پایان حسینه در بنگلادش
شیخ حسینه، نخست‌وزیر بنگلادش از کشورش گریخت. اعتراضات ضد دولتی در بنگلادش برای چه بود؟
گروه بین الملل-شیخ حسینه، نخست وزیر بنگلادش در پی اعتراضات گسترده مردمی از مقام خود کناره‌گیری و کشور را ترک کرد.او با یک بالگرد راهی هند شده است. دقایقی پیش از انتشار این خبر، معترضان خشمگین به کاخ نخست وزیری در داکا، پایتخت، حمله کرده بودند. اعتراضات ضد دولتی در بنگلادش از حدود یک ماه قبل آغاز شد و تاکنون بیش از ۳۰۰ کشته به جا گذاشته است.مقام‌های دولت حزب عوامی شامگاه یک شنبه جریان برق و اینترنت را در مناطق ناآرام این کشور قطع کرده بودند. تصاویری که تلویزیون بنگلادش پخش کرده است، معترضان را داخل اقامتگاه رسمی نخست‌وزیر نشان می‌دهد و شماری از آن ها در حال تخریب و غارت وسایل اقامتگاه نخست‌وزیر هستند. دانشجویان که این اعتراض‌ها را هدایت می‌کردند دیروز را «کارزار نافرمانی مدنی همه‌جانبه» اعلام کرده و گفته بودند از همه راه‌ها، از جمله با نپرداختن مالیات و پول آب وبرق، با دولت مقابله می‌کنند. با وجود این که دیوان عالی بنگلادش، دو هفته پیش، بیش از ۹۰ درصد سهمیه‌بندی مشاغل دولتی را لغو کرد اما اعتراضات متوقف نشد و دامنه آن گسترده‌تر شد تا در نهایت ورود معترضان به مقر نخست‌وزیری به استعفا و گریختن شیخ حسینه انجامید.اعتراضات از کجا آغاز شد؟
شروع اعتراضات از دانشگاه داکا، مطرح‌ترین دانشگاه بنگلادش بود. دانشجویان این دانشگاه از روز اول جولای (۱۱ تیر) اعتراضات علیه سهمیه‌بندی مشاغل دولتی را آغاز کردند و به مرور این اعتراضات به سایر دانشگاه‌های مطرح در این کشور سرایت کرد. این اعتراضات در ابتدا جنبه مسالمت‌آمیز داشت و خشونتی از سوی معترضان دیده نمی‌شد. اما براساس گزارش روزنامه نیویورک‌تایمز، زمانی که تعدادی از اعضای شاخه دانشجویی حزب عوامی لیگ (حزب حاکم بنگلادش) که حامی این سهمیه‌بندی هستند به دانشجویان حمله کردند، شرایط تغییر کرد. برخورد خشن آن‌ها با دانشجویان به‌ویژه دانشجویان دختر باعث تشدید اعتراضات و به خشونت کشیده شدن آن شد. معترضان استدلال می‌کنند که این سهمیه‌بندی‌ها تبعیض‌آمیز است و به نفع حامیان حزب حاکم «عوامی لیگ» به رهبری خانم حسینه است.برخورد حکومت بنگلادش هم در بدتر شدن شرایط نقش مهمی داشت. شیخ حسینه واجد، نخست‌وزیر بنگلادش علاوه بر ارسال نیروهای پلیس و نیروهای نظامی شامل واحد ضدتروریسم ارتش به دانشگاه، دستور تعطیلی مدارس و دانشگاه‌ها را صادر کرد. مقام‌های دولتی مدعی بودند که با کاهش قابل توجه سرعت اینترنت می‌خواهند مانع از پخش شایعات و سازمان دهی تظاهرات با استفاده از شبکه‌های اجتماعی شوند اما این رویکرد نه‌تنها نتوانست اعتراضات را خاموش کند بلکه به مصمم‌تر شدن معترضان منجر شد.خود خانم حسینه هم عامل برانگیختن خشم معترضان شده بود چراکه او این افراد را «رضاکار» خطاب کرد. رضاکار به معنی داوطلب، در حقیقت یک اصطلاح توهین‌آمیز برای کسانی است که در طول جنگ استقلال ۱۹۷۱ با ارتش پاکستان همکاری کرده‌اند. یکی از معترضان در این مورد به سی‌ان‌ان گفته است که «حالا دیگر فقط بحث اعتراض به سهمیه‌ها نیست، خیلی فرا‌تر از آن است، در اعتراض‌های ساده علیه سهمیه‌ها، دولت به صدمه زدن و تیراندازی به دانشجویان دست نمی‌زند.»
