چگونه سریع‌تراز همیشه یخ داشته باشیم؟
تا حالا شده وسط روزیا وقتی مهمان دارید، ناگهان متوجه شوید که قالب‌های یخِ فریزرخالی است؟ معمولاً اولین فکری که به ذهنمان می‌رسد این است که: «ای وای، تا بخواهد این آب معمولی یخ بزند، مهمانی تمام شده!» اما یک ترفند علمی عجیب وجود دارد که شاید باورتان نشود: برخلاف تصورعموم، آبِ جوشیده خیلی سریع‌ترازآبِ شیر یخ می‌زند. به این پدیده درعلم فیزیک، «اثر امپمبا» (Mpemba effect) می‌گویند.
حالا چطورازاین ترفند درخانه استفاده کنیم و چرا این اتفاق می‌افتد؟
تبخیرسریع‌تر: وقتی آب داغ است، مقداری ازآن تبخیر می‌شود. در نتیجه حجم کمتری ازآب برای یخ زدن باقی می‌ماند و این فرآیند سرعت می‌گیرد.
خروج گازهای محلول: جوشاندن باعث می‌شود گازهای حل‌شده درآب (که معمولاً مانع ازتشکیل سریع کریستال‌های یخ می‌شوند) خارج شوند؛ حذف آن‌ها روند یخ‌زدگی را به‌طرزچشمگیری تسریع می‌کند.
جریان‌های همرفتی: اختلاف دمای زیاد بین آب گرم و محیط سرد فریزر، جریان‌های همرفتی قوی‌تری ایجاد می‌کند که باعث انتقال سریع‌تر گرما و خنک شدن کل حجم آب می‌شود.
فقط حواستان باشد که آبِ درحال جوش را مستقیم توی ظرف‌های پلاستیکی نازک نریزید که ذوب نشوند!
حالا چطورازاین ترفند درخانه استفاده کنیم و چرا این اتفاق می‌افتد؟
تبخیرسریع‌تر: وقتی آب داغ است، مقداری ازآن تبخیر می‌شود. در نتیجه حجم کمتری ازآب برای یخ زدن باقی می‌ماند و این فرآیند سرعت می‌گیرد.
خروج گازهای محلول: جوشاندن باعث می‌شود گازهای حل‌شده درآب (که معمولاً مانع ازتشکیل سریع کریستال‌های یخ می‌شوند) خارج شوند؛ حذف آن‌ها روند یخ‌زدگی را به‌طرزچشمگیری تسریع می‌کند.
جریان‌های همرفتی: اختلاف دمای زیاد بین آب گرم و محیط سرد فریزر، جریان‌های همرفتی قوی‌تری ایجاد می‌کند که باعث انتقال سریع‌تر گرما و خنک شدن کل حجم آب می‌شود.
فقط حواستان باشد که آبِ درحال جوش را مستقیم توی ظرف‌های پلاستیکی نازک نریزید که ذوب نشوند!