در زیارت، از امام رضا(ع) چه بخواهیم؟

نویسنده:

مترجم:

مگر می شود به زیارت و حرم مطهر مشرف شویم و از امام رضا(ع) حاجتی نخواهیم؟ 
اما گاهی با خودمان حدیث نفس می کنیم که نکند، با این خواسته خصوصا درخواست مادی، از جایگاه امام و زیارت کاسته ایم.
آیت ا... محسن کازرونی، استاد حوزه و دانشگاه و نماینده ادوار مجلس خبرگان به این سوال پاسخ می دهد و می گوید: چون معتقدیم، امام رضا(ع) و سایر حضرات معصومین(ع) مقربین نزد خداوند هستند، ایشان را وسیله اجابت خواسته هایمان چه معنوی و مادی قرار می دهیم.
​​​​​​​
در یک نگاه کلی، حاجت خواستن از امام در زیارت چه جایگاهی در معارف اسلامی دارد؟
مسئله زیارت نوعی توسل و وسیله جستن است، همان طور که قرآن کریم نیز در آیه 35 سوره مائده می فرماید: «اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! از خدا پروا كنيد و (براى تقرب) به سوى او وسيله بجوييد.» بااین نگاه، زیارت به این معناست که زائر به دیدار مزار کسی می رود که نزد خداوند مقرب است.اما نکته این است که «توسل» همچون دعاست؛ و دعا دو گونه است، یکی این که فرد، با خداوند مناجات و دعا کند و این در ذات خود مطلوب است. توسل نیز به همین شکل است یعنی زائر در زیارت امام، هیچ درخواستی از ایشان نداشته باشد که  این در نوع خودش ارزشمند و مطلوب و دارای اجر است. اما در گونه دوم دعا، فرد می تواند علاوه بر تضرع به درگاه الهی، خواسته های معنوی و مادی خودش را نیز طلب کند که این نیز هیچ ایراد و اشکالی ندارد. در یکی از زیارات امام حسین(ع) که برای تمامی حضرات معصومین(ع) همین معنا وارد شده است، می گوییم السلام علیک یا امین ا... یا حجة ا... و یا باب ا...؛ یعنی ایشان باب الهی  و طریقی هستند که ما را به خداوند رهنمون می کنند. 
لذا وقتی به خانه این اولیاءا... می رویم، علاوه بر توسل و زیارت، ممکن است حاجت و خواسته نیز از آنان بخواهیم.
 این درخواست ها تفاوتی نمی کند که مادی یا معنوی باشد؟
طبیعتا اولویت با خواسته های معنوی است، همچون سعادت، عاقبت بخیری و خوشبختی که چون ما نزد خداوند، اهل بیت(ع) را واسطه قرار می دهیم، امید است که اجابت شود.
نکته مهم این است که نباید انتظار داشته باشیم اگر خواسته را بیان می کنیم، حتما باید برآورده شود چنان که در «دعا» نیز همین طور است؛ حافظ در این باره خوب گفته است:
از هر کرانه تیر دعا کرده‌ام روان
 باشد کز آن میانه یکی کارگر شود
ما وظیفه داریم دعا و توسل پیدا کنیم به ویژه در امور معنوی که نفس این دعا و توسل، خود یک عبادت و تقرب جویی است. 
برآورده شدن حاجات، به حکمت و مصلحت الهی بستگی دارد؛ گاهی به مصلحت فرد نیست و گاهی زمان اجابت فرا نرسیده است، گاهی میان خواسته ها تضاد وجود دارد و هزاران نکته دیگر در برآورده نشدن حاجات نهفته است که خداوند خود، به آن داناست.
آن چه مشخص است، فرد هیچ گاه از دعا و زیارت دست خالی بر نمی گردد؛ اما به این معنا نیست که هرچه در دعا یا زیارت خواستیم الزاما باید اجابت شود. 
جناب استاد، اگر زائر، از امام درخواست مادی داشته باشد، آیا به این معناست که جایگاه و مقام امام را فروکاسته است؟
به هیچ عنوان. مگر ما موارد و نیازهای مادی را از خداوند درخواست نمی کنیم؟ مثلا بارها از خداوند خواسته ایم که رزق وسیع، خانه بزرگ، همسر خوب و... به ما بدهد و آیا این یعنی خداوند را کوچک شمرده ایم؟
نه اتفاقا ما چون معتقدیم، امام رضا(ع) و سایر حضرات معصومین(ع) مقربین نزد خداوند هستند، ایشان را وسیله اجابت خواسته‎هایمان قرار می دهیم و بلکه این موضوع سفارش شده که درخواست‎هایتان را از ایشان بخواهید. البته باید توجه کنیم که درخواست‎هایمان عاقلانه باشد؛ چنان‎که در حدیث هم آمده، مثلا به گونه ای نباشد که درخواست مال و ثروت کنیم اما برای آن هیچ حرکت و اقدامی نکنیم. در عین حال معتقدیم خداوند «مسبب الاسباب» است و آگاه و توانا به دریچه های غیب که ما از آن بی اطلاعیم اما می تواند آن ها را به روی ما بگشاید. ائمه معصومین(ع) نیز همین گونه اند.
10 صفحه اول