وضعیت اقتصاد و دموکراسی در بنگلادش
بنگلادش در بیشتر دوران زمامداری شیخ حسینه از رشد اقتصادی نسبتاً خوبی برخوردار بوده است اما این رشد در دوران پس از همه‌گیری کرونا کند شده و آن‌طور که بانک جهانی در آخرین بررسی خود اشاره می‌کند نابرابری «در مناطق شهری گسترش یافته است.» وضعیت به گونه‌ای است که اکنون در کشوری با ۱۷۰ میلیون نفر جمعیت، بیش از ۳۰ میلیون نفر مشغول کار یا تحصیل نیستند. شیخ حسینه نخست‌وزیر بنگلادش که در سال جاری برای چهارمین دوره متوالی سوگند یاد کرد، در گذشته به استبداد، نقض حقوق بشر و سرکوب آزادی بیان متهم شده است. اتهاماتی که دولت وی آن‌ها را رد می‌کند.انبراجان اتیراجان، تحلیل گر مسائل بنگلادش در مقاله‌ای در بی‌بی‌سی می‌نویسد: بنگلادش تحت حاکمیت شیخ حسینه تصویری چندوجهی ارائه می‌دهد. این کشور که اکثریت جمعیت آن مسلمان هستند و زمانی یکی از فقیرترین کشورهای جهان بود، از سال ۲۰۰۹ و تحت رهبری خانم حسینه موفقیت‌های اقتصادی مهمی کسب کرده است. این کشور در حال حاضر دارای یکی از سریع‌ترین رشدهای اقتصادی منطقه است که حتی از همسایه بزرگ خود، هند هم پیشی گرفته است. در یک دهه گذشته درآمد سرانه سه برابر شده و برآورد بانک جهانی نشان می‌دهد که در ۲۰ سال گذشته بیش از ۲۵ میلیون نفر از محدوده فقر خارج شده‌اند.دولت شیخ حسینه با استفاده از بودجه‌های داخلی، وام‌ها و کمک‌های عمرانی، پروژه‌های زیربنایی عظیمی را اجرا کرده که پل ۹/۲ میلیارد دلاری «پادما» روی رودخانه گنگ از جمله آن هاست اما آمارها نشان می‌دهد که در دوره حاکمیت شیخ حسینه بازداشت‌های سیاسی، ناپدیدشدن‌ها، کشته‌شدن‌ها و دیگر اشکال آزار و اذیت رو به افزایش بوده است.
نظام سهمیه‌بندی چه زمانی به وجود آمد؟
این نظام سهمیه‌بندی اولین بار در سال ۱۹۷۲ از سوی شیخ مجیب‌الرحمان، بنیان گذار کشور بنگلادش که رهبری جنگ استقلال این کشور از پاکستان را بر عهده داشت بنا شد. هزاران نفر از استقلال‌طلبان شامل معترضان و جنگجویان در این جنگ استقلال کشته شدند.سیستم سهمیه‌بندی تضمین می‌کرد که دولت بنگلادش از مبارزان آزادی، فرزندان و نواده‌های آنان مراقبت خواهد کرد. امروزه در بنگلادش ۵۶درصد از مشاغل دولتی در اختیار خویشاوندان آن مبارزان است و برای آن‌ها سهمیه‌هایی اختصاصی برای تصدی شغل دولتی در نظر گرفته شده است. سال‌ها بعد از شیخ مجیب‌الرحمان، این سهمیه‌ها گسترش پیدا کرد و برای زنان، برخی قومیت‌ها، اقلیت‌ها و افراد دارای معلولیت نیز سهمیه‌هایی جداگانه در نظر گرفته شد. دانشجویان معترض خواستار این بودند که علاوه بر سهمیه بازماندگان مبارزان استقلال، سهمیه زنان و قومیت‌ها نیز حذف شود اما اعتراضی به سهمیه اقلیت‌ها و افراد دارای معلولیت نداشتند. آن‌ها در بیانیه‌ای خواسته‌های خود را این سه گزینه اعلام کردند: * لغو نظام سهمیه‌ای موجود برای مشاغل دولتی * ارائه سهمیه با نرخ عادلانه به گروه‌های اقلیت و افراد معلول* تصویب قانون جدید در مجلس که براساس آن نظام سهمیه‌بندی جدید برای حداکثر ۵ درصد از کل مشاغل تعیین می‌شود.
