آیزنکوت و 3 پرونده
محمدعلی حسن نیا
گادی آیزنکوت، رئیس حزب یش عتید و از رقبای بنیامین نتانیاهو، در انتخابات اخیر اسرائیل با برنامه‌ای داخلی وارد رقابت شد که هدف اصلی آن کنار گذاشتن نتانیاهو از قدرت بود. اما در پرونده‌های خارجی و امنیتی، او نه اهدافی متفاوت، بلکه روشی متفاوت ارائه می‌کند.
ایران؛ «منطقه کشتار» به‌جای براندازی
آیزنکوت همچون نتانیاهو هر توافق بدی را که برنامه هسته‌ای ایران را به آینده موکول کند، رد می‌کند و توافقی می‌خواهد که این تهدید را برای همیشه از میان بردارد، با نظارتی سخت‌گیرانه، بدون سقف زمانی و بدون محدودیت جغرافیایی. تفاوت او این جاست که اگر فشارها، مذاکرات و گزینه‌های نظامی به نتیجه نرسد، از آمریکا می‌خواهد حول معدود سایت‌هایی که گمان می‌رود اورانیوم غنی‌شده ۶۰ درصدی هنوز در آن‌ها مدفون است، منطقه کشتار ایجاد کند؛ همراه با تعهد علنی واشنگتن به هدف قرار دادن هر تلاشی برای انتقال مواد هسته‌ای و نظارت هوایی بلندمدت به سبک عراق دهه ۱۹۹۰. این طرح بار را از اسرائیل به آمریکا منتقل می‌کند، در حالی که واشنگتن خود به دنبال خروج از بن‌بست ایرانی است. آیزنکوت همچنین برخلاف نتانیاهو، براندازی نظام را هدف اول نمی‌داند و پس از ناممکن شدن آن، به بسنده کردن به کمتر از آن فرا می‌خواند؛ جایگزینی که عملاً هویت و نقش نظام را می‌گیرد و نیاز به براندازی را منتفی می‌کند. با این حال، تصمیم نهایی در هر دو حالت در دست آمریکاست، نه تل‌آویو.
لبنان؛ منطقه حائل به‌عنوان
برگ مذاکره
در لبنان و سوریه، آیزنکوت و نتانیاهو بر ضرورت حفظ منطقه امنیتی حائل توافق دارند، اما بر سر اندازه و کارکرد آن اختلاف دارند. نتانیاهو تمام اراضی اشغالی در جنوب لبنان و سوریه را حائلی غیرقابل چشم‌پوشی می‌داند، در حالی که آیزنکوت با آن به عنوان برگ مذاکره رفتار می‌کند تا بخشی از آن را با توافق‌هایی معاوضه کند که به باور او می‌تواند تحقق آنچه اسرائیل خود از عهده آن برنمی‌آید را تضمین کند؛ مانند واداشتن دولت لبنان به رویارویی مستقیم با حزب‌ا... .
با این شرط که بخشی از منطقه حائل در لبنان خارج از چارچوب هرگونه توافقی باقی بماند.
غزه؛ مهلت ۱۸ ماهه
به‌جای رویارویی باز
در پرونده فلسطین، در صورت موفقیت آیزنکوت در تشکیل دولت، هیچ تحول واقعی انتظار نمی‌رود. هر دو تشکیل کشور فلسطینی را رد می‌کنند، بر کنترل امنیتی کرانه باختری پافشاری می‌کنند و بر پایان دادن به حکومت حماس در نوار غزه توافق دارند. تفاوت آن است که آیزنکوت برای این کار مهلت ۱۸ ماهه تعیین می‌کند، در مقابل رویارویی باز و بدون افق سیاسی نزد نتانیاهو. درباره کرانه باختری نیز او خواستار پایان دادن به شهرک‌سازی نیست، بلکه خواستار تابع کردن آن به طرح‌های سیاسی برای محدود کردن پیامدهایش و حفظ تشکیلات خودگردان فلسطینی به عنوان طرفی است که بخشی از امور زندگی و اداری فلسطینیان را برعهده دارد تا بارهای اشغال را از اسرائیل سبک کند؛ چیزی که نتانیاهو ضرورتی در آن نمی‌بیند. بارزترین تفاوت، موضع نسبت به تجاوزات شهرک‌نشینان است؛ آیزنکوت متعهد می‌شود به محض به دست گرفتن دولت به آن پایان دهد، زیرا مشروعیت اسرائیل را کامل زیرسوال برده است.