رمزگشایی از تعرفه‌گذاری جدید قبوض گاز
شرکت ملی گاز ایران جزئیات تغییر ساختار قیمت‌گذاری گاز خانگی را تشریح کرد؛ تغییری بنیادین که جدول پیچیده و ۱۲ پله‌ای سابق را به ساختاری شفاف در ۴ پله مصرفی تبدیل کرده است. داده‌های رسمی حکایت از آن دارد که بخش اعظم جامعه (۷۰ درصد خانوارها) در دایره مصرف بهینه قرار دارند و مشمول جهش قیمت نمی‌شوند؛ در نقطه مقابل، برای اقلیت بسیار پرمصرف (۲ درصد) تعرفه‌ای تا ۱۰۰ برابر نرخ خوش‌مصرف‌ها تعریف شده تا ترمز بدمصرفی در فصول سرد کشیده شود.
گذار از ابهام ۱۲ پله‌ای به الگوی ۴ پله‌ای
سعید پاک‌سرشت، مدیر برنامه‌ریزی تلفیقی شرکت ملی گاز ایران، با اشاره به پیشینه این اصلاح تعرفه‌ای اعلام کرد که نظام محاسبه قبوض گاز خانگی از مهرماه سال گذشته از ۱۲ پله به ۴ پله کاهش یافته است.
هدف این تعدیل، شفاف‌سازی فرمول محاسبه برای مشترکان و حذف پیچیدگی‌های غیرضروری در صورتحساب‌ها بوده است.
در مدل جدید، محاسبه به شیوه پلکانی صورت می‌گیرد؛ یعنی عبور مصرف خانوار از سقف یک پله، کل مصرف گذشته را مشمول جریمه نمی‌کند، بلکه تنها «مازاد مصرف» وارد نرخ پله بعدی خواهد شد.
نقشه توزیع مصرف مشترکان: اکثریت در منطقه امن
بررسی آماری رفتار مصرفی مشترکان نشان می‌دهد که رفتار گرمایشی اکثریت مطلق خانوارها در چارچوب الگو قرار دارد:
پله اول (خوش‌مصرف‌ها): شامل ۷۰ درصد مشترکان کشور؛ افرادی که گاز را در مدار استاندارد مصرف کرده و از ارزان‌ترین تعرفه (پایه‌ای‌ترین نرخ حمایتی) بهره‌مندند.
پله دوم (مصرف متوسط): شامل ۱۸ درصد مشترکان؛ نرخ مصرفی در این پله حدود ۳ برابر پله پایه تعیین شده است.
پله سوم (پرمصرف‌ها): شامل ۱۰ درصد مشترکان؛ هزینه‌کرد در این سطح شتاب می‌گیرد و تعرفه به ۱۲ برابر پله اول می‌رسد.
پله چهارم (بسیار پرمصرف‌ها): جامعه هدف اصلی جرایم بازدارنده که تنها ۲ درصد از مشترکان را شامل می‌شود؛ در این پله تعرفه تصاعدی به اوج رسیده و ۱۰۰ برابر نرخ خوش‌مصرف‌ها محاسبه می‌شود.
بومی‌سازی الگو؛ مشترکان با همشهریان خود ارزیابی می شوند
بر اساس مدل جاری، مرز پله‌های مصرفی بر اساس میانگین مصرف ۵ سال گذشته در هر شهر استخراج و اعمال می‌شود. با این تدبیر، خانوارها در مناطق سردسیر با متوسط اقلیمی همان جغرافیا سنجیده می‌شوند و خط‌کش واحدی برای کل پهنه کشور تحمیل نمی‌شود.
پیش‌بینی صورت‌حساب در سامانه شفافیت انرژی
مشترکان برای جلوگیری از ورود ناخواسته به پله‌های پرهزینه سوم و چهارم، می‌توانند با مراجعه به پنجره اختصاصی شرکت ملی گاز به نشانی my.nigc.ir، کارنامه مصرف دوره‌ای خود را مشاهده و با میانگین شهر خود مقایسه کنند. این بستر امکان شبیه‌سازی و تخمین مبلغ قبض آتی را نیز در اختیار شهروندان قرار می‌دهد.