---------------------------------------------
سپاهان- الاهلی امارات، پلی آف نخست لیگ نخبگان
تقابل سردار با نماینده ایران در نقش جهان
سارا مسیحا- سپاهان اصفهان به عنوان تنها نماینده ایران در مرحله پلی‌آف لیگ نخبگان آسیا، باید در نخستین گام خود در این رقابت‌ها امشب از ساعت 19:45 در ورزشگاه نقش جهان اصفهان برابر شباب‌الاهلی امارات به میدان برود. بر این اساس اعلام کنفدراسیون فوتبال آسیا قضاوت دیدار تیم های سپاهان و شباب الاهلی بر عهده کیم جونگ هیوک از کره جنوبی خواهد بود. این داور کره‌ای دو بار برای سپاهان سوت زده که این تیم مقابل الاتحاد عربستان ۴ بر صفر شکست خورد و ۹ بر صفر آلمالیق ازبکستان را برد. برد در این مرحله می‌تواند زمینه‌ساز صعود طلایی‌پوشان به مرحله نهایی پلی‌آف لیگ نخبگان شود و شکست برابر شباب‌الاهلی هم زمینه‌ساز حضور سپاهان در لیگ قهرمانان آسیا 2 می‌شود و شاگردان ژوزه مورایس شانس حضور در اولین دوره لیگ نخبگان آسیا را از دست می‌دهند. در صورت پیروزی مقابل تیم اماراتی که به تازگی سردار آزمون مهاجم تیم ملی ایران را به خدمت گرفته و سعید عزت اللهی دیگر ملی پوش ایرانی را هم از فصل پیش در اختیار دارد، سپاهان راهی مرحله نهایی پلی آف می شود و باید به مصاف الغرافه قطر برود. قطعا تقابل سپاهان با سردار آزمون که زمانی عضو همین باشگاه بوده از جذابیت های دیدار امشب است ضمن این که سردار پس از 12 سال این برای اولین مرتبه است که در قامت یک بازیکن باشگاهی پا به ایران می‌گذارد. البته عزت اللهی دیگر ملی پوش ایرانی الاهلی به خاطر مصدومیت غایب بزرگ این دیدار خواهد بود. مسئولان باشگاه سپاهان قصد داشتند با جذب دو ستاره ازبک و فرانسوی با تیم قدرتمندتری به مصاف شباب الاهلی بروند اما مذاکرات سپاهانی ها با جسوربک جلال‌الدینوف و استیون انزونزی پیش از بسته شدن لیست آسیایی به نتیجه نرسید. مدیران باشگاه سپاهان امید زیادی داشتند تا بتوانند با ستاره آینده‌دار ازبکستانی به توافق برسند و قرارداد او را نهایی کنند. با وجود رایزنی‌های مثبت انجام شده، هزینه رضایت‌نامه جلال‌الدینوف در موعد مقرر به حساب باشگاه نفتچی ازبکستان واریز نشد و همین مسئله انتقال این هافبک 22 ساله را به تاخیر انداخت و سبب شد تا سپاهانی‌ها نتوانند نام او را در فهرست آسیایی خود برای جدال با شباب‌الاهلی قرار بدهند. سپاهانی ها در حالی به دنبال تنظیم فهرست آسیایی تیم‌شان برای جدال با شباب‌الاهلی بودند که در بازار نقل‌وانتقالات تابستانه موفق به جذب 7 بازیکن جدید تا به امروز شده‌اند. ضرب‌الاجل ارسال لیست آسیایی تا پایان روز پنج‌شنبه (یازدهم مردادماه) بود و در شرایطی فهرست آسیایی طلایی‌پوشان برای جدال با حریف اماراتی بسته شد که سپاهانی‌ها نتوانستند کار خود در بازار نقل‌وانتقالات تابستانه را تکمیل کنند و خواسته‌های ژوزه مورایس برای جذب بازیکن خارجی برآورده نشد! محمدامین حزباوی، صالح حردانی، حسین گودرزی، وحدت هنانوف، مهدی لیموچی، محمدمهدی محبی و جواد آقایی‌پور خریدهای تابستانی