پزشکی قبول شدم اما از این رشته متنفرم!
فائزه سجادی | روان شناس بالینی
مخاطب گرامی، احساس بی‌حسی، انزجار یا حتی تنفر به چیزی که همگان آن را «موفقیت» می‌نامند، یک نشانه ناهنجار نیست، بلکه یک زنگ خطر است. زنگ خطری که از سوی روان شما فرستاده می‌شود تا به شما بگوید: «این مسیر، با ارزش‌های درونی تو همخوانی ندارد.» شما در وضعیتی هستید که از نظر علمی موفقید اما از نظر عاطفی در بن‌بست قرار دارید. این تضاد، می‌تواند منجر به فرسودگی روانی و افسردگی شود. برای عبور از این مرحله، پیشنهاد می‌کنم این گام‌ها را در نظر بگیرید:
1. جداسازی «موفقیت دیگران» از «رضایت خود»| باید با خودتان صادق باشید. آیا شما از پزشکی متنفر هستید یا از «فشار ناشی از انتخاب والدین»؟ گاهی ما از خودِ فعالیت متنفر نمی‌شویم، بلکه از «اجبار» و «نبود انتخاب» بیزاریم. تشخیص این دو بسیار مهم است. اگر واقعاً با ماهیت علم پزشکی مشکل دارید، تلاش برای ادامه دادن، تنها یک بحران بزرگتر را به تعویق میاندازد.
2. مواجهه با احساس گناه و ترس| بزرگ ترین مانع شما احتمالاً «احساس گناه» نسبت به والدین است. شما احتمالاً فکر می‌کنید با تغییر مسیر، آن‌ها را ناامید می‌کنید یا زحماتشان را هدر می‌دهید. اما حقیقت این است که والدین معمولاً از «مسیر» محافظت می‌کنند، نه از «شخص». آن‌ها می‌خواهند شما آینده‌ای امن داشته باشید. گفت وگو با آن‌ها باید از حالت «اعتراض» به حالت «بیان نیاز» تغییر کند. به جای این که بگویید «من پزشکی را نمی‌خواهم»، بگویید «من در این مسیر احساس پوچی می‌کنم و نگرانم که در آینده پزشکِ بی‌انگیزه‌ای باشم که ممکن است به بیماران هم آسیب بزند.»
3. استراتژی «تغییر تدریجی» به جای «انفجار ناگهانی»| اگر در سال‌های پایانی تحصیل هستید، شاید ترک ناگهانی منطقی نباشد. اما اگر در سال‌های اول هستید، زمان برای اصلاح مسیر دارید. بررسی کنید که آیا رشته‌ای وجود دارد که بتوانید مهارت‌های علمی خود را با علاقه واقعی‌تان ادغام کنید؟ (مثلاً اگر به فناوری علاقه دارید، هوش مصنوعی در پزشکی یا مدیریت سلامت).
4. پذیرش هزینه تغییر| تغییر مسیر، هزینه‌ای دارد؛ هزینه زمانی، هزینه اجتماعی و هزینه عاطفی. اما سوال اصلی این جاست: هزینه ادامه دادن چقدر است؟ هزینه ادامه دادن، از دست رفتن سال‌های جوانی و سلامت روان شماست.
موفقیت بدون معنا، تنها یک «اجرای نمایشی» است. شما موظف نیستید نقاب یک دانشجوی ممتاز خوشحال را برای کسی نگه دارید، در حالی که از درون در حال فروپاشی هستید. پیدا کردن مسیر خودتان، نه یک خودخواهی، بلکه یک مسئولیت اخلاقی نسبت به زندگی خودتان است.
1. جداسازی «موفقیت دیگران» از «رضایت خود»| باید با خودتان صادق باشید. آیا شما از پزشکی متنفر هستید یا از «فشار ناشی از انتخاب والدین»؟ گاهی ما از خودِ فعالیت متنفر نمی‌شویم، بلکه از «اجبار» و «نبود انتخاب» بیزاریم. تشخیص این دو بسیار مهم است. اگر واقعاً با ماهیت علم پزشکی مشکل دارید، تلاش برای ادامه دادن، تنها یک بحران بزرگتر را به تعویق میاندازد.
2. مواجهه با احساس گناه و ترس| بزرگ ترین مانع شما احتمالاً «احساس گناه» نسبت به والدین است. شما احتمالاً فکر می‌کنید با تغییر مسیر، آن‌ها را ناامید می‌کنید یا زحماتشان را هدر می‌دهید. اما حقیقت این است که والدین معمولاً از «مسیر» محافظت می‌کنند، نه از «شخص». آن‌ها می‌خواهند شما آینده‌ای امن داشته باشید. گفت وگو با آن‌ها باید از حالت «اعتراض» به حالت «بیان نیاز» تغییر کند. به جای این که بگویید «من پزشکی را نمی‌خواهم»، بگویید «من در این مسیر احساس پوچی می‌کنم و نگرانم که در آینده پزشکِ بی‌انگیزه‌ای باشم که ممکن است به بیماران هم آسیب بزند.»
3. استراتژی «تغییر تدریجی» به جای «انفجار ناگهانی»| اگر در سال‌های پایانی تحصیل هستید، شاید ترک ناگهانی منطقی نباشد. اما اگر در سال‌های اول هستید، زمان برای اصلاح مسیر دارید. بررسی کنید که آیا رشته‌ای وجود دارد که بتوانید مهارت‌های علمی خود را با علاقه واقعی‌تان ادغام کنید؟ (مثلاً اگر به فناوری علاقه دارید، هوش مصنوعی در پزشکی یا مدیریت سلامت).
4. پذیرش هزینه تغییر| تغییر مسیر، هزینه‌ای دارد؛ هزینه زمانی، هزینه اجتماعی و هزینه عاطفی. اما سوال اصلی این جاست: هزینه ادامه دادن چقدر است؟ هزینه ادامه دادن، از دست رفتن سال‌های جوانی و سلامت روان شماست.
موفقیت بدون معنا، تنها یک «اجرای نمایشی» است. شما موظف نیستید نقاب یک دانشجوی ممتاز خوشحال را برای کسی نگه دارید، در حالی که از درون در حال فروپاشی هستید. پیدا کردن مسیر خودتان، نه یک خودخواهی، بلکه یک مسئولیت اخلاقی نسبت به زندگی خودتان است.