جولان دودزاها مثل آب خوردن!
مریم رستگار
با نزدیک شدن به روزهای سرد سال، وقتی وارونگی دما راه خروج آلاینده‌ها را تنگ‌تر می‌کند، تردد خودروهای دودزا بیش از پیش نگران‌کننده می‌شود؛ خودروهایی که با وجود سازوکارهای نظارتی و الزام معاینه فنی، همچنان در خیابان‌های مشهد تردد می‌کنند و آلودگی را به هوای شهر می‌افزایند. به گزارش خراسان رضوی، یکی از شهروندان با ارسال تصویری از خودرویی دودزا در بزرگراه شهید چراغچی، حوالی ساعت ۸ صبح، به خراسان نوشت: «این وضعیت یکی از خودروهای فاقد معاینه فنی است که متأسفانه بدون هیچ نظارتی نفس کشیدن را برایمان سخت می‌کنند.» تصویری که البته برای بسیاری از مشهدی‌ها آشناست؛ از اتوبوس‌ها و خودروهای سنگینی که دود غلیظی پشت سر می‌گذارند تا موتورسیکلت‌ها و خودروهای فرسوده‌ای که در معابر شهر تردد می‌کنند. به گزارش «خراسان رضوی» طبق آخرین مطالعات سیاهه انتشار، ۶۴ درصد آلودگی هوای مشهد سهم منابع متحرک از جمله خودروهاست. از سوی دیگر، پایش ۸هزار و ۹۱۲ خودرو در شش‌ماه نخست امسال نشان می‌دهد ۲۲ درصد آن‌ها آلاینده بوده‌اند و حدود ۵۴ درصد خودروهای بررسی‌شده نیز معاینه فنی نداشته‌اند.
۶۴ درصد آلودگی هوا
زیر سر خودروهاست
این آمارها پرسشی جدی را ایجاد می‌کند. نظارت‌های موجود تا چه اندازه توانسته‌اند از تردد خودروهای دودزا جلوگیری کنند؟ به همین منظور، به سراغ مسئولان پایش آلودگی هوا، محیط زیست شهرداری و پلیس رفتیم. مسئول مرکز پایش آلاینده‌های زیست‌محیطی شهرداری مشهد، در گفت‌وگو با «خراسان رضوی » می‌گوید: بر اساس آخرین مطالعات سیاهه انتشار آلودگی هوای مشهد، ۶۴درصد آلودگی مربوط به منابع متحرک است. خودروهای شخصی به دلیل تعداد بالا، سهم عمده‌ای در انتشار آلاینده‌ها دارند. رضا اسماعیلی می افزاید: بیش از یک میلیون و ۲۰۰ هزار خودروی شخصی با پلاک مشهد وجود دارد که خودروهای مسافران و زائران نیز به آن اضافه می‌شود. هرچند خودروهای دیزلی و سنگین به‌تنهایی آلایندگی بیشتری تولید می‌کنند، اما تعداد بالای خودروهای شخصی در مجموع تعیین‌کننده است. به گفته وی، مشهد در ۲۱۵ روز نخست سال، تنها چهار روز هوای پاک داشته است؛ هرچند وضعیت نسبت به سال گذشته بهتر بوده، اما او این بهبود را بیشتر ناشی از بارندگی، کاهش گردوغبار و شرایط مساعد جوی می‌داند، نه کاهش محسوس انتشار آلاینده‌های شهری.
پراید درصدر خودروهای آلاینده
در ادامه، آمارهای ارائه‌شده از سوی رئیس اداره محیط زیست، سلامت و ایمنی شهرداری مشهد نیز زنگ هشدار را به صدا درمی‌آورد. محمد پذیرا می‌گوید: در 6 ماه نخست سال ۱۴۰۵، از ۸هزار و ۹۱۲ خودروی پایش‌شده، هزار و ۹۶۹ دستگاه، معادل ۲۲ درصد، آلاینده تشخیص داده شدند. همچنین از ۸هزار و ۴۹۶ خودروی دیزلی پایش‌شده شامل اتوبوس، مینی‌بوس و خودروهای خدمات شهری، ۵۱۰ دستگاه آلاینده بودند. در این میان، پراید با سهم ۷۱ درصدی در آمار ارائه‌شده از خودروهای آلاینده و میانگین عمر ۱۸ سال، در صدر قرار دارد. از سوی دیگر، حدود ۵۴ درصد خودروهای بررسی‌شده فاقد معاینه فنی بوده‌اند.
استعلام برخط معاینه فنی خودروها
با دوربین‌های پلیس
سرهنگ محسن موسی‌آبادی، رئیس پلیس راه خراسان رضوی، درباره نظارت بر معاینه فنی خودروها می‌گوید: دوربین‌ها پلاک خودروهای عبوری را شناسایی می‌کنند و سامانه سیمفا
( استعلام معاینه فنی ) به‌صورت برخط وضعیت معاینه فنی را استعلام می‌کند. در صورت نداشتن معاینه فنی نیز اعمال قانون انجام می‌شود.