سپاهان محسوب می‌شوند. ضمن آن که گفته می‌شود نام علی‌اصغر اعرابی و محمدجواد حسین‌نژاد هم در فهرست آسیایی سپاهان جای نگرفته است تا در مقایسه با آخرین دیدار سپاهان در فصل 03-1402، فهرست این تیم دستخوش تغییر و تحولات جالب‌توجهی شده باشد. شاگردان ژوزه مورایس در صورت کسب پیروزی برابر شباب‌الاهلی می‌توانند فهرست آسیایی خود را برای دیدار بعدی مقابل الغرافه به‌روزرسانی کنند که مدیران باشگاه سپاهان امیدوارند این اتفاق رقم بخورد. سپاهانی‌ها در کنار تلاش برای جذب جلال‌الدینوف، مذاکرات مثبتی هم با استیون انزونزی داشته‌اند و ستاره 35 ساله فوتبال فرانسه در آستانه انتقال به جمع طلایی‌پوشان قرار دارد.--------------------------------
رقابت سریال‌سازهای خوش‌سابقه روی پرده سینما
از ابتدای امسال مهران مدیری، حسن فتحی و حسین سهیلی‌زاده با ساخته سینمایی خود به سینما آمده‌اند. کدام یک موفق‌تر بودند و در گیشه جایگاه بهتری به دست آوردند؟
مائده کاشیان - بعضی کارگردان‌ها فعالیت خود را بیشتر معطوف به تلویزیون و سریال‌سازی کردند و طی این دوران، سریال‌های پرمخاطبی تولید کردند، اما در مقاطعی نیز سراغ سینما رفتند و فیلم یا فیلم‌هایی را جلوی دوربین بردند. اردیبهشت امسال حسین سهیلی‌زاده با اولین ساخته‌اش «نیلگون» به سینما آمد و سپس حسن فتحی با فیلم پرحاشیه «مست عشق» به سینما بازگشت. مهران مدیری نیز از اوایل مردادماه با دومین فیلمش «ساعت 6 صبح» روی پرده سینما دیده شد. به بهانه اکران ساخته جدید مدیری، به سابقه این سه کارگردان در سینما و میزان موفقیت آن‌ها پرداختیم.
حسین سهیلی‌زاده
کارگردان پرکار تلویزیون در دهه 80 و 90، سریال‌های مختلفی تولید کرد و بسیاری از مجموعه‌های ملودرام او مانند «ترانه مادری»، «دلنوازان»، «فاصله‌ها» و «آوای باران» پربیننده شدند. هرچند کیفیت آثار سهیلی‌زاده با سریال‌های حسن فتحی و مهران مدیری یکسان و قابل مقایسه نیست، اما این مجموعه‌ها برای مخاطب عام تلویزیون خاطره‌انگیز هستند و حتی در بازپخش نیز مورد توجه قرار می‌گیرند. سهیلی‌زاده سال 97 به نمایش خانگی کوچ کرد و با ساخت سریال‌هایی مانند «مانکن»، «ملکه گدایان» و «عقرب عاشق»، فعالیتش را در این مدیوم ادامه داد. «مانکن» با وجود ضعف‌ها و ایرادهایی که به آن وارد بود، مخاطبان فراوانی داشت. حسین سهیلی‌زاده سال 98، به عنوان اولین تجربه کارگردانی خود در سینما، فیلم «نیلگون» را تولید کرد. محمدرضا فروتن که در «مانکن» و «عقرب عاشق» با سهیلی‌زاده همکاری کرده بود، در سینما هم جلوی دوربین او رفت. میترا حجار، سام درخشانی، همایون ارشادی و آناهیتا درگاهی نیز دیگر بازیگران فیلم هستند. «نیلگون» با استقبال مخاطبان مواجه نشد و با فروش 500 میلیون تومانی و تنها 8 هزار و 599 تماشاگر طی سه ماه نمایش، شکست سنگینی در گیشه خورد و در رتبه‌های پایین جدول فروش قرار گرفت. بعید است مسیر سهیلی‌زاده در فیلم سازی ادامه‌دار باشد. فعلا جدیدترین اثر این کارگردان مجموعه «کارما» است که ویژه نمایش خانگی تولید خواهد شد.
