تاب آوری گاز زیرآتش جنگ
حملات ترکیبی دشمن در روز۲۷ اسفندماه ۱۴۰۴ با شلیک ۲۶ پرتابه به۶ پالایشگاه، در عرض تنها سه دقیقه۲۸ درصد ازگاز تولیدی کشور را ازمدارخارج کرد و به بزرگ‌ترین حادثه گازی جهان بدل شد؛ اما شبکه پایدارگاز ایران با مهار و مدیریت بحران درلحظه، درکمتراز۲۴ ساعت سرپا ایستاد و یکی از پالایشگاه‌های آسیب‌دیده تنها یک ساعت پس از حادثه به مدار بازگشت. سعید توکلی، رئیس شرکت ملی گاز ایران، درنشست با فعالان اقتصادی خراسان رضوی، جزئیات این واکنش فنی و فوری را تشریح کرد.
سه دقیقه‌ای که قلب انرژی کشور را هدف گرفت
توکلی با یادآوری «جنگ تحمیلی سوم» و روز۲۷ اسفندماه، ابعاد این حمله را بی‌سابقه توصیف کرد و گفت:درعرض سه دقیقه با۲۶پرتابه،۲۸ درصد گازکشور از دست رفت؛ این بزرگ‌ترین وپیچیده‌ترین حادثه گازی دنیابود.به گفته او،حادثه دربرج‌های جذب پالایشگاه‌های گاز رخ داد؛ برج‌هایی که از نوع «گاز ترش» بودند و کاردرآن‌ها درشرایط عادی نیز با حداقل حاشیه ایمنی همراه است؛ جایی که به تعبیر رئیس شرکت ملی گاز، «مرگ دراین پالایشگاه‌ها حتمی است».
وی تصریح کرد که نقاط هدف‌گرفته‌شده همگی راهبردی بوده وتصاویرمنتشرشده از حادثه کاملاً واقعی است؛ با این حال تأکیدکرد که دشمن در محاسبه اصلی خود خطا کرده است:«اشتباه اصلی نگاه او به مردم ایران بود؛ چراکه مردم پای کاربودند و هستند.»
واکنش سریع به حمله
نقطه عطف این رویداد، اما نه حجم خسارت که سرعت و کیفیت واکنش بود. به گزارش وی،درهمان لحظات بحرانی،۴۱ درصد از نیروهای عملیاتی و تخصصی پالایشگاه‌ها درمحل حادثه حضورداشتند وستاد مدیریت بحران درکمتر از سه دقیقه تشکیل و حادثه به‌سرعت مهارشد. براساس تحلیل شرایط اضطراری انجام‌شده،۹۷ درصد ازاقدامات صورت‌گرفته در بهترین سطح ممکن مدیریت بحران به اجرا درآمده است.
۷۹۲۴ نقطه گازی زیرتهدید؛ بازگشت برق‌آسا به مدار
رئیس شرکت ملی گاز ایران با بیان این که درجریان این جنگ ۷۹۲۴ نقطه گازی کشور هدف قرارگرفت، از پایداری بی‌سابقه شبکه سخن گفت:«دراین شرایط شبکه پایدارگاز حتی دچارمشکل نشد.» به گفته او، شبکه درکمتر از۲۴ ساعت به حالت عادی بازگشت و پالایشگاه سومی که آسیب دیده بود، تنها یک ساعت پس ازحادثه به شبکه گازرسانی پیوست.
ازتهدید مصرف تا فرصت توسعه
توکلی درادامه با اشاره به این که ۷۳ درصد سبد انرژی کشور به گازمتصل است، نسبت به سنگینی تقویم امنیتی تأمین انرژی درنیمه دوم سال هشدارداد وگفت:روندفعلی مصرف بالاست. به گفته او، در بررسی ۱۷۰ کشور جهان، ایران رتبه نخست مصرف گاز را دارد که به‌عنوان یک تهدید بزرگ، باید با اصلاح الگوی مصرف به بزرگ‌ترین فرصت تبدیل شود. او همچنین به نبود استراتژی توسعه صنعتی اشاره کرد و نمونه‌هایی چون استقرارصنایع پرمصرف آب دراصفهان را با وجود ضرورت احداث آن‌ها درکناردریا، ناشی ازفقدان عقلانیت برنامه‌ریزی خواند.
لوپ خط هفتم؛ گامی برای تاب‌آوری شرق کشور
توکلی پایداری گاز ایران را از تمامی کشورهای دارای گاز درجهان بالاتر دانست و یادآور شد که ۷۰ درصد مخزن مشترک گاز ایران در عسلویه قرار دارد؛ پالایشگاه‌هایی که پس از جنگ هشت‌ساله به‌سختی ساخته شدند و اکنون پس از حوادث اسفندماه «بهتر از قبل ساخته خواهند شد». در همین راستا، برای نخستین بارخط هفتم سراسری گاز از جنوب شرق به شمال شرق کشور «لوپ» شد؛ پروژه‌ای که در جریان انجام، صنایع فولادی کشور نیز هدف قرار گرفت اما قرار است تا پایان آبان‌ماه سال جاری افتتاح شود. با بهره‌برداری از این طرح، بخش قابل توجهی از مصرف خراسان جنوبی تأمین خواهد شد و وابستگی این استان به منابع محدود خانگیران، سرخس و شمال شرق قطع می‌شود.