printlogo


یک ملاقات متفاوت روی صحنه تئاتر
زهرا کیوانلو


​​​​​​​
جهان تلخ و تأمل‌برانگیزی که فریدریش دورنمات در نمایش نامه مشهور «ملاقات با بانوی سالخورده» پیش روی مخاطب می‌گذارد؛ این روزها با خوانشی متفاوت و نمایشی قابل توجه با عنوان «ملاقات» روی صحنه تئاتر مشهد رفته است. این نمایش این روزها در سالن اصلی تئاتر شهر مشهد روی صحنه است؛ نمایشی با مدت زمان ۱۵۰ دقیقه که شاید در نگاه اول برای تئاتر زیاد به نظر برسد اما بی تردید لحظه ای مخاطب را خسته یا رها نمی کند و او را به تماشای روایتی از طمع، قدرت، اخلاق و فروپاشی تدریجی ارزش‌های انسانی دعوت می‌کند. کارگردان و گروه اجرایی «ملاقات» تلاش کرده است با نگاهی متفاوت به جهان دورنمات، تجربه‌ای مستقل و متفاوت خلق کند. گستردگی گروه بازیگری و هماهنگی قابل توجه میان بازیگران یکی از نکات قابل توجه این نمایش است؛ تعدد شخصیت‌ها و حضور همزمان تعداد زیادی از بازیگران و گروه فرم روی صحنه، اگرچه می‌توانست به پراکندگی روایت منجر شود، در این اجرا به واسطه میزانسن‌های حساب‌شده و هدایت کارگردان، به بخشی از هویت اثر تبدیل شده است. دکور نیز با حضوری چشمگیر، در شکل‌گیری فضای نمایشی و انتقال حال‌وهوای داستان نقشی اساسی دارد. این کیفیت اجرایی در کنار استقبال مخاطبان، «ملاقات» را به دومین تئاتر پرفروش در حال اجرای مشهد تبدیل کرده است. در گفت و گو با تهیه کننده و بازیگر نقش اول نمایش به بررسی جزئیات آن پرداختیم.
چالش های بازیگری در یک نقش خاص
آرش تبریزی که نقش محوری آلفرد ایل را بر عهده دارد، درباره جذابیت پذیرش این نقش به «خراسان» می‌گوید: نمایش نامه ملاقات با بانوی سالخورده و نقش آلفرد ایل برای هر بازیگری وسوسه کننده است، ما با یک شخصیت کامل و پرچالش طرفیم که در طول نمایش از سمت خوب به بد یا از بد به خوب در حرکت است و این روند حسی برای بازیگر قطعا جذاب و نمونه یک نقش کامل است. در واقع هیچ بازیگری نمی‌تواند در مقابل پیچیدگی های متفاوت این نقش مقاومت کند و ترجیح می دهد که در جلد و باطن آن آدم روی صحنه زندگی کند تا اول از همه خودش و بعد بتواند مخاطب را تحت تاثیر قرار دهد. تبریزی که ۲۵ سال سابقه بازیگری دارد، درباره شیوه نزدیک شدن به این شخصیت نیز بر تجربه زیسته و همراهی با متن تأکید می‌کند: «ترجیح دادم خودم را کاملاً در اختیار نمایش نامه و شخصیت قرار بدهم و هرجا او می‌خواهد، همراهش بروم. در واقع از یک تکنیک شخصی برای رسیدن به این نقش استفاده کردم و در نهایت خواندن چندین باره نمایش نامه که هر روز هنگام تمرین اتفاق می‌افتاد کمک زیادی کرد. البته بقیه بازیگران، کارگردان و خود نمایش نامه در آن چیزی که روی صحنه دیده می شود تاثیر بسزایی داشتند اما واقعیتش این است که بعد از ۲۵ سال کار بازیگری معتقدم که بهترین راه برای بازیگر تحقیقات خارج از نمایش نامه نیست در واقع بازیگر زمانی که با تجربه باشد، در اجتماع حضور داشته و تجارب مختلفی به دست آورد، آن را برای چنین روزی به کار می گیرد و آن تجربه‌ها به کمک بازیگر می آید. 
تئاتر؛ سرمایه‌گذاری از سر علاقه
حسام‌الدین انوشیروانی، تهیه‌کننده «ملاقات» نیز پیش‌بینی بازگشت سرمایه در تئاتر را به‌ویژه برای پروژه‌های طولانی‌مدت دشوار می‌داند و معتقد است شرایط اجتماعی و سیاسی تأثیر مستقیمی بر روند اجرا و استقبال مخاطبان دارد. انوشیروانی با اشاره به مشکلات زیرساختی تئاتر مشهد، از کمبود فضای تمرین بزرگ، نبود سالن مناسب و دشواری فرایند دریافت مجوز و پروانه نمایش به عنوان بخشی از موانع تولید یاد می‌کند. به گفته او، پروژه «ملاقات» علاوه بر این مشکلات، به دلیل جنگ، با بیش از یک سال تأخیر در اجرا مواجه شد؛ موضوعی که برآورد هزینه‌ها و مدیریت فرایند تولید را دشوارتر کرد. انوشیروانی می گوید: به نظرم تهیه کنندگی در تئاتر مشهد را هیچ وقت نمی شود به عنوان فعالیت اقتصادی پایدار نام برد، چون به هیچ عنوان از لحاظ سرمایه گذاری توجیه اقتصادی ندارد و فقط علاقه و وابستگی به تئاتر است که انگیزه ایجاد و مرا به عنوان تهیه کننده همراه می کند. او به یکی از چالش های جدی در مسیر تهیه کنندگی تئاتر اشاره می کند؛ سلیقه مخاطب! انوشیروانی می گوید: سلیقه مخاطب در مشهد بیشتر تمایل به دیدن نمایش های کمدی و فانتزی است اما ما در ملاقات تمام سعی خود را به کار بستیم تا یک اثر فاخر و بدون هیچ کم وکاستی را روی صحنه ببریم.
نمایش «ملاقات» بعد از یک وقفه در اجرا، از امروز دوباره روی صحنه تئاتر مشهد است و بلیت فروشی آن نیز از مسیر سامانه گیشات (سامانه رسمی فروش بلیت تئاتر مشهد) انجام می شود.