حسن فتحی
حسن فتحی سهم زیادی در آثار ماندگار سریال‌های تلویزیونی دارد. او با ساخت سریال‌های مهمی مانند «پهلوانان نمی‌میرند»، «شب دهم»، «مدار صفر درجه»، «میوه ممنوعه»، «در مسیر زاینده‌رود» و «زمانه» جزو کارگردان‌های خوشنام در دوران طلایی تلویزیون است. فتحی در نمایش خانگی نیز با مجموعه «شهرزاد» و «جیران»، جایگاه خود را به عنوان یک سریال‌ساز موفق حفظ کرد. برخلاف حسین سهیلی‌زاده و مهران مدیری، حسن فتحی سابقه بیشتری در فیلم سازی دارد. او همزمان با فعالیت در تلویزیون، کار خود را در سینما نیز ادامه می‌داد. فتحی پس از آثاری مانند «ازدواج به سبک ایرانی»، «پستچی سه بار در نمی‌زند»، «کیفر» و «یک روز دیگر» که جزو آثار تحسین‌شده کارنامه او نیستند، سال 98 فیلم «مست عشق» را با قصه و فضایی متفاوت کارگردانی کرد. این فیلم با محوریت یک شخصیت نظامی، برشی از زندگی شمس و مولانا را نمایش می‌دهد. «مست عشق» فیلم چندان ضعیفی نیست، اما انتظارات را نیز برآورده نکرده است. ستاره‌های فیلم مانند شهاب حسینی و پارسا پیروزفر، حضور بازیگران ترکیه‌ای مشهور و روایت فیلم از دو شاعر بزرگ، تماشاگران را به سینما کشاند و کار فیلم‌های کمدی را در گیشه سخت کرد. «مست عشق» که از پنجم اردیبهشت‌ماه اکران شده، تا به حال دو میلیون تماشاگر داشته و با حدود 117 میلیارد تومان فروش، فعلا در جایگاه سومین فیلم پرفروش سینما نشسته است.
مهران مدیری
علاوه بر رضا عطاران که با ساخته‌های کمدی ماندگار خود در تلویزیون، جزو کارگردان‌های محبوب مخاطبان است، مهران مدیری نیز دهه‌های 70، 80 و اوایل 90، با مجموعه‌های کمدی پربیننده‌اش خاطرات خوبی در ذهن مخاطبان بر جای گذاشت. فصل اول «هیولا» در نمایش خانگی نیز مجموعه موفقی بود. مدیری پس از سال‌ها تجربه کارگردانی در تلویزیون، سال 95 اولین فیلمش «ساعت 5 عصر» را کارگردانی کرد. اولین ساخته مدیری در سینما، پایین‌تر از انتظارات ظاهر شد و دستاوردی برای مدیری نداشت. «ساعت 5 عصر» که سال 96 اکران شد، 9 میلیارد تومان فروش داشت و حدود یک میلیون مخاطب را نیز به سینما کشاند. مهران مدیری پس از هفت سال بار دیگر سراغ کارگردانی در سینما آمد و دومین ساخته‌اش «ساعت 6 صبح» را جلوی دوربین برد. ماجرای فیلم از این قرار است که زنی به نام «سارا» قصد دارد برای ادامه تحصیل به تورنتو برود، اما پیش از سفر به یک مهمانی دعوت می‌شود و وقوع اتفاقاتی، باعث می‌شود شرایط طبق انتظارات پیش نرود. «ساعت 6 صبح» نتوانسته ولکنش‌های مثبت را برانگیزد، ریتم کند قصه و فیلمنامه آن مورد انتقاد قرار گرفته است. دومین ساخته مدیری که از سوم مرداد اکران شده، فعلا 65 هزار مخاطب و حدود چهار میلیارد تومان فروش داشته است. با توجه به کیفیت فیلم، بعید است «ساعت 6 صبح» بتواند به رتبه‌های بالای جدول فروش برسد.