printlogo


چرا صبح‌ها خسته‌ایم؟
فریبا البرز | کارشناس ارشد مشاوره خانواده

شاید برای شما هم پیش آمده باشد که بعد از ساعت‌ها خواب شبانگاهی، موقع بیدار شدن احساس خستگی کنید و دلتان نخواهد از جای خود بلند شوید و روز را شروع کنید اما چرا این اتفاق می افتد؟ خستگی صبحگاهی حالتی است که فرد پس از بیدار شدن احساس می‌کند انرژی کافی ندارد، ذهنش کند است یا دلش می‌خواهد دوباره بخوابد. اگر این حالت بیشتر روزها ادامه پیدا کند می‌تواند بر خلق و خو و تمرکز و کیفیت زندگی اثر بگذارد. دلایل متعددی برای این وضعیت وجود دارد. در ادامه دلایل روان‌شناختی خستگی صبحگاهی را مورد بررسی قرار می‌دهیم. 

​​​​​​​
دلایل روان شناختی 
از نظر روان شناسی خستگی صبحگاهی لزوما به معنی کم خوابی فیزیکی نیست، بلکه اغلب نشان دهنده این است که کیفیت خواب تحت تاثیر فرایندهای ذهنی قرار گرفته است.
*استرس و نگرانی‌های حل نشده| ذهن ممکن است هنگام خواب هم درگیر مسائل روزمره باشد، نتیجه می‌تواند خواب سبک و بیدار شدن‌های مکرر و احساس خستگی صبح باشد.
*اضطراب و حملات فکری شبانه| نگرانی‌های شدید گاهی به شکل بی‌قراری، تنش بدنی یا دشواری در به خواب رفتن ظاهر می‌شود. وقتی فرد دچار اضطراب باشد سیستم عصبی او در حالت آماده باش باقی می‌ماند. حتی اگر به خواب بروید مغز شما در سطح پایین هوشیاری هم در حال پردازش نگرانی‌هاست. این یعنی شما وارد مراحل عمیق خواب که مسئول ترمیم بدن و ذهن است نمی‌شوید و در نتیجه با احساس سنگینی و خستگی بیدار می‌شوید.
 *خلق پایین یا افسردگی و کاهش انگیزه| کمبود انرژی و دشواری شروع روز و تغییر در الگوی خواب ممکن است همراه با افت خلق و بی‌علاقگی یا ناامیدی دیده شود. در بسیاری موارد چیزی که ما به عنوان خستگی فیزیکی  می‌شناسیم، در واقع خستگی روانی است. در حالت افسردگی فرد دچار پدیده انگیزش پایین می‌شود. در این حالت بیدار شدن به معنای مواجهه با یک روز جدید و مسئولیت‌های طاقت فرساست، بنابراین ذهن برای فرار از این فشار میل به ماندن در حالت خواب آلود ایجاد می‌کند.
 *استرس مزمن و فشار روانی| اگر تحت فشار کاری یا خانوادگی مداوم باشید سطح هورمون استرس در بدن به هم می‌خورد و فرد صبح‌ها احساس بی‌حالی و مغز مه آلود می‌کند.
*عدم پردازش هیجانی| اگر در طول روز با احساساتی مثل خشم یا غم و اندوه رو به رو بوده‌اید و نتوانسته‌اید به حل آن‌ها برسید، موقع خواب ذهن سعی دارد به آن‌ها بپردازد. کشمکش‌های درونی انرژی روانی زیادی را مصرف می‌کند، هنگام خواب هم تخلیه نمی‌شود و باعث می‌شود صبح‌ها احساس کنید شب گذشته را صرف یک فعالیت سنگین کرده‌اید.
چند پیشنهاد برای بهبود این مشکل
پیش از خواب ذهن را سبک کنید

 قبل از خواب تمام نگرانی‌ها و لیست کارهای فردا را روی کاغذ بنویسید. این کار به مغز سیگنال می‌دهدکه اطلاعات ذخیره شده‌اند و دیگر نیازی به نگه داشتن آن‌ها در حافظه فعال نیست.
مراقب ریتم شبانه باشید
 سعی کنید 15 دقیقه قبل از خواب از هرگونه صفحه نمایش مثل موبایل یا لپ‌تاپ فاصله بگیرید تا راحت‌تر بخوابید.
با تنفس عمیق از تنش فاصله بگیرید
 تمرینات تنفس عمیق قبل از خواب می‌تواند سیستم عصبی را از حالت آماده باش به حالت استراحت تغییر دهد.
ریشه خستگی را جدی بگیرید
اگر این خستگی طولانی مدت است شاید زمان آن رسیده است که با یک متخصص گفت وگو کنید تا ریشه اصلی اضطراب یا افسردگی پیدا شود.