می‌کند تا از این فصل زیبا با کمترین میزان ناراحتی لذت ببرید.