وعده 2 هفته ای «بسنت» تمام شد؛ اقتصاد ایران فرو نپاشید
تاریخِ وعده‌های «تند» واشنگتن برای تغییر وضعیت در ایران، باز هم تکرار شد. دو هفته پیش بود که اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، با ادعایی نامتعارف اعلام کرد اقتصاد ایران ظرف دو هفته فرومی‌پاشد. دیروز با به پایان رسیدن این ضرب‌الاجل، برخلاف پیش‌بینی‌های کاخ سفید، بازار ارز تهران نه تنها به سمت فروپاشی نرفت، بلکه روند کاهشی را نیز تجربه کرد.
این نخستین بار نیست که واشنگتن با محاسبات غلط، برای تغییر رفتار یا فروپاشی ساختار سیاسی و اقتصادی ایران جدول زمانی تعیین می‌کند. دونالد ترامپ در ابتدای جنگ رمضان وعده داده بود که «در دو یا سه روز کار ایران را تمام می‌کنیم»؛ اما ۲۲۵ روز از آن ادعا گذشته و وی همچنان در حال تلاش برای گرفتن تنگه هرمز از ایران است.
پس از ناکامی در میدان نظامی، تیم اقتصادی ترامپ با تغییر استراتژی، «فروپاشی اقتصادی» را به خط اول حملات خود آورد؛ تلاشی که حالا با نزدیک شدن به پایان مهلت ادعایی، پوچ بودنِ آن بیش از پیش نمایان شده است.
پاسخ بانک مرکزی به «بسنت»
عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، پیشتر با ادبیاتی کنایه‌آمیز گفته بود «جوجه را آخر پاییز می‌شمارند». او روز گذشته در واکنش به اتمام این مهلت دوهفته‌ای تأکید کرد که فروپاشی اقتصادی با بیانیه‌های سیاسی محقق نمی‌شود.
به گفته همتی، وزیر خزانه‌داری آمریکا که حالا از پاسخگویی در قبال شکستِ پیش‌بینی خود طفره می‌رود، سعی دارد با طرح ادعاهای بی‌پایه درباره «چاپ پول» افکار عمومی را منحرف کند. رئیس‌کل بانک مرکزی با اشاره به شاخص‌های کلان اقتصادی گفت: «واقعیت‌های اقتصادی را باید با شاخص‌های قابل اندازه‌گیری سنجید، نه مواضع سیاسی.»
آمارهای رسمی چه می‌گویند؟
آمارهای رسمی پولی و بانکی نیز ادعای آمریکایی‌ها را رد می‌کند؛ بر اساس داده های بانک مرکزی، رشد 12 ماهه نقدینگی از ۵۶.۴ درصد در خرداد ۱۴۰۵ به ۵۱.۶ درصد در شهریورماه رسیده که نشان‌دهنده کاهش ۴.۸ واحد درصدی طی تنها سه ماه است. از سوی دیگر، رشد ماهانه نقدینگی در شهریور به ۱.۳ درصد محدود شده که کمترین رقم در ماه‌های اخیر است.
در میدان عمل نیز بازار ارز زیر سایه مدیریت مداخله‌ای بانک مرکزی تغییر مسیر داد؛ دلار فردوسی که در اوج تنش‌ها تا ۲۷۲ هزار تومان پیشروی کرده بود، با عقب‌نشینی به کانال ۲۶۵ هزار تومان برگشت. تأمین منابع ارزی نیز طبق روال پیش‌بینی‌شده در بودجه کل کشور محقق شده و بیش از ۱۲ میلیارد دلار ارز نفتی به سیستم بانکی تزریق شده است.
سایه سنگین واقعیت بر بیانیه‌های سیاسی
اگرچه فشار معیشتی واقعیتی ملموس برای سفره مردم است، اما پایان ضرب‌الاجل بسنت ثابت کرد اقتصاد ایران با بیانیه‌های کاخ سفید فرونمی‌پاشد. مهار رشد نقدینگی و مدیریت اسکناس در بازار نشان می‌دهد ترمزِ «فروپاشی خیالی» کشیده شده است.