​​​​​​​

وجود اماکن تاریخی و محوطه های باستانی در شهرستان مه ولات، نشان می دهد که این منطقه یکی از قدیمی ترین سکونتگاه های ایران بوده است. در سال های اخیر نیز یک گروه باستان شناسی مطالعاتی را بر محوطه های باستانی و آثار تاریخی این شهرستان انجام داد که واقعیت‎های جدیدی از قدمت تاریخی مه ولات نمایان ساخت. در این مطالعه تعداد۲۹۰ اثر تاریخی ارزشمند در سطح دشت مه ولات شناسایی شد که این آثار از عصر سنگ تا دوران معاصر را دربرمی گیرد. علاوه بر شناسایی 3 سایت باستانی مربوط به عصر سنگ در شمال دشت مه ولات، آثاری از دوره های هخامنشیان ،اشکانیان، ساسانیان و دوره‌های اسلامی نیز یافت شده است. این کشفیات لزوم توجه به آثار تاریخی این منطقه را دوچندان کرده است. در همین راستا در سال های گذشته اقدامات خوبی در زمینه مرمت و احیای بناهای تاریخی شهرستان مه ولات انجام شده است که در ادامه به بخشی از این اقدامات اشاره خواهیم کرد.
احیای کاروانسراهای تاریخی
به گزارش «خراسان»، سرپرست اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی مه ولات با اشاره به وجود آثار تاریخی فراوان در این شهرستان، گفت: در سال 1403 و 1404 ، اقدامات خوبی در زمینه مرمت و بازسازی آثار فرهنگی مه ولات انجام‌شده است. 
محسن احمدی با بیان این که در سال 1403، در مجموع یک میلیارد و 170 میلیون تومان اعتبار به حوزه گردشگری مه ولات تخصیص داده شد، افزود: علاوه بر این اعتبارات، 4 میلیارد و 500 میلیون تومان نیز از سوی بخش خصوصی برای مرمت رباط تاریخی فیض‌آباد سرمایه گذاری شد که با توجه به این سرمایه گذاری، امید می رود این رباط به یک مقصد گردشگری ویژه تبدیل شود.
وی همچنین بیان کرد: مرمت و بازسازی مقبره منسوب به ابوسعید ابوالخیر در روستای مهنه ،رباط میاندهی و رباط خیرآباد نیز با 2 میلیارد تومان اعتبار ملی در دست انجام است. سرپرست اداره میراث فرهنگی مه ولات با بیان این که آرامگاه شیخ ابوسعید ابوالخیر در تاریخ ۵ تیرماه ۱۳۸۴ با شماره ۱۱۹۲۴ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است، ادامه داد: عملیات مرمت این بنای تاریخی شامل بازسازی و کف‌سازی اتاق‌ها باهدف استحکام‌بخشی این بنا انجام‌شده که امیدواریم با این اقدامات علاوه بر تضمین ماندگاری این اثر، زمینه مناسب‌ تری برای جذب گردشگران فراهم شود.
احمدی همچنین از تخصیص 2 میلیارد تومان برای مرمت رباط تاریخی زرنوخ بخش شادمهر مه ولات متعلق به دوره صفویه خبر داد و اظهار کرد: عملیات مرمت و بازسازی این اثر، سال1404 آغاز شد و اکنون نیز در حال اجراست.
وی با اشاره به ثبت ملی این رباط تاریخی، گفت: با اقدامات انجام شده، این بنای تاریخی نیز از تخریب و فرسایش نجات